IV KK 379/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 23 października 2025 r.
SSN Piotr Mirek
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 23 października 2025 r.,
w sprawie B. F. i A. K.
skazanego z art. 271 § 3 k.k. i in.
kasacji wniesionych przez obrońców
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach
z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt II AKa 512/23,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej
z dnia 4 maja 2023 r., sygn. akt III K 78/17,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasacje jako oczywiście bezzasadne;
2. obciążyć skazanych kosztami postępowania kasacyjnego, w
częściach na nich przypadających.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Bielsku Białej, wyrokiem z dnia 4 maja 2023 r., sygn. akt. III
K 78/17, uznał B. F. za winnego popełnienia:
IV KK 379/25
2
1. czterech przestępstw, zarzucanych w pkt I, II, XI i XII aktu oskarżenia, a
kwalifikowanych z art. 271 § 3 k.k. i art. 273 k.k., art. 270 § 1 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w
zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1
k.k., przyjmując, że dopuścił się ich w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k.,
za który na podstawie art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i art. 33 § i 3 k.k. przy
zastosowaniu art. 91 § 1 k.k. i art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k., wymierzył mu
karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny 300 stawek
dziennych po 150 zł każda;
2. przestępstwa z art. 271 § 3 k.k. i art. 273 k.k. i art. 270 § 1 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w
zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., za które na mocy art.
286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i art. 33 § 2 i 3 k.k.
wymierzył mu karę roku i 5 miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny w
wysokości 150 stawek, po 150 zł każda;
3. sześciu przestępstw, zarzucanych w pkt IV, V, VI, VIII, IX i X aktu oskarżenia,
kwalifikowanych z art. 271 § 3 k.k. i art. 273 k.k., art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1
k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k., przyjmując, że
dopuścił się ich w warunkach ciągu przestępstw z art. 91 § 1 k.k., za który na
podstawie na podstawie art. 294 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i art. 33 § i 3 k.k.
przy zastosowaniu art. 91 §1 k.k. i art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k., wymierzył
mu karę 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności i karę grzywny 300 stawek
dziennych po 150 zł każda;
4. przestępstwa z art. 271 § 3 k.k. i art. 273 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1
k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., za które na mocy art 294 § 1 k.k. w
zw. z art. 11 § 3 k.k. i art. 33 § 2 i 3 k.k. wymierzył mu karę roku i 8 miesięcy
pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, przy
ustaleniu wysokości jednostkowej stawki dziennej na 150 zł.
Na podstawie art. 91 § 2 k.k. w zw. z art. 85 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. połączył
jednostkowe kary grzywny i kary pozbawienia wolności, wymierzając karę łączną 6 lat
pozbawienia wolności i karę łączną grzywny 400 stawek dziennych przy ustaleniu
wysokości jednostkowej stawki dziennej na 150 zł. Dodatkowo orzekł obowiązek
częściowego naprawienia szkód wyrządzonych przypisanymi przestępstwami.
Tym samym wyrokiem uznał A. K. za winnego popełnienia trzech przestępstw,
zarzucanych w pkt XVIII, XIX i XX aktu oskarżenia, modyfikując jednak opisy czynów,
kwalifikowanych z art. art. 271 § 3 k.k., art. 273 k.k., art. 270 § 1 k.k. i art. 286 § 1 k.k. w zw.
z art. 11 § 2 k.k. i art. 12 k.k., ustalając, że dopuścił się ich w warunkach ciągu przestępstw,
określonego w art. 91 § 1 k.k., za który, na mocy art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i art.
33 § 2 i 3 k.k. przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k., wymierzył mu karę roku i 8 miesięcy
IV KK 379/25
3
pozbawienia wolności i karę grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 100 zł każda.
Orzekł obowiązek naprawienia szkody.
Powyższy wyrok został zaskarżony apelacjami obrońców oskarżonych oraz apelacją
prokuratora.
Obrońca oskarżonego A. K. zaskarżył wyrok w części, co do punktów 7, 9 i 46,
wskazując na naruszenia prawa materialnego, a to art. 271 § 3 k.k. art. 273 k.k., art. 286 § 1
k.k. oraz art. 270 § 1 k.k., art. 46 § 1 k.k. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, a także art.
