II ZK 115/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 28 sierpnia 2025 r.
SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący)
SSN Marek Siwek (sprawozdawca)
SSN Maria Szczepaniec
Protokolant starszy inspektor sądowy Marta Brzezińska
przy udziale R. M. - Krajowego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej
w sprawie lekarza weterynarii P. K.
obwinionego o popełnienie przewinienia zawodowego z art. 45 ustawy z dnia 21
grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 154, z późn. zm.) w zw. z art. 4 tej ustawy oraz art. 19 ust. 1
Kodeksu etyki lekarza weterynarii oraz art. 28 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 18 grudnia
2003 r. o zakładach leczniczych dla zwierząt (Dz. U. z 2019 r. poz. 24)
oraz lekarza weterynarii A. O.
obwinionego o popełnienie przewinienia zawodowego z art. 45 ustawy z dnia 21
grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych
(Dz. U. z 2023 r. poz. 154, z późn. zm.) w zw. z art. 4 tej ustawy oraz art. 28 ust. 2
pkt 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o zakładach leczniczych dla zwierząt (Dz. U.
z 2019 r. poz. 24)
po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2025 r.
kasacji wniesionej przez pełnomocnik pokrzywdzonej
II ZK 115/24
2
od orzeczenia Krajowego Sądu Lekarsko-Weterynaryjnego z dnia 28 czerwca 2024
r., sygn. akt [...] zmieniającego częściowo orzeczenie Sądu […] Izby Lekarsko-
Weterynaryjnej z dnia 27 września 2023 r., sygn. akt [...]
I. uchyla w zaskarżonej części orzeczenie Krajowego Sądu
Lekarsko-Weterynaryjnego z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn. akt [...],
oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Sądu [...] Izby Lekarsko-
Weterynaryjnej z dnia 27 września 2023 r., sygn. akt [...], i
postępowanie z zakresu odpowiedzialności zawodowej lekarza
weterynarii P. K. i lekarza weterynarii A. O. w części umarza;
II. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa;
III. zarządza zwrot A. K. kwoty 750 (siedemset pięćdziesiąt) złotych
uiszczonej opłaty od kasacji.
Marek Siwek Paweł Wojciechowski Maria Szczepaniec
UZASADNIENIE
Lekarz weterynarii P. K. został obwiniony o to, że:
1. w dniu 20 sierpnia 2019 r. dokonał powtórnej operacji (reoperacji)
protezoplastyki biodra prawego psa J., płeć samica, rasa […], wiek około 4 lat,
będącego własnością pani A. K. i pana D. Ż., bez uzyskania zgody właścicieli
na przeprowadzenie tego zabiegu; obwiniony decydując się na
przeprowadzenie reoperacji, nie poinformował wcześniej właścicieli psa o
swoim zamiarze, zatem nie uzyskał potrzebnej zgody na zastosowanie
kolejnej sedacji oraz na przeprowadzenie drugiej operacji;
2. nie udostępnił na życzenie właścicieli zwierzęcia dokumentacji lekarsko-
weterynaryjnej dotyczącej przebiegu leczenia psa J.; lekarz weterynarii
powinien mieć świadomość, jak ważna jest dokumentacja lekarsko-
weterynaryjna, szczególnie wtedy, gdy leczenie zwierzęcia jest kontynuowane
w innym zakładzie leczniczym dla zwierząt;
tj. o dopuszczenie się przewinienia określonego w art. 45 ustawy z dnia 21 grudnia
1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych w zw.
z art. 4 ustawy z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach
II ZK 115/24
3
lekarsko-weterynaryjnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 154) oraz art. 19 ust. 1 Kodeksu etyki
lekarza weterynarii oraz art. 28 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o
zakładach leczniczych dla zwierząt (Dz. U. z 2019 r. poz. 24).
