III KK 253/15

Sygn. akt III KK 253/15

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 13 października 2015 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący)
‎SSN Tomasz Artymiuk
‎SSN Eugeniusz Wildowicz (sprawozdawca)

Protokolant Anna Korzeniecka-Plewka

przy udziale prokuratora Prokuratury Generalnej B. N.,
‎w sprawie P. W.
‎skazanego z art. 178a § 1 k.k.
‎po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
‎w dniu 13 października 2015 r.,
‎kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
‎od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
‎z dnia 26 lutego 2015 r., sygn. akt V Ka 38/15
‎zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego Gdańsk - Południe w Gdańsku
‎z dnia 13 listopada 2014 r., sygn. akt II K 1241/14,

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.

UZASADNIENIE

P. W. został oskarżony o to, że w dniu 28 sierpnia 2014 r. na ul. […] w G. w stanie nietrzeźwości prowadził samochód osobowy, tj. o przestępstwo z art. 178a § 1 k.k.

Prokurator do aktu oskarżenia dołączył, w trybie art. 335 § 1 k.p.k., wniosek o wydanie wyroku skazującego i orzeczenie uzgodnionej z oskarżonym kary 6 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 3 lat próby, świadczenia pieniężnego w kwocie 1500 zł, zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na 2 lata oraz zasądzenie kosztów.

Sąd Rejonowy Gdańsk – Południe w Gdańsku po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu, wyrokiem z dnia 13 listopada 2014 r. (II K 1241/14), orzekł w sposób następujący:

I. oskarżonego P. W. uznał za winnego popełnienia zarzucanego czynu i za to na mocy art. 178a § 1 k.k. skazał go na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności;

II. na podstawie art. 69 § 1 i § 2 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres 3 lat próby;

III. na podstawie art. 42 § 2 k.k. i art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na 3 lata;

IV. na podstawie art. 39 pkt 7 k.k. w zw. z art. 49 § 1 i § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 1.500 zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej;

V. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa kwotę 70 zł tytułem wydatków postępowania oraz wymierzył opłatę w wysokości 120 zł.

Apelację od tego wyroku, na korzyść oskarżonego, wniósł prokurator. Zaskarżył wyrok w części dotyczącej orzeczenia o środku karnym i zarzucił obrazę art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 1 i 6 k.p.k., polegającą na błędnym wyznaczeniu okresu stosowania środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na 3 lata, w sytuacji gdy uzgodniony z oskarżonym wniosek prokuratora dotyczył czasu trwania tego zakazu na 2 lata.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Prokurator na rozprawie odwoławczej zmodyfikował wniosek w ten sposób, że domagał się zmiany wyroku „w taki sposób, aby był on zgodny z wnioskiem złożonym w trybie art. 335 § 1 k.p.k.”.

Sąd Okręgowy w Gdańsku, wyrokiem z dnia 26 lutego 2015 r. (V Ka 38/15), zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce warunkowego zawieszenia wykonania kary pozbawienia wolności orzeczonej wobec oskarżonego tytułem próby na okres 3 lat, wykonanie tej kary warunkowo zawiesił tytułem próby na okres 2 lat; w pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy oraz zwolnił oskarżonego od kosztów procesu za postępowania odwoławcze.

W dniu 3 lipca 2015 r. kasację od tego wyroku wniósł - w trybie art. 521 § 1 k.p.k. - Prokurator Generalny. Zaskarżył wyrok w całości na niekorzyść P.W. Zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 433 § 1 i 2 k.p.k. oraz art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 6 i 7 k.p.k. polegające na wadliwym, gdyż niezgodnym z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 437 § 1 k.p.k. przeprowadzeniu kontroli odwoławczej zaskarżonego na korzyść oskarżonego wyroku i nieuwzględnieniu zasadnej apelacji prokuratora, dotyczącej sprzecznego z uzgodnieniem dokonanym z oskarżonym określenia przez Sąd Rejonowy obowiązywania środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na 3 lata zamiast na 2 lata, a także na błędnej zmianie wyroku sądu pierwszej instancji, poprzez bezpodstawne skrócenie okresu warunkowego zawieszenia kary pozbawienia wolności z 3 lat do 2 lat.

W konkluzji kasacji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Kasacja jest zasadna.

Nie ulega wątpliwości, że zaskarżony wyrok zapadł z rażącą obrazą wskazanych w zarzucie kasacji przepisów prawa procesowego, która miała istotny wpływ na jego treść.

Przebieg postępowania w sprawie i treść wydanych rozstrzygnięć potwierdzają, że rzeczywiście Sąd Okręgowy w Gdańsku zamiast skorygować błędne określenie przez Sąd pierwszej instancji wymiaru zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych z trzech lat na dwa lata – co było przedmiotem zarzutu apelacji wniesionej przez prokuratora, poza granicami tej apelacji zmienił okres próby związanej z warunkowym zawieszeniem wymierzonej oskarżonemu kary pozbawienia wolności z trzech lat na dwa lata.

Do zaistnienia tego uchybienia (przyznanego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku) doszło wskutek wadliwej, naruszającej przepisy art. 433 § 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k. i art. 437 § 1 k.p.k., kontroli odwoławczej. O naruszeniu przez Sąd Okręgowy w Gdańsku art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. świadczy zaniechanie rozważenia przez ten Sąd zarzutu apelacji prokuratora dotyczącego błędnego określenia czasu obowiązywania środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych i wydania w tym zakresie postulowanego przez skarżącego rozstrzygnięcia. Konsekwencją tego zaniechania było również naruszenie przepisów art. 335 § 1 k.p.k. w zw. z art. 343 § 6 i 7 k.p.k., jako że Sąd odwoławczy nie zmienił wadliwego wyroku Sądu pierwszej instancji, który orzekł niezgodnie z wnioskiem prokuratora o wydanie wyroku skazującego. Z kolei, do naruszenia art. 433 § 1 k.p.k. doszło w następstwie orzekania przez Sąd odwoławczy o zmianie okresu próby w związku z warunkowym zawieszeniem kary pozbawienia wolności poza granicami apelacji.

Stwierdzone naruszenia wymienionych powyżej przepisów miały charakter rażący i wywarły istotny wpływ na treść wyroku. W ich wyniku doszło bowiem do poniesienia przez oskarżonego surowszej odpowiedzialności karnej w zakresie środka karnego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz łagodniejszej niż przewidziana przez prawo, w sytuacji przestrzegania norm procedury karnej, określających instytucję skazania bez rozprawy – w zakresie czasu trwania okresu próby przy warunkowym zawieszeniu wykonania kary pozbawienia wolności.

Dlatego zaskarżony wyrok należało uchylić i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym. Zadaniem Sądu Okręgowego w Gdańsku w tym postępowaniu, będzie rozpoznanie apelacji prokuratora zgodnie z przepisami prawa, co umożliwi dokonanie postulowanej zmiany wyroku Sądu pierwszej instancji i dostosowanie go do uzgodnień zawartych we wniosku z art. 335 § 1 k.p.k.

l.n