3 k.k. poprzez jego niezastosowanie; a ponadto obrazę przepisów postępowania, która
miała wpływ na treść wyroku, a to art. 170 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 585 pkt 1, 2 i 4 k.p.k.
w zw. z art. 6 k.p.k., a także art. 391 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k., jak również art. 170 §
1 pkt 2 i 5 i § 1a k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. oraz art. 7 k.p.k. W apelacji podniesiono ponadto
zarzut rażącej niewspółmierności kary orzeczonej wobec oskarżonego.
Mając na względzie powyższe zarzuty, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego
wyroku w pkt 7 przez uniewinnienie oskarżonego A. K. od wszystkich zarzucanych mu
czynów; uchylenie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 9 wyroku i nieorzekanie w pkt 46 o
obowiązku naprawienia przez oskarżonego szkody.
Pierwszy obrońca oskarżonego B. F. , adw. K. G. , zaskarżyła wyrok w całości,
zarzucając mu obrazę przepisu prawa materialnego, a to art. 91 § 1 k.k. w zw. z art. 11 k.k.,
a także obrazę przepisu postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego
orzeczenia, a to art. 7 k.p.k. Wskazała również na rażącą niewspółmierność orzeczonych
kar jednostkowych pozbawienia wolności oraz kary łącznej pozbawienia wolności
wymierzonej oskarżonemu. Dodatkowo, na podstawie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., skarżąca
zarzuciła nienależyte obsadzenie Sądu pierwszej instancji, z uwagi na udział w składzie
orzekającym sędziego powołanego na stanowisko sędziego Sądu Okręgowego na wniosek
„tzw. NEOKRS” - uchwała nr […]/2018 z dnia […] 2018 r. Mając na względzie powyższe
skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie
o zmianę wyroku poprzez zakwalifikowanie czynów jako dwóch ciągów przestępstw,
wymierzenie znacznie niższych kar jednostkowych pozbawienia wolności i znacznie niższej
kary łącznej pozbawienia wolności, zaś w przypadku podzielenia ostatniego zarzutu apelacji
- o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do
ponownego rozpoznania.
Drugi obrońca oskarżonego B. F. , adw. D. K. , także zaskarżył wyrok w całości,
zarzucając mu mającą wpływ na treść zaskarżonego wyroku obrazę przepisów
postępowania, a mianowicie art. 7 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k., a także art. 391 § 1 k.p.k. w
zw. z art. 182 § 3 k.p.k. oraz art. 366 § 2 k.p.k. w zw. z art. 404 § 2 k.p.k., a ponadto art. 399
§ 1 k.p.k. Dodatkowo, obrońca wskazał na rażącą niewspółmierność orzeczonych wobec B.
F. jednostkowych kar pozbawienia wolności i wskutek tego kary łącznej 6 lat pozbawienia
IV KK 379/25
4
wolności. Mając na względzie tak sformułowane zarzuty, obrońca wniósł o zmianę
zaskarżonego wyroku poprzez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia wszystkich
przypisanych mu przestępstw, lub – alternatywnie – o uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, bądź o zmianę
zaskarżonego orzeczenia poprzez wymierzenie oskarżonemu niższych kar jednostkowych
pozbawienia wolności oraz kary łącznej w wymiarze 2 lat z warunkowym zawieszeniem jej
wykonania, przy wymierzeniu wyższych kar grzywny.
Prokurator zaskarżył wyrok w części dotyczącej B. F. co do rozstrzygnięcia o karze,
wskazując na brak orzeczenia o obowiązku częściowego naprawienia ustalonej szkody w
kwocie 39.596,00 zł na rzecz pokrzywdzonego podmiotu P.Sp. z o.o. z/s w W. Oddział w B.
Sąd Apelacyjny w Katowicach, wyrokiem z dnia 22 stycznia 2025 r., sygn. akt II AKa
512/23, zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do obu oskarżonych w ten sposób, że:
1. w odniesieniu do oskarżonego B. F. złagodził orzeczoną wobec niego karę łączną
pozbawienia wolności do 4 lat i 8 miesięcy;
2. w odniesieniu do oskarżonego A. K. uzupełnił punkt 9 poprzez ustalenie, iż
wskazana tam kwota 77.154,84 zł dotyczy częściowego naprawienia szkody z tytułu
zawarcia umowy leasingu o numerze […].
W pozostałym zakresie, co do rozstrzygnięć dotyczących wskazanych oskarżonych,
utrzymał w mocy wyrok Sądu pierwszej instancji,.
Powyższy wyrok został zaskarżony kasacjami obrońców oskarżonych.
Obrońca A. K. zaskarżył przedmiotowy wyrok w całości, w zakresie dotyczącym tego
oskarżonego, zarzucając mu rażącą obrazę art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 i 2 k.p.k.
polegającą na niepełnym nienależytym rozpoznaniu sprawy przez Sąd odwoławczy i w
konsekwencji częściowym utrzymaniu w mocy wyroku Sądu Okręgowego w Bielsku - Białej
z dnia 4 maja 2023 r., sygn. akt III K 78/17, podczas gdy skład Sądu pierwszej instancji był
nienależycie osadzony, bowiem orzekała w nim sędzia Sądu Okręgowego X.Y., powołana na
urząd sędziego sądu okręgowego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej
w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3),
podczas gdy procedura powołania prowadzi do powstania po jej stronie niewzruszalnego
domniemania braku instytucjonalnych gwarancji niezawisłości i bezstronności, powodując
brak zdolności do orzekania w każdej rozpoznawanej z jej udziałem sprawie, pomimo
formalnego posiadania sędziowskiego votum, co stanowi bezwzględną przyczynę
odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Mając na względzie powyższe, skarżący
IV KK 379/25
5
wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu odwoławczego w zaskarżonym zakresie oraz
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Pierwszy obrońca B. F. , adw. K. G. , zaskarżyła wyrok w całości, wskazując na rażące
naruszenia prawa procesowego, a to:
1. art. 433 § 2 k.p.k., polegające na zaniechaniu dokonania wszechstronnej i
prawidłowej kontroli odwoławczej poprzez pobieżne odniesienie się do zarzutu z
pkt. 1 apelacji (zarzut obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 91 § 1 k.k. w zw.
z art. 11 k.k.) w ten sposób, że Sąd II instancji odnośnie uznania tego zarzutu za
bezzasadny stracił z pola widzenia sens podniesionego zarzutu, a to kwestię
nieprawidłowego połączenia czynów w dwa ciągi przestępstw (pkt. 1 i 3 wyroku
Sądu I instancji) tymczasem wszystkie przestępstwa połączone w przedmiotowe
ciągi przestępstw stanowić powinny jeden ciąg przestępstw, oraz kwestię, że
przestępstwa z pkt. 2 i 4 wyroku powinny stanowić drugi - osobny - ciąg
przestępstw;
2. art. 439 § 2 k.p.k., polegające na zaniechaniu dokonania wszechstronnej i
prawidłowej kontroli odwoławczej zarzutu dotyczącego nienależytego obsadzenia
Sądu I instancji z pominięciem art 6 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i
Podstawowych Wolności, który powinien być stosowany wprost.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie wyroku Sądu
odwoławczego w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Drugi obrońca oskarżonego B. F. , adw. D. K. , również zaskarżył wyrok całości,
zarzucając mu rażące naruszenie przepisów postępowania karnego, które miało istotny
wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw.
z art. 518 k.p.k., polegające na mało wnikliwym, powierzchownym rozpoznaniu sprawy, z
lakonicznym uzasadnieniem wyroku, w szczególności w zakresie zawartych w apelacjach
obrońców zarzutów nienależytego obsadzenia Sądu pierwszej instancji oraz naruszenia
reguły wyjątkowości, o której mowa w treści art. 404 § 2 k.p.k., poprzez prowadzenie
postępowania dowodowego w dalszym ciągu po okresach długotrwałych odroczeń
rozprawy, z naruszeniem zasad bezpośredniości oraz ciągłości i koncentracji rozprawy.