Lekarz weterynarii A. O. został obwiniony o zaniedbanie i działanie na szkodę
zwierzęcia oraz jego właścicieli poprzez nieudostępnienie na życzenie właścicieli
zwierzęcia dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej dotyczącej przebiegu leczenia psa
J.; lekarz weterynarii powinien mieć świadomość jak ważna jest dokumentacja
lekarsko-weterynaryjna, szczególnie wtedy, gdy leczenie zwierzęcia jest
kontynuowane w innym zakładzie leczniczym dla zwierząt; tj. o dopuszczenie się
przewinienia określonego w art. 45 ustawy z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie
lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych w zw. z art. 4 ustawy z dnia 21
grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych (Dz.
U. z 2023 r. poz. 154) oraz art. 28 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o
zakładach leczniczych dla zwierząt (Dz. U. z 2019 r. poz. 24).
Sąd [...] Izby Lekarsko-Weterynaryjnej […] orzeczeniem z dnia 27 września
2023 r., sygn. akt [...], uniewinnił lekarza weterynarii P. K. oraz lekarza weterynarii A.
O. od czynów zarzucanych im we wnioskach o ukaranie. Jednocześnie kosztami
postępowania obciążył […] Izbę Lekarsko-Weterynaryjną.
Na skutek odwołania złożonego przez pełnomocnika pokrzywdzonej A. K.,
Krajowy Sąd Lekarsko-Weterynaryjny orzeczeniem z dnia 28 czerwca 2024 r., sygn.
akt [...], zmienił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej obwinionego lekarza
weterynarii P. K. w ten sposób, że uznał go winnym popełnienia przewinienia
zawodowego polegającego na tym, że w dniu 20 sierpnia 2019 r. dokonał powtórnej
operacji protezoplastyki biodra prawego psa o imieniu J., będącego własnością
pokrzywdzonych A. K. i D. Ż., bez uzyskania ich zgody na przeprowadzenie tego
zabiegu, tj. o dopuszczenie się przewinienia z art. 45 ustawy z dnia 21 grudnia 1990
r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych (Dz. U. z 2023 r.
poz. 154) w zw. z art. 4 tej ustawy oraz art. 19 ust. 1 Kodeksu etyki lekarza weterynarii
i wymierzył obwinionemu karę nagany. W pozostałym zakresie zaskarżone
orzeczenie utrzymał w mocy. Kosztami postępowania odwoławczego przed
Krajowym Sądem Lekarsko-Weterynaryjnym obciążył w całości obwinionego lekarza
weterynarii P. K.
II ZK 115/24
4
Od tego orzeczenia kasację wywiodła pełnomocniczka pokrzywdzonej,
zaskarżając je w części dotyczącej pkt II orzeczenia (a więc w zakresie, w jakim Sąd
odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Sądu I instancji), na niekorzyść lekarzy
weterynarii: P. K. oraz A. O. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła:
1. rażącą obrazę prawa procesowego, która mogła mieć istotny wpływ na treść
zaskarżonego orzeczenia, przez naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457
§ 3 k.p.k. polegające na nierozważeniu zarzutu odwołania poprzez brak
prawidłowego odniesienia się do zarzutów odwołania, a mianowicie:
1. mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia art. 7 k.p.k. przez
dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego, w tym oparcie się
wyłącznie na twierdzeniach obwinionych, pomimo ich sprzeczności z innymi
dowodami, odmowę przyznania wiarygodności zeznaniom A. K. i D. Ż., które
były konsekwentne, spójne i miały pokrycie w innych dowodach;
2. mającego istotny wpływ na treść orzeczenia naruszenia § 28 i § 33 ust. 5
rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej w sprawie
postępowania dotyczącego odpowiedzialności zawodowej lekarzy weterynarii
(powoływanego dalej jako „rozporządzenie”), przez zaniechanie wezwania
kluczowych świadków, takich jak D. Ż., który dysponował istotną wiedzą w
sprawie, zaniechanie wezwania i przesłuchania A. K., która usprawiedliwiła
swoją nieobecność;
