III KO 76/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 czerwca 2025 r.
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie 1. R. Ł.
2. J. K.
skazanych z art. 13 § 1 k.k. zw. z art.148 § 1 k.k. i in.,
w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 17 czerwca 2025 r.
po rozpoznaniu wniosków skazanych
o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego
w Szczecinie
z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 279/22,
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 24 czerwca 2022 r., sygn. akt III K 328/21,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
odmówić przyjęcia wniosków skazanych R. Ł.
i J. K. o wznowienie postępowania.
UZASADNIENIE
R. Ł. i J. K. zostali skazani wyrokiem Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia
24 czerwca 2022 r., sygn. akt III K 328/21, za czyny popełnione wspólnie i w
porozumieniu z innymi ustalonymi osobami na szkodę Ł. K., kwalifikowane z art.
III KO 76/25
2
207 § 1 k.k. w zb. z art. 158 § 1 k.k. oraz z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 1 k.k. w
zb. z art. 189 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k., za które wymierzono im kary łączne
pozbawienia wolności w wysokości lat 11 (J. K.) i 10 (R. Ł.).
Sąd Apelacyjny w Szczecinie, po rozpoznaniu apelacji obrońców, wyrokiem
z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 279/22, utrzymał w mocy wyrok Sądu I
instancji.
W dniu 8 kwietnia 2025 r. R. Ł. złożyła osobiście sporządzony, rozbudowany
wniosek o wznowienie postępowania karnego zakończonego wyrokiem Sądu
Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 279/22,
powołując się na przesłanki z art. 540 § 1 i 2 k.p.k. oraz wnosząc o ustanowienie
dla niej obrońcy z urzędu w postępowaniu wznowieniowym. W uzupełnieniu
wniosku zasygnalizowała ponadto potrzebę wznowienia postępowania z uwagi na
wystąpienie w postępowaniu przed Sądem odwoławczym bezwzględnej przesłanki
odwoławczej w postaci nienależytej obsady Sądu.
Również w dniu 8 kwietnia 2025 r. z osobistym wnioskiem o wznowienie
postępowania karnego, zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 279/22, wystąpił J. K. Treść złożonego
przez niego wniosku (oraz aneksu do wniosku) jest co do zasady zbieżna z treścią
wniosku współskazanej.
Sprawy zainicjowane wnioskami R. Ł. i J. K., ze względu na łączność
przedmiotową, zarejestrowane zostały pod jedną sygnaturą: III KO 76/25.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k. osobisty wniosek strony o wznowienie
postępowania podlega wstępnej, formalnej kontroli w zakresie jego treści. W
wypadku stwierdzenia, że świadczy ona o jego oczywistej bezzasadności, sąd nie
wzywa strony do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez sporządzenie i
podpisanie go przez adwokata lub radcę prawnego ani nie uwzględnia jej wniosku o
przyznanie obrońcy z urzędu. Taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie.
R. Ł. w sporządzonym przez siebie, obszernym wywodzie stwierdza, że w
postępowaniu przed Sądem I instancji doszło do przestępstwa w związku ze
złożeniem przez biegłego z zakresu medycyny sądowej niezgodnego z prawdą
oświadczenia na temat charakteru obrażeń stwierdzonych u pokrzywdzonego. Nie
III KO 76/25
3
podaje przy tym żadnych dowodów, które miałyby czynić tak postawioną tezę
uprawdopodobnioną. Pismo zatytułowane jako „wniosek dowodowy” nie spełnia
bowiem tego wymogu. Zgodnie z treścią art. 541 § 1 i 2 k.p.k., czyn o którym mowa
w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., aby mógł stanowić dowód w postępowaniu
wznowieniowym, musi być ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że
orzeczenie takie nie może zapaść z przyczyn procesowych – w takim wypadku
należy powołać się na orzeczenie stwierdzające niemożność wydania wyroku
skazującego, wynikającą z przepisu art. 17 § 1 pkt 3-11 lub art. 22 k.p.k.
Zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, na które powołuje się
skazana oraz treść opinii nie stanowią zatem dowodu, o którym mowa w art. 541 §
1 i 2 k.p.k.
Podobnie gołosłowna jest argumentacja wniosku o wznowienie
postępowania, który złożył J. K. Skazany także twierdzi, że biegły z zakresu
medycyny sądowej, opiniujący w postępowaniu przed Sądem I instancji dopuścił się
przestępstwa, które określa fałszem intelektualnym (art. 271 k.k.), polegającego na
błędnej kwalifikacji obrażeń pokrzywdzonego jako narażających go na
bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia. Skazany powołuje na tę okoliczność
te same dowody, co R. Ł., które, z wyżej omówionych przyczyn, nie mogą
uzasadniać wniosku o wznowienie postępowania, złożonego na podstawie art. 540
§ 1 pkt 1 k.p.k.
Oboje wnioskodawcy zdają się nie do końca rozumieć ideę postępowania
wznowieniowego, postrzegając je jako instytucję służącą kolejnej kontroli
odwoławczej niesatysfakcjonującego ich prawomocnego orzeczenia. Takie
myślenie jest błędne.
Postępowanie sądowe w Polsce jest dwu a nie trzyinstancyjne. Kończy się
zatem wydaniem orzeczenia pierwszo lub drugoinstancyjnego – jak w niniejszej
sprawie. Tak zwane nadzwyczajne środki zaskarżenia – w tym wznowienie
postępowanie - mogą oczywiście prowadzić do wzruszenia prawomocnego wyroku,
lecz dzieje się to relatywnie rzadko i tylko wówczas, gdy zajdą pewne szczególne
okoliczności, określone w przepisach i wykładane bardzo restryktywnie. Oznacza to,
że jeżeli w danej sprawie nie zachodzi żadna z precyzyjnie wskazanych w art. 540
k.p.k. albo art. 540a i b k.p.k., a następnie uprawdopodobnionych przez stronę
III KO 76/25
4
okoliczności, nie ma podstaw do skorzystania z instytucji wznowienia postępowania
karnego, nawet jeśli skazany ma subiektywne poczucie, że został potraktowany
przez sąd niesprawiedliwie.
Ponieważ argumentacja złożonych przez skazanych wniosków jest
całkowicie nietrafna, należało, kierując się treścią art. 545 § 3 k.p.k., pozostawić je
bez rozpoznania bez wzywania skazanych do usunięcia braków formalnych,
poprzez sporządzenie i podpisanie wniosków przez adwokata lub radcę prawnego.
Jednocześnie, Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do wznowienia z urzędu,
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k., postępowania zakończonego wyrokiem Sądu
Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt II AKa 279/22, nie
dostrzegając, aby w postępowaniu przed Sądem odwoławczym zaistniała
bezwzględna przyczyna odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w związku z
udziałem w wydaniu orzeczenia sędziego SO del. do SA X. Y. – co skazani
sygnalizowali w aneksach do złożonych przez siebie wniosków.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[PŁ]
[a.ł]