Podnosząc sformułowany powyżej zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
orzeczenia Sądu odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Odpowiedzi na kasacje złożył prokurator, wnosząc o ich oddalenie z powodu
oczywistej bezzasadności.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
IV KK 379/25
6
Wszystkie wniesione kasacje okazały się oczywiście bezzasadne, a to pozwoliło
oddalić je na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k., bez udziału stron.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że Sąd Najwyższy nie podziela zapatrywań
obrońców, jakoby Sąd pierwszej instancji orzekał w wadliwym składzie, co miało rzekomo
zostać wadliwie zaakceptowane przez Sąd odwoławczy.
W odniesieniu do kwestii obsady Sądu pierwszej instancji z udziałem sędziego X.Y.,
na gruncie rozpoznawanej sprawy zachowuje aktualność stanowisko zawarte w
zarządzeniu Sądu Najwyższego z dnia 4 września 2025 r., IV KO 104/25, w którym
stwierdzono, że: «Zasadnicze znaczenie w tej sprawie ma uchwała połączonych Izb Sądu
Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7).
Zgodnie z drugą tezą tej uchwały: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt
2 k.p.k. […] zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na
urząd sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie
ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość
procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu
niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o
ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”. Oznacza to konieczność wykazania
istnienia „okoliczności” wskazujących na szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z
organami władzy wykonawczej, prowadzący do wniosku, że sąd z udziałem takiego
sędziego nie spełnia wymaganych standardów bezstronności i niezależności (w ten sposób
także m.in. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I
KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22; a w kontekście standardu międzynarodowego wyroki
ETPCz: z dnia 22 lipca 2021 r., Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19; z dnia 8
listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19;
z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga nr 1469/20;
wyrok pilotażowy z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce, skarga nr
50849/21).
Okoliczność dotycząca powołania do pełnienia urzędu SSO X.Y. nie może być
podstawą do potencjalnego zaistnienia uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z uwagi na tezę
trzecią uchwały połączonych Izb. Wskazano w niej, że wykładnia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
przyjęta w uchwale nie ma zastosowania do orzeczeń wydanych przez sądy przed dniem jej
podjęcia oraz do orzeczeń, które zostaną wydane w toczących się w tym dniu
postępowaniach na podstawie Kodeksu postępowania karnego przed danym składem
sądu». Postępowanie przed Sądem pierwszej instancji w tej sprawie zostało wszczęte w
2019 r. (sprawa została przydzielona do referatu sędziego X.Y. w dniu 2 marca 2018 r, - k.
9021, a przewód sądowy otwarto w dniu 4 stycznia 2019 r.), a więc przed dniem 23
IV KK 379/25
7
stycznia 2020 r., tj. dniem wydania uchwały. Dlatego też fakt powołania SSO X.Y. na urząd
sędziego Sądu Okręgowego w Bielsku-Białej na wniosek KRS ukształtowanej przepisami
ustawy nowelizującej nie mógł doprowadzić do stwierdzenia nienależytej obsady sądu.
Niezależnie od tego, stwierdzić trzeba, że podnoszona przez skarżących kwestia była
przedmiotem merytorycznej kontroli sądu odwoławczego, który zasadnie uznał, że w
realiach niniejszej sprawy nie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
Istotne są przy tym dwie okoliczności. Po pierwsze, w uzasadnieniu uchwały Nr […]/2018
Krajowej Rady Sądownictwa z dnia […] 2018 r. opisano ścieżkę kariery sędzi X.Y., która nie
budzi żadnych wątpliwości. Po drugie, apelacje wniesione przez obrońców oskarżonych –
tak samo zresztą jak kasacje – nie zawierały żadnej argumentacji, która in concreto
pozwałaby stwierdzić, że proces powołania wymienionego sędziego prowadził do
naruszenia konstytucyjnego i konwencyjnego standardu niezawisłości i bezstronności sądu.