3. naruszenia § 15, § 32 i § 35 rozporządzenia przez rażące naruszenie praw
pokrzywdzonej A. K., której nie umożliwiono udziału w postępowaniu mimo
usprawiedliwienia jej nieobecności, co pozbawiło ją możliwości
przedstawienia stanowiska oraz zgłoszenia dalszych wniosków dowodowych;
4. naruszenia art. 172 k.p.k. w zw. z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 21 grudnia 1990
r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych
(powoływanej dalej jako „u.z.l.w.”) oraz § 31 ust. 2 rozporządzenia przez
zaniechanie wszechstronnego zbadania wszystkich istotnych okoliczności
sprawy, w tym przeprowadzenia konfrontacji pomiędzy kluczowymi świadkami,
tj. D. Ż., A. K., a obwinionymi;
5. naruszenia § 2 ust. 2 rozporządzenia w zw. z § 37 rozporządzenia przez
błędną ocenę materiału dowodowego, oparcie się na sprzecznych z zasadami
II ZK 115/24
5
doświadczenia życiowego twierdzeniach obwinionych oraz nieuwzględnienie
dowodów przedstawionych przez pokrzywdzoną;
6. naruszenia § 37 rozporządzenia przez błędne uznanie, że w sprawie nie
można przypisać odpowiedzialności obwinionym, mimo że materiał
dowodowy ujawniony podczas rozprawy wskazywał na ich winę;
7. naruszenia § 34 rozporządzenia przez niedokonanie ustaleń faktycznych w
zakresie zachowań lekarzy weterynarii, co mogło doprowadzić do rozważenia
odpowiedzialności za inne przewinienia zawodowe;
8. naruszenia art. 424 k.p.k. przez sporządzenie uzasadnienia, które nie
umożliwiało dokonania kontroli instancyjnej, głównie przez brak analizy
dowodów innych niż twierdzenia obwinionych;
9. naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. przez przyjęcie, że istniały nieusuwalne wątpliwości,
podczas gdy dowody nie zostały wyczerpująco zbadane;
10. naruszenia prawa materialnego, a mianowicie art. 45 u.z.l.w. w zw. z art. 4
u.z.l.w. oraz art. 19 ust. 1. Kodeksu etyki lekarza weterynarii oraz art. 28 ust. 2
pkt 4 ustawy o zakładach leczniczych dla zwierząt, polegające na ich
nieprawidłowej wykładni i w rezultacie uznaniu, że obwinieni nie dopuścili się
czynów zarzucanych im we wniosku o ukaranie, podczas gdy każdy lekarz
weterynarii jest obowiązany wykonywać zawód ze szczególną starannością,
w oparciu o zasady etyki i deontologii weterynaryjnej, czego nie sposób
przypisać zachowaniom obwinionych; lekarz weterynarii jest obowiązany w
sposób zrozumiały informować właściciela lub opiekuna zwierzęcia o
rozpoznaniu, rokowaniu, zamierzonym postępowaniu i związanym z tym
ryzykiem oraz kosztami, o przewidywanej użyteczności i jakości życia
zwierzęcia po jego wyleczeniu, a także uzyskać zgodę właściciela lub
opiekuna dotyczącą planowanych działań, czego – w świetle zeznań A. K. i D.
Ż. – lekarze nie uczynili; członkowie samorządu podlegają odpowiedzialności
zawodowej przed sądami lekarsko-weterynaryjnymi za postępowanie
sprzeczne z zasadami etyki i deontologii weterynaryjnej oraz za naruszenie
przepisów o wykonywaniu zawodu lekarza weterynarii;
11. art. 4, art. 15, art. 16, art. 23, art. 27 i art. 29 Kodeksu etyki lekarza weterynarii
przez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, podczas gdy zachowanie
II ZK 115/24
6
obwinionych w ramach przedmiotowych zdarzeń nie charakteryzowało się
wiedzą zawodową, rzetelnością, uczciwością i wysoką kulturą osobistą, nie
było ukierunkowane na ograniczenie cierpienia zwierzęcia i współpracę z jego
opiekunem; obwinieni nie przedstawili, aby przedmiotem umowy miały być
objęte dalsze zabiegi związane ze-stanem zdrowia zwierzęcia, w tym pokrycia
przez właścicieli kosztów jego leczenia i rekonwalescencji; lekarz weterynarii
w przypadku stwierdzenia popełnienia przez siebie błędu podejmuje działania
w celu naprawienia jego skutków oraz ma obowiązek poinformowania o tym
właściciela lub opiekuna zwierzęcia.
