III KK 588/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 czerwca 2025 r.
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie E.J.
uniewinnionej od popełnienia czynu z art. 177 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 10 czerwca 2025 r.
kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej
od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie
z dnia 16 lipca 2024 r., sygn. akt II Ka 239/24,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowie
z dnia 20 marca 2024 r., sygn. akt II K 412/22,
na podstawie art. 535 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć oskarżycielkę posiłkową R.G. kosztami sądowymi
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Tarnowie, wyrokiem z dnia 20 marca 2024 r., sygn. akt II K
412/22, na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 66 § 1 i § 2 k.k. i art. 67 § 1 k.k.
postępowanie karne przeciwko oskarżonej E.J. o to, że w dniu 8 lutego 2021 roku w
Z., woj. [...], naruszyła nieumyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym w ten
III KK 588/24
2
sposób, że prowadząc samochód osobowy marki J. nr rej. (…) zjechała częściowo
na przeciwbieżny pas ruchu, doprowadzając najpierw do bocznego zderzenia z
kierującym V. nr rej. (…) E.W., a kolejno do czołowego zderzenia z samochodem
marki H. nr rej. (…) kierowanym przez R.G., w wyniku czego R.G. doznała
złamania kręgu Th12 z wypukleniem się tylno-górnego odłamu na 5 mm w głąb
kanału kręgowego i modelowaniem rdzenia kręgowego, które to obrażenia
pociągnęły za sobą naruszenie prawidłowej czynności narządu ciała na okres
przekraczający siedem dni, tj. o przestępstwo z art. 177 § 1 k.k., warunkowo
umorzył na okres próby wynoszący dwa lata. Na mocy art. 67 § 3 k.k. zobowiązał
oskarżoną do zapłaty na rzecz pokrzywdzonej R.G. kwoty 4.000 złotych tytułem
częściowego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę. Jednocześnie na podstawie
art. 627 k.p.k. w zw. z art. 629 k.p.k. oraz art. 17 ust. 1 ustawy o opłatach w
sprawach karnych zasądził od oskarżonej na rzecz Skarbu Państwa kwotę tysiąca
złotych tytułem częściowego zwrotu kosztów sądowych i zwolnił oskarżoną od
ponoszenia pozostałych kosztów oraz od opłaty.
Apelację od powyższego wyroku złożył obrońca oskarżonej zarzucając na
podstawie art. 427 § 2 k.p.k. i art. 438 pkt. 2 oraz 3 k.p.k. wydanie zaskarżonego
wyroku z naruszeniem wskazanych poniżej przepisów postępowania:
1. art. 2 § 2 i art. 7 w zw. z art. 168 k.p.k. oraz art. 193 § 1 k.p.k. poprzez
niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a w szczególności
poprzez niedopuszczenie uzupełniającej opinii innego instytutu badawczego,
względnie łącznej opinii biegłych, na okoliczność:
– ustalenia tego, czy pojazd V. w chwili zdarzenia znajdował się poza „swoją
połową drogi”;
– ustalenia dokładnego miejsca zdarzenia;
2. art. 4 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez:
–rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości (dotyczących miejsca
położenia pojazdu V. w chwili zderzenia z pojazdem J. oskarżonej) na
niekorzyść oskarżonej oraz zaniechaniu badania okoliczności przemawiających
na korzyść oskarżonej, w szczególności wywołania kolejnej opinii instytutu
naukowego;
III KK 588/24
3
–danie (częściowej) wiary świadkom (kierującemu pojazdem V.
nr rej. (…) oraz jego pasażerom – pracownikom jednego przedsiębiorstwa –
właściciela pojazdu), którzy mają istotny interes w tym, aby prawda nie ujrzała
światła dziennego - zeznania świadka E.W. (k. 61-64, 339), zeznania świadka
S.H. (k.67-68, 396-396), zeznania świadka P.H. (k. 71-73, 396);
3. art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez przekroczenie i dokonanie dowolnej,
powierzchownej, jednostronnej i fragmentarycznej oceny ujawnionego
materiału dowodowego (zeznania świadków – kierującego pojazdem V. nr rej.