Należy bowiem jeszcze raz przypomnieć, że zgodnie z jednolitym w tym zakresie
orzecznictwem Sądu Najwyższego, sam fakt powołana na urząd sędziego w sądzie
powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w
trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw nie stanowi o zaistnieniu bezwzględnej
przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Aby stwierdzić jej wystąpienie należałoby
wykazać istnienie okoliczności, które ocenianie przez pryzmat wskazań zawartych w
cytowanej wcześniej uchwale połączonych Izb Sądu Najwyższego oraz wypracowanych na
jej kanwie w orzecznictwie Sądu Najwyższego kryteriów stanowiących łącznie rodzaj testu
umożlwiającego ocenę, czy w konkretnym przypadku wadliwość procesu powoływania
prowadzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1
Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej
oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (wzięcie
pod uwagę tego czy powołanie nastąpiło po raz pierwszy na urząd sędziego, czy też wiązało
się z objęciem kolejnego urzędu sędziego w sądzie wyższego rzędu przez osobę, która
posiadała już status sędziego w rozumieniu konstytucyjnym, czy powołany sędzia miałaby
orzekać w kwestiach istotnych z punktu widzenia władzy wykonawczej, czy bezpośrednio
przed powołaniem na urząd był zaangażowany w jednostkach podległych organom władzy
wykonawczej, czy dawał uprzednio wyrazu swoim jednoznacznym sympatiom politycznym i
prezentował poparcie dla działań dotyczących wymiaru sprawiedliwości, które godzą w
jego niezależność, czy w kwestii jego zgłoszenia członkowie Rady głosowali in pleno, bez
szczególnego uzasadnienia, wbrew opinii zespołu Rady, czy uzyskał wskazanie Rady na
urząd sędziego przy braku opinii organów samorządu sędziowskiego, lub po uzyskaniu
opinii wyraźnie wskazującej brak poparcia kandydatury, jakie było tempo i skala
awansowania w strukturze wymiaru sprawiedliwości, czy istotne przyspieszenie kariery
zawodowej pozostawało w dostrzegalnej zbieżności czasowej z aktywnym wspieraniem
bądź włączeniem się w przeprowadzanie reform sądownictwa wdrażanych przez
IV KK 379/25
8
Ministerstwo Sprawiedliwości, mimo świadomości ich kwestionowania w orzecznictwie
europejskim, czy wiązało się z przyjmowaniem kolejnych funkcji i awansów uzależnionych
od dyskrecjonalnej decyzji przedstawicieli władzy wykonawczej) nakazywałyby uznać, że w
stosunku do sędziego wynik takiego testu okazał się negatywny. Zarzuty postawione w
kasacjach nie mogły zatem okazać się skuteczne, gdyż skarżący nie wskazali na istnienie
jakichkolwiek tego rodzaju okoliczności.
Zupełnie pozbawionym racji jest powoływanie się w uzasadnieniu kasacji drugiego
obrońcy skazanego B. F. na fakt wyłączenia od rozpoznawania sprawy w postępowaniu
odwoławczym sędziego X.Y.1., powołanej na urząd sędziego Sądu Apelacyjnego w
Katowicach w kwestionowanym przez skarżącego trybie. Z akt sprawy (żądanie wyłączenia
sędziego – k. 11120, postanowienie o wyłączeniu – k. 11124) wynika jednoznacznie, że
powodem wyłączenia tego sędziego nie było stwierdzenie, iż jego udział w składzie
orzekającym może skutkować uchybieniem z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., ale uniknięcie sytuacji
objętej zakazem nemo iudex in causa sua.
Przechodząc do drugiego z zarzutów podniesionych w kasacji adw. K. G.,
odnoszącego się do rzekomo nieprawidłowego połączenia wskazanych czynów w dwa ciągi
przestępstw, należy wskazać, że i w tym zakresie kasacja cechuje się oczywistą
bezzasadnością. Rozstrzygając w tej kwestii Sąd pierwszej instancji orzekał w oparciu o
ustawę poprzednio obowiązującą, odwołując się do stanu prawnego sprzed 1 lipca 2015 r.