Podnosząc tak sformułowany zarzut, skarżąca wniosła o uchylenie w
zaskarżonej części orzeczenia Krajowego Sądu Lekarsko-Weterynaryjnego z dnia
28 czerwca 2024 r. oraz poprzedzającego go orzeczenia Sądu [...] Izby Lekarsko-
Weterynaryjnej z dnia 27 września 2023 r. i przekazanie sprawy Sądowi I instancji
do ponownego rozpoznania.
Odpowiedź na powyższą kasację złożył Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności
Zawodowej, dostrzegając, że w istocie zawiera ona jeden, rozbudowany zarzut
obrazy prawa procesowego, która mogła mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego
orzeczenia, przez naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. polegające
na nierozważeniu zarzutów odwołania oraz brak prawidłowego odniesienia się do
nich. W ocenie Rzecznika Krajowy Sąd Lekarsko-Weterynaryjny dokonał rzetelnej
kontroli odwoławczej, zaś samo zagregowanie stawianych zarzutów, a następnie
odnoszenie się do nich w ramach szerszej oceny działań Sądu I instancji, nie może
zostać utożsamione z nierzetelną oceną odwoławczą, czy nierozpoznaniem
zarzutów w ogóle.
Odnosząc się do kwestii związanej z nieudostępnieniem pokrzywdzonym
dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej z przebiegu leczenia psa, Rzecznik wskazał,
że takie udostępnienie miało miejsce. Zgodnie z art. 28 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia
18 grudnia 2003 r. o zakładach leczniczych dla zwierząt (Dz. U. z 2019 r. poz. 24) to
zakład leczniczy dla zwierząt ma ustawowy obowiązek udostępniania posiadaczowi
zwierzęcia dokumentacji świadczonych usług weterynaryjnych. Z tak określonego
obowiązku prawnego trudno wywieść naruszenia przepisów prawa przez
poszczególnych lekarzy weterynarii, ścigane na drodze postępowania w sprawie
II ZK 115/24
7
odpowiedzialności zawodowej. Ewentualne naruszenie wspomnianego ustawowego
obowiązku przez zakład leczniczy dla zwierząt stanowi zaniechanie, któremu w
ramach ustawowego nadzoru nad zakładami może przeciwdziałać właściwa
miejscowo okręgowa rada lekarsko-weterynaryjna, zaś uporczywe uchylanie się od
obowiązku przekazania dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej posiadaczowi
zwierzęcia może też stanowić podstawę do skreślenia zakładu leczniczego dla
zwierząt z ewidencji tych zakładów. W tych okolicznościach uniewinnienie
obwinionych od zarzutu polegającego na nieudostępnieniu na życzenie
pokrzywdzonych dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej z przebiegu leczenia psa
było trafne.
W konkluzji Krajowy Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej wniósł o
oddalenie kasacji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest zasadna.
Należy przypomnieć, że stosownie do treści art. 536 k.p.k. in principio,
stosowanego w postępowaniu z zakresu odpowiedzialności zawodowej lekarzy
weterynarii na mocy odesłania zawartego w art. 62 ust. 1 pkt 1 u.z.l.w., Sąd
Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów.
Tym samym zakreślone przez autorkę kasacji granice zaskarżenia oraz
przedstawiony zarzut zawężają zakres rozważań Sądu kasacyjnego do tej części
orzeczenia Sądu odwoławczego, w jakiej poczynił on ustalenia co do niemożności
przypisania lekarzowi weterynarii P. K. oraz lekarzowi weterynarii A. O. winy za czyny
polegające na nieudostępnieniu na życzenie właścicieli zwierzęcia dokumentacji
lekarsko-weterynaryjnej jego leczenia.
Za trafny należało uznać podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia przez
Krajowy Sąd Lekarsko-Weterynaryjny art. 433 § 2 k.p.k., nakazującego sądowi
odwoławczemu rozważenie wszystkich wniosków i zarzutów wskazanych w środku
odwoławczym, czego rezultatem, stosownie do treści art. 457 § 3 k.p.k., winno być
podanie w uzasadnieniu orzeczenia, czym kierował się sąd wydając określone
rozstrzygnięcie oraz dlaczego zarzuty i wnioski zawarte w odwołaniu uznał zasadne
albo niezasadne.
II ZK 115/24
8
Analiza uzasadnienia orzeczenia Sądu ad quem wskazuje, że choć
zrelacjonował on wszystkie zarzuty zawarte w odwołaniu, to w istocie w żaden
sposób nie ustosunkował się zarzutów naruszenia prawa procesowego,
wymienionych w pkt I odwołania. Wymaga przy tym dostrzeżenia, że Sąd ten
pomijając w rozważaniach zarzuty naruszenia prawa procesowego, dokonał w
sprawie własnych ustaleń faktycznych, przy czym działania Sądu w powyższym
zakresie wykazują zbieżność jedynie z treścią zarzutu z pkt II odwołania, w ramach
którego autorka odwołania podnosiła błąd w ustaleniach faktycznych, mający wpływ
na treść rozstrzygnięcia, polegający na nieprawidłowym przyjęciu, że lekarz
weterynarii P. K. oraz lekarz weterynarii A. O. nie dopuścili się zarzucanych czynów,
podczas gdy w rzeczywistości ustalenia te (zdaniem odwołującej się) powinny być
odmienne. Na tym aspekcie odwołania w istocie skoncentrowało się uzasadnienie
orzeczenia Sądu II instancji, gdy tymczasem wskazywane w zarzutach procesowych
deficyty postępowania pierwszoinstancyjnego miały charakter poważny i doniosły.
Skarżąca wskazywała w odwołaniu, że Sąd I instancji zaniechał przesłuchania
pokrzywdzonych w charakterze świadków, o co wnioskowała Zastępca Rzecznika
Odpowiedzialności Zawodowej [...] Izby Lekarsko-Weterynaryjnej we wnioskach o
ukaranie. Świadka D. Ż. Sąd I instancji w ogóle nie wezwał na rozprawę, z kolei w
przypadku świadka A. K. nie ponowił wezwania jej na termin kolejnej rozprawy, mimo
że pokrzywdzona usprawiedliwiła swoje niestawiennictwo, deklarując wolę wzięcia
czynnego udziału w postępowaniu. Działanie to przyniosło istotny uszczerbek
postępowaniu dowodowemu, bowiem przepis § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa
i Gospodarki Żywnościowej z dnia 29 lipca 1993 r. w sprawie postępowania
dotyczącego odpowiedzialności zawodowej lekarzy weterynarii (Dz. U. Nr 79, poz.
371), powoływanego dalej jako „rozporządzenie”, nakazuje członkom sądów
lekarsko-weterynaryjnych orzekać na podstawie całokształtu dowodów zebranych w
sprawie. Samo zaś postępowanie dowodowe przez Sądem lekarsko-weterynaryjnym
winno być prowadzone z poszanowaniem zasady bezpośredniości, zgodnie z którą
sąd powinien orzekać na podstawie dowodów przeprowadzonych bezpośrednio
przed nim, czyli mieć osobisty kontakt z materiałem dowodowym. Rozwiązanie to ma
to ten praktyczny wymiar, że w takiej sytuacji Sąd ma możliwość samodzielnie ocenić
wiarygodność świadków, stron, biegłych czy innych dowodów (np. dokumentów,
II ZK 115/24
9
oględzin). Wspomniana zasada na gruncie postępowania w przedmiocie
odpowiedzialności zawodowej lekarzy weterynarii wynika przede wszystkim z § 37
ust. 1 powołanego rozporządzenia, nakazującego sądowi lekarsko-weterynaryjnemu
orzekać na podstawie materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy.