(…) oraz jego pasażerów – pracowników jednego przedsiębiorstwa –
właściciela pojazdu: zeznania świadka E.W. (k. 61-64, 339), zeznania świadka
S.H. (k. 67-68, 396-396), zeznania świadka P.H., (k. 71-73, 396), a także
protokołu z oględzin miejsca wypadku drogowego; dokumentacji fotograficznej
(k. 3-5, 54-55), bez uwzględnienia zasad prawidłowego rozumowania oraz
wskazań wiedzy technicznej, informacji specjalnych i doświadczenia życiowego
oraz zawodowego, poczynienie ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym, a
także niewystarczające uzasadnienie Sądu w tym zakresie.
Powyższe uchybienia zdaniem obrońcy skutkowały wydaniem wyroku w
oparciu o istotny błąd w ustaleniach faktycznych, obejmujący przyjęcie, że
oskarżona E.J. „(…) naruszyła nieumyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu
lądowym w ten sposób, że prowadząc samochód osobowy marki J. nr rej. (…)
zjechała częściowo na przeciwbieżny pas ruchu, doprowadzając najpierw do
bocznego zderzenia z kierującym V. nr rej. (…) E.W., a kolejno do czołowego
zderzenia z samochodem marki H. nr rej. (…) kierowanym przez R.G. (...)…”, w
sytuacji, gdy w aktach sprawy brak jest dowodu na to, że pojazd J. nr rej. (…)
znajdował się na przeciwbieżnym pasie ruchu w chwili zderzenia z pojazdem V. nr
rej. (…), zaś prawdziwy stan faktyczny przedstawia się tak, że to kierujący
pojazdem V. nr rej. (…) pan E.W. zjechał na przeciwległy pas ruchu i doprowadził
do zderzenia się prowadzonego przez siebie pojazdu z pojazdem J. nr rej. (…)
kierowanym przez oskarżoną.
Formułując powyższe zarzuty autor apelacji wniósł o zmianę zaskarżonego
wyroku wydanego przez Sąd Rejonowy w Tarnowie z dnia 20 marca 2024 r., sygn.
akt II K 412/22, poprzez uniewinnienie oskarżonej E.J. od zarzucanego jej czynu,
III KK 588/24
4
ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi
Rejonowemu w Tarnowie w całości do ponownego rozpoznania.
Po rozpoznaniu tej apelacji Sąd Okręgowy w Tarnowie wyrokiem z dnia 16
lipca 2024 r., sygn. akt II Ka 239/24, zmienił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w
Tarnowie w ten sposób, że na podstawie art. 414 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 2
k.p.k. uniewinnił oskarżoną E.J. od popełnienia zarzuconego jej czynu, a kosztami
procesu obciążył Skarb Państwa.
Kasację od wyroku Sądu drugiej instancji wniósł pełnomocnik oskarżycielki
posiłkowej. Zaskarżył wyrok Sądu odwoławczego w całości, zarzucając temu
rozstrzygnięciu „rażące naruszenie przepisów prawa materialnego w innym
wypadku niż w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu, a to
art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t.j.
Dz. U. z 2024 r. poz. 1251), poprzez jego niezastosowanie przy ocenie sprawstwa i
winy oskarżonej w niniejszej sprawie, a w konsekwencji przyjęcie przez Sąd
Okręgowy w Tarnowie, iż oskarżona E.J. swoim zachowaniem nie wypełniła
znamion czynu zabronionego”.
Formułując ten zarzut autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku
Sądu drugiej instancji i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Tarnowie do
ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację Prokurator wniósł o jej oddalanie jako oczywiście
bezzasadnej i tożsame stanowisko wyraził w swoim piśmie procesowym obrońca
oskarżonej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasację pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej jako oczywiście bezzasadną
należało oddalić na podstawie art. 535 § 3 k.p.k.
Trafnie zauważa prokurator w odpowiedzi na kasację, że skarżący, pod
pozorem zarzutu rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego, poddaje w
wątpliwość ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd drugiej instancji. Jednakże
ustalenia te nie mogą być przedmiotem kontroli kasacyjnej. Wobec jednoznacznej
redakcji przepisu art. 523 § 1 k.p.k., niedopuszczalne jest bowiem kwestionowanie
w trybie kasacji zasadności dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych, a Sąd
Najwyższy przy jej rozpoznaniu nie jest władny dokonywać ponownej oceny
III KK 588/24
5
dowodów i w oparciu o tak przeprowadzoną ocenę własną, sprawdzać poprawność
ustalonych w sprawie faktów. W realiach niniejszej sprawy naruszenie prawa
karnego materialnego wskazane w zarzucie kasacji nie miało miejsca.