Oznacza to, że w procesie wyrokowania konieczne było uwzględnienie treści art. 91 § 1 k.k.
w następującym brzmieniu: „Jeżeli sprawca popełnia w podobny sposób, w krótkich
odstępach czasu, dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby
nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw, sąd orzeka jedną karę na
podstawie przepisu, którego znamiona każde z tych przestępstw wyczerpuje, w wysokości
do górnej granicy ustawowego zagrożenia zwiększonego o połowę”. Inaczej, niż ma to
miejsce obecnie, na gruncie poprzedniego brzmienia art. 91 § 1 k.k. tożsamość dotyczyć
musi nie podstawy wymiaru kary (ta byłaby rzeczywiście spełniona), ale podstawy
przypisania. Jak wskazywał J. Majewski w Komentarzu do ówczesnego brzmienia art. 91 § 1
k.k.: „Wedle dominującego w doktrynie poglądu art. 91 § 1 wyraża warunek tożsamości
kwalifikacji prawnej przestępstw składających się na ciąg (por. szerzej M. Dąbrowska-
Kardas, P. Kardas, Czyn..., s. 92 i n.; A. Wąsek, Glosa do uchwały SN z 11 sierpnia 2000, I
KZP 17/00...; A. Marek, Prawo..., s. 225; tenże, Komentarz..., s. 255; M. Gajewski, W
sprawie..., s. 115 i n.; tenże, Glosa do uchwały SN z 11 sierpnia 2000 r., I KZP 17/00...)”.
Tymczasem w uzasadnieniu kasacji nawet sam skarżący wskazał: „Jedyną różnicą jaką
wykazuje kwalifikacja prawna czynów z obu ciągów to brak zakwalifikowania czynów z art.
270 § 1 k.k. w przypadku czynów z ciągu opisanego w pkt. 3 wyroku Sądu I instancji”.
Właśnie owa różnica uniemożliwiła połączenie w jeden ciąg przestępstw czynów, o których
mowa w zarzucie, jako cechujących się brakiem tożsamości kwalifikacyjnej. Takie
IV KK 379/25
9
rozwiązanie jest niemożliwe na gruncie przepisów obranych za podstawę wyrokowania. Do
braku owej tożsamości odwołał się zresztą także Sąd odwoławczy w treści swojego
uzasadnienia.
Nietrafny okazał się również zarzut naruszenia reguły wyjątkowości, określonej w
art. 404 § 2 k.p.k., a podniesiony w kasacji drugiego obrońcy oskarżonego B. F. . W tym
zakresie podzielić należy stanowisko Sądu odwoławczego, wyrażone na stronie 7
uzasadnienia zaskarżonego wyroku, gdzie wskazano: „Jest również rzeczą oczywistą, że w
okresie od 14 marca 2020 r. obowiązywał stan zagrożenia epidemicznego, zaś od 20 marca
2020 r. stan epidemii, co nie pozostało bez wpływu na sprawność prowadzonych w tamtym
czasie postępowań karnych, a w niektórych wypadkach wręcz tę sprawność torpedowało.
Zbędne w tym momencie jest przypominanie skarżącemu o wprowadzonych wówczas
ograniczeniach w przemieszczaniu się, gromadzeniu, długotrwałych kwarantannach
nakładanych na osoby chorujące i ich rodziny, jakie wprowadzane zostały na terenie
naszego kraju. W tej sytuacji nie może dziwić, że i terminy rozprawy głównej wyznaczane w
owym czasie z przyczyn obiektywnych i niezależnych od sądu musiały być rzadsze.”.
Również zdaniem Sądu Najwyższego stan epidemii stanowił sytuację wyjątkową, o której
mowa w art. 404 § 2 k.p.k. To, że miała ona charakter powszechny, w żaden sposób nie
modyfikuje powyższej oceny. Co więcej, skarżący nie wykazał – co jest warunkiem
skutecznego powołania się w postępowaniu kasacyjnym na rażące naruszenie prawa (art.
523 § 1 k.p.k.), aby prowadzenie rozprawy w dalszym ciągu po odroczeniu mogło mieć
istotny wpływ na treść wyroku Sądu pierwszej instancji. Także w tym zakresie kasacja
obrońcy cechowała się oczywistą bezzasadnością.
Mając na względzie powyższą argumentację, Sąd Najwyższy orzekł
jak w postanowieniu. O kosztach postępowania kasacyjnego rozstrzygnięto po
myśli art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.
[J.J.]
[a.ł]