Należy zatem uznać, że wskazane wyżej uchybienia w przeprowadzanym
przez Sąd I instancji postępowaniu dowodowym pozostały niedostrzeżone przez Sąd
II instancji, przeniknęły do etapu postępowania odwoławczego i zaważyły ostatecznie
na rozstrzygnięciu Sądu II instancji, który częściowo utrzymał w mocy orzeczenie
pierwszoinstancyjne.
Co więcej, również Sąd odwoławczy dokonując własnych ustaleń faktycznych
nie ustrzegł się popełnienia tożsamych błędów procesowych. Sąd ten na rozprawie
w dniu 28 czerwca 2024 r. przesłuchał obu obwinionych, jednakże z nieustalonych
powodów zaniechał przeprowadzenia dowodów z zeznań pokrzywdzonych: A. K. i D.
Ż., o co wnioskowała pełnomocniczka pokrzywdzonej w złożonym odwołaniu. Do jej
wniosku Sąd II instancji w ogóle się nie ustosunkował. Tymczasem kwestia
nieudostępnienia dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej pokrzywdzonym miała w
analizowanej sprawie charakter sporny. Przesłuchany w postępowaniu
wyjaśniającym w charakterze świadka D. Ż. zeznał: „od sierpnia 2019 r. do kwietnia
2020 r. wielokrotnie telefonowałem do kliniki z prośbą o przesłanie dokumentacji w
jakiejkolwiek formie. Dokumentacja była niezbędna w celu ustalenia dalszego
leczenia psa w klinice „V.” w G. Wysłałem oficjalnie dwa pisma w lutym i kwietniu
2020 r., wskazując, jakie przepisy zostały złamane. Na pismo z kwietnia otrzymałem
odpowiedź, że dokumentacja zostanie przesłana w ciągu kilku dni i faktycznie została
przesłana (…)” (tom I, k. 152). Podobne zeznania, jakkolwiek nieco mniej
szczegółowe, złożyła świadek A. K. (tom I, k. 144).
Z zeznań wymienionych wyżej świadków wyłania się więc odmienna wersja
zdarzeń związanych z udostępnianiem dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej,
zgodnie z którą w okresie od sierpnia 2019 r. do kwietnia 2020 r. wskazana
dokumentacja nie była udostępniana pokrzywdzonym, mimo że się tego domagali.
Sąd II instancji pomijając dostępne środki dowodowe, nie poczynił żadnych ustaleń
w zakresie wersji zdarzenia przedstawionej przez pokrzywdzonych, nie poddał tych
dowodów ocenie, czego wymaga treść § 2 ust. 1 rozporządzenia.
II ZK 115/24
10
Sąd II instancji w wydanym orzeczeniu nie wyjaśnił, z jakich powodów wersję
zdarzenia obciążającą obwinionych uznał za niewiarygodną. Co do lekarza
weterynarii P. K., który w dniu 20 sierpnia 2019 r. przeprowadzał zabieg, należało
ustalić na podstawie dostępnych dowodów zakres jego obowiązków w klinice, w
której ów zabieg był przeprowadzany, w celu ustalenia, czy również na nim nie
ciążyły obowiązki związane z udostępnianiem dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej.
Natomiast co do lekarza weterynarii A. O. należało ustalić, czy jako kierownik kliniki,
a więc kierownik zakładu leczniczego dla zwierząt w rozumieniu art. 5 ust. 2 ustawy
z dnia 18 grudnia 2003 r. o zakładach leczniczych dla zwierząt (Dz. U. z 2019 r. poz.
