IV KK 12/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Barbara Skoczkowska
Dnia 16 maja 2025 r.
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2025 r.
sprawy X.Y.,
skazanego za popełnienie przestępstw z art. 190 § 1 k.k. i innych,
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego w Łomży,
z dnia 8 października 2024 r., sygn. akt II Ka 176/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Grajewie,
z dnia 19 lutego 2024 r., sygn. akt II K 406/22
postanowił
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć skazanego X.Y. kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
[PŁ]
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Grajewie wyrokiem z dnia 19 lutego 2024 r., sygn. akt II K
406/22, uznał oskarżonych X.Y.1. i X.Y. za winnych popełnienia szczegółowo
opisanych w wyroku przestępstw:
- z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 212 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z
art. 12 § 1 k.k., za które przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k., wymierzył im kary po 10
miesięcy pozbawienia wolności (pkt 1);
IV KK 12/25
2
- z art. 212 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., za które przy zastosowaniu art.
91 § 1 k.k., wymierzył im kary po 3 miesiące pozbawienia wolności (pkt 2);
- z art. 226 § 3 k.k. w zw. z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 212 § 2 k.k. w zw. z
art. 12 § 1 k.k., za które przy zastosowaniu art. 91 § 1 k.k., wymierzył im kary po 6
miesięcy pozbawienia wolności (pkt 3);
- z art. 255 § 2 k.k. w zw. z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 212 § 2 k.k. w zw. z
art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które wymierzył im kary po 8 miesięcy
pozbawienia wolności (pkt 4);
- z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., za które wymierzył im kary po
miesiącu pozbawienia wolności (pkt 5);
Wymierzone kary jednostkowe Sąd I instancji połączył i na podstawie art. 85
§ 1 k.k., art. 86 § 1 k.k. i art. 91 § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonych kary łączne po
roku pozbawienia wolności (pkt 6).
Ponadto na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k. oraz art. 70 § 1 k.k. wykonanie
orzeczonej wobec X.Y.1. kary łącznej Sąd I instancji warunkowo zawiesił na okres
3 lat próby (pkt 7).
Po rozpoznaniu apelacji: obrońcy oskarżonego X.Y., oskarżonego X.Y.,
oskarżonej X.Y.1. oraz pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego, Sąd Okręgowy w
Łomży wyrokiem z dnia 8 października 2024 r., sygn. akt II Ka 176/24, zaskarżony
wyrok utrzymał w mocy.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego X.Y.,
zaskarżając go w całości, zarzucając:
„- rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów
prawa procesowego, tj. art. 410 k.p.k., art. 391 § 1 k.p.k. w zw. z art. 350a §
1 k.p.k., w zw. z art. 333 § 2 k.p.k. poprzez naruszenie zasady
bezpośredniości w procesie karnym i zaniechanie wysłuchania na rozprawie
świadków, będących równocześnie pokrzywdzonymi. Uniemożliwiło to
Sądowi dokonanie oceny w oparciu o osobowość pokrzywdzonych, że każdy
przeciętny człowiek o podobnej osobowości, cechach psychiki, intelektu co
pokrzywdzeni, w ustalonych okolicznościach, uwzględniając także
wcześniejsze ewentualne relacje pomiędzy oskarżonym a pokrzywdzonymi,
towarzyszące wypowiedziom zachowania, uznałby groźbę za rzeczywistą i
IV KK 12/25
3
wzbudzającą obawę jej spełnienia w sytuacji, gdy zdecydowana większość
pokrzywdzonych to osoby pełniące funkcje publiczne;
- rażącą obrazę przepisów postępowania karnego mającą wpływ na treść
wydanego orzeczenia, tj. art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., związanego z
instancyjną kontrolą odwoławczą, który to przepis sąd odwoławczy rażąco
naruszył, przez co miało to wpływ na treść orzeczenia, albowiem Sąd
odwoławczy jedynie lakonicznie odniósł się do zarzutów naruszenia art. 7,
410, 391 § 2 k.p.k., przez co nastąpiło wydanie orzeczenia i uznanie
obwinionego za winnego, bez przeprowadzenia jakiegokolwiek
bezpośredniego dowodu z zeznań świadków, które zostały ujawnione bez
odczytywania wbrew treści zakwestionowanych przepisów, naruszając
zasadę bezpośredniości, co przy nieprzyznawaniu się obwinionego do
popełnienia zarzucanego mu czynu tym bardziej nie mogło nastąpić;
- rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa
materialnego, tj. art. 54 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 190 k.k., 212 § 2
k.k. oraz 255 § 2 k.k. poprzez rozpatrywanie działań X.Y. w oderwaniu od
wyrażonej w ustawie zasadniczej wolności słowa, brutalizacji w ostatnich
latach debaty publicznej - w kontekście istotnego i wzbudzającego duże
społeczne emocje w okresie objętym zarzutem - problemu szczepień
obowiązkowych związanych z pandemią koronawirusa”.
Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku Sądu Okręgowego w Łomży i poprzedzającego go wyroku Sądu
Rejonowego w Grajewie oraz przekazanie sprawy Sądowi Rejonowemu do
ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w Łomży wniósł
o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja, jako oczywiście bezzasadna, podlegała oddaleniu na posiedzeniu
w trybie określonym w art. 535 § 3 k.p.k.