Wynika to zresztą bezspornie z pisemnych motywów zaskarżonego wyroku,
w którym jednoznacznie wskazano, że „w sprawie zabrakło nie tylko dowodów
rzeczowych oraz z zakresu wiedzy specjalnej, pozwalających ocenić czy to
oskarżona swoim pojazdem znalazła się na pasie ruchu przeznaczonym dla
pojazdów podążających z naprzeciwka czy też stało się odwrotnie, lecz ów deficyt
dotknął również dowodów osobowych. W tej sytuacji nie można było z pełnym
przekonaniem, w sposób dający się pogodzić z dyrektywą zadekretowaną w
przepisie art. 2 § 2 k.p.k. (powinno być art. 5 § 2 k.p.k. – uwaga SN) twierdzić, iż to
decyzje E.J. zaważyły na kolizji jej pojazdu z samochodem marki V., i w efekcie na
zaistnieniu wypadku drogowego, w którym udział wzięła, prowadząca samochód
marki H. – R.G.” (s. 15 uzasadnienia SO). Powyższe nie pozostawia wątpliwości,
że uniewinnienie oskarżonej jest wynikiem braków dowodowych nie pozwalających
rozstrzygnąć niedających się usunąć wątpliwości, a nie obrazy prawa materialnego.
Przypomnieć należy raz jeszcze, chociaż Sąd Najwyższy robił to już
przecież wielokrotnie w swoich orzeczeniach, że nie można mówić o naruszeniu
przepisów prawa materialnego w sytuacji, gdy wadliwość orzeczenia w tym
zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za jego podstawę
(zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 listopada 2017 r., II KK 346/17, z
dnia 4 stycznia 2017 r., III KK 379/16), a takich niewątpliwie, tj. jest określonych w
art. 438 pkt 3 k.p.k., pod pozorem sformułowanego zarzutu, dopatruje się autor
kasacji w rozstrzygnięciu Sądu odwoławczego zmieniającego orzeczenie Sądu
pierwszej instancji. Skarżący w żaden sposób w treści kasacji nie wykazał tego, by
w istocie doszło do naruszenia wskazanego przepisu ustawy Prawo o ruchu
drogowym. Formułując zarzut rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego
oraz uzasadniając kasację, dążył natomiast do podważenia prawidłowości kontroli
odwoławczej poczynionej przez Sąd Okręgowy w Tarnowie w zakresie oceny
dowodów, a przez to do polemiki z zasadniczymi ustaleniami faktycznymi
dokonanymi w niniejszej sprawie przez Sąd Odwoławczy, oczekując od Sądu
Najwyższego, że skontroluje on poprawność tychże ustaleń. Tymczasem, co należy
III KK 588/24
6
również przypomnieć skarżącemu, postępowanie kasacyjne nie jest
postępowaniem, które ma ponawiać kontrolę odwoławczą. Sąd kasacyjny nie
weryfikuje poprawności oceny poszczególnych dowodów i poczynionych na ich
podstawie ustaleń faktycznych, ponieważ do jego kompetencji nie należy
dokonywanie ponownej kontroli, dublującej kontrolę apelacyjną (zob. postanowienia
Sądu Najwyższego: z dnia 5 maja 2015 r., IV KK 430/14, z dnia 3 lutego 2021 r., II
KK 8/21). Błędne określenie przez skarżącego zarzutu błędu w ustaleniach
faktycznych naruszeniem prawa, w tym wypadku materialnego, nie tylko nie
obliguje, ale nawet nie uprawnia sądu kasacyjnego do uwzględnienia, a nawet do
rozpoznania takiego zarzutu.
Podsumowując, wobec oczywistej bezzasadności zarzutu sformułowanego w
nadzwyczajnym środku zaskarżenia, Sąd Najwyższy oddalił kasację pełnomocnika
oskarżycielki posiłkowego w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Wobec uznania kasacji za oczywiście bezzasadną, należało obciążyć
oskarżycielkę posiłkową – na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. –
kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego.
[WB[
[a.ł]