24), nie powinien on ponosić odpowiedzialności za działalność tego zakładu w
zakresie udostępniania dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej (art. 28 ust. 1 i 2
powołanej ustawy). Nie ustalono również, kto był odpowiedzialny za udostępnianie
dokumentacji w klinice „A.” i jak wyglądała procedura jej udostępniania. Wątpliwości
jakie narosły w tej mierze powiększa jeszcze treść zeznań świadka A. K., która
stwierdziła, że „osobą odpowiedzialną za przesłanie dokumentacji była żona doktora
O.” (tom I, k. 144). Istniały zatem szerokie i niewykorzystane, tak przez Sąd II
instancji, a wcześniej przez Sąd I instancji, możliwości poszerzenia podstępowania
dowodowego w celu rzetelnego wyjaśnienia zasadności stawianych obwinionym
zarzutów.
Trzeba też zauważyć, że skoro przy rekonstrukcji zdarzeń związanych z
nieudostępnieniem dokumentacji lekarsko-weterynaryjnej zaniechano
przeprowadzenia dowodów z zeznań pokrzywdzonych i poczynione ustalenia oparto
jedynie na wyjaśnieniach obwinionych, to w tych okolicznościach przedwczesne, a
zarazem błędne, było zastosowanie regulacji zawartej w art. 5 § 2 k.p.k.,
nakazującym Sądowi nie dające się usunąć wątpliwości rozstrzygać na rzecz
obwinionego. Należy przypomnieć, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu
Najwyższego, wyrażony w powołanym przepisie zakaz rozstrzygania na niekorzyść
oskarżonego (w postępowaniu z zakresu odpowiedzialności zawodowej –
obwinionego) nie dających się usunąć wątpliwości nie ma zastosowania w sytuacji,
gdy wątpliwości te są rezultatem niedokładnego i niewyczerpującego postępowania
dowodowego (por. wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 16 stycznia 1974 r., sygn. akt
III KR 315/73; z dnia 23 lutego 2023 r., sygn. akt II ZOW 68/22; z dnia 15 stycznia
II ZK 115/24
11
2025 r., sygn. akt II ZOW 49/22; a także postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia
3 stycznia 2019 r., sygn. akt III KK 215/18; z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt
IV KK 289/23; z dnia 6 marca 2024 r., sygn. akt II KK 19/24).
Reasumując, dostrzeżone w kasacji uchybienie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art.
457 § 3 k.p.k. rzeczywiście zaistniało, bowiem zaskarżone orzeczenie nie wyjaśnia,
czy podniesione w odwołaniu uchybienia są zasadne czy niezasadne, co wskazuje
na nierozpoznanie tego odwołania.
Zważywszy na fakt, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego
wynika, że czyn polegający na nieudostępnieniu dokumentacji lekarsko-
weterynaryjnej mógł mieć miejsce w okresie od sierpnia 2019 r. do kwietnia 2020 r.,
ustała już jego karalność. Zgodnie bowiem z treścią art. 56 ust. 4 u.z.l.w. karalność
przewinienia ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęło pięć lat.
Z uwagi na dostrzeżenie wymienionych wyżej uchybień Sąd Najwyższy uchylił
w zaskarżonej części orzeczenie Krajowego Sądu Lekarsko-Weterynaryjnego z dnia
28 czerwca 2024 r. oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Sądu [...] Izby Lekarsko-
Weterynaryjnej z dnia 27 września 2003 r., a wobec tego, że z dniem końcem
kwietnia 2025 r. doszło do przedawnienia karalności czynów zarzucanych
obwinionym, uzupełnienie braków postępowania dowodowego przez Sąd I instancji
nie może mieć już miejsca. Zgodnie bowiem z treścią art. 53 ust. 1 u.z.l.w.
postępowanie w sprawach odpowiedzialności zawodowej lekarzy nie wszczyna się,
a wszczęte umarza, jeżeli zaszła okoliczność, która według Kodeksu postępowania
karnego wyłącza ściganie. Taką okolicznością jest przedawnienie karalności, o czym
stanowi art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.
Z przedstawionych wyżej względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji,
rozstrzygając o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie art. 632 pkt 2
k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.
[M. T.]
[r.g.]
II ZK 115/24
12
Marek Siwek Paweł Wojciechowski Maria Szczepaniec