Zarzuty opisane w kasacji jako I. i III. nie mogły zostać uwzględnione ze
względu na fakt, że Sąd odwoławczy nie stosował ani wskazanych w zarzucie
przepisów prawa procesowego, tj. art. 410 k.p.k., art. 391 § 1 k.p.k. w zw. z art.
IV KK 12/25
4
350a § 1 k.p.k. w zw. z art. 333 § 2 k.p.k., ani przepisów prawa materialnego, tj. art.
54 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 190 k.k., 212 § 2 k.k. oraz 255 § 2 k.k. Kasacja
będąc nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia nie inicjuje kolejnej kontroli
instancyjnej wyroku Sądu I instancji. Tym samym zarzut kasacyjny będący
powieleniem zarzutu apelacyjnego nie może być uznany za zasadny, bowiem w
istocie kierowany jest do Sądu I instancji. Gdy zaś porówna się zarzut I apelacji
oraz zarzut I kasacji obrońcy X.Y., to okazuje się, że dotyczą one tego samego
przedmiotu. Ponadto wypada przypomnieć, że pod adresem sądu odwoławczego
nie można kierować zarzutów obrazy przepisów prawa materialnego oraz
procesowego, jeśli sąd odwoławczy bezpośrednio tych regulacji nie stosował, a
jedynie kontrolował poprawność ich zastosowania przez sąd pierwszej instancji
(zob. np. postanowienie SN z dnia 24 stycznia 2025 r., sygn. akt II KK 504/24). W
przedmiotowej sprawie – skoro Sąd odwoławczy utrzymał w mocy orzeczenie co do
przedmiotowego czynu – to nie stosował przepisów prawa materialnego ani
wskazanych przepisów prawa procesowego. W konsekwencji nie mógł przepisów
tych naruszyć (zob. np. postanowienie SN z dnia 8 lutego 2024 r., sygn. akt III KK
375/23). Oznacza to, że a limine oba zarzuty kasacyjne należało uznać za
bezzasadne w stopniu oczywistym.
Nie ulega zaś wątpliwości, że Sąd odwoławczy w granicach określonych w
art. 433 § 1 k.p.k. dokonywał kontroli instancyjnej orzeczenia. Nieprawidłowość
przeprowadzonej kontroli podniósł skarżący w zarzucie II. uznając, że Sąd
odwoławczy dopuścił się obrazy art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., gdyż
„lakonicznie odniósł się do zarzutów naruszenia art. 7, 410, 391 § 2 k.p.k.”. Zarzut
ten jest niezrozumiały, skoro w apelacji obrońcy X.Y. podniesiono wyłącznie obrazę
art. 391 § 1 k.p.k. w zw. z art. 350a § 1 k.p.k. w zw. z art. 333 § 2 k.p.k. oraz błąd w
ustaleniach faktycznych. De facto jednak Sąd odwoławczy odnosił się w
uzasadnieniu do treści art. 7 i 410 k.p.k., dlatego do zarzutu skarżącego należy
odnieść się merytorycznie. O naruszeniu art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.
można zasadnie twierdzić jedynie wówczas, gdy sąd w ogóle nie rozważy
wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym, zaś o obrazie art. 457 §
3 k.p.k. - gdy w uzasadnieniu wyroku nie zostanie zawarta argumentacja odnośnie
do określonego potraktowania zarzutów i wniosków apelacji. W kasacji obrońca nie
IV KK 12/25
5
wskazała jednak, na czym miało polegać nieprawidłowe dokonanie kontroli
instancyjnej przez Sąd odwoławczy, ograniczając się do stwierdzenia, że
uzasadnienie to było „lakoniczne”. Znamienne jest również to, że obrońca
skazanego w uzasadnieniu kasacji nie poświęciła temu zarzutowi nawet jednego
zdania. Okoliczność ta musi budzić wątpliwości co do zasadności podnoszenia tego
zarzutu w ogóle. Warto przypomnieć, że to na obrońcy formułującym zarzut
kasacyjny spoczywa ciężar przedstawienia okoliczności, które wskazują na obrazę
prawa, której dopuścił się Sąd odwoławczy, a ponadto wykazania, że ewentualne
uchybienie miało wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Jedynie dla porządku należy zatem zasygnalizować, że zarzut lakonicznego,
niezgodnego ze standardem wynikającym z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.
jest całkowicie niezasadny. Sąd odwoławczy rzetelnie i szczegółowo odniósł się do
wszystkich zarzutów apelacyjnych obrońcy X.Y. (pkt 3.2) uzasadnienia
zaskarżonego wyroku. Warto również nadmienić, że w przypadku wydania wyroku
utrzymującego w mocy orzeczenie Sądu I instancji Sąd odwoławczy nie był
zobowiązany do formułowania uzasadnienia tak szczegółowego, jak ma to miejsce
w przypadku rozstrzygnięć o charakterze reformatoryjnym lub kasatoryjnym.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 636 § 1 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.
[PŁ]
[r.g.]
