Art. 172.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 172 KPK dopuszcza konfrontowanie osób, które zostały przesłuchane, gdy ma to służyć wyjaśnieniu sprzeczności między ich wypowiedziami. Przepis nie nakazuje przeprowadzenia konfrontacji w każdej sytuacji, w której relacje przesłuchiwanych osób są odmienne. Wskazuje natomiast cel tej czynności, którym jest wyjaśnienie istniejących rozbieżności. Konfrontacja ma więc znaczenie wtedy, gdy sprzeczność dotyczy informacji przekazywanych przez osoby przesłuchiwane. Jednocześnie art. 172 KPK wprost ustanawia wyjątek: konfrontacja nie jest dopuszczalna w wypadku określonym w art. 184 KPK.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 172 KPK znajduje zastosowanie, gdy w sprawie przesłuchano co najmniej dwie osoby, a ich wypowiedzi pozostają ze sobą sprzeczne. Z treści przepisu wynika, że sama różnica w relacjach nie przesądza jeszcze o konieczności konfrontacji. Istotne jest to, czy czynność może pomóc w wyjaśnieniu sprzeczności. Przepis odnosi się do osób przesłuchiwanych, bez ograniczania tej możliwości wyłącznie do określonego rodzaju uczestników postępowania. Granicę zastosowania normy wyznacza jednak zakaz dotyczący wypadku wskazanego w art. 184 KPK.

Przykład zastosowania

W postępowaniu dwie osoby opisują to samo zdarzenie, ale jedna twierdzi, że rozmowa odbyła się w określonym miejscu, a druga wskazuje inne miejsce. Jeżeli ta rozbieżność ma znaczenie dla wyjaśnienia sprawy, osoby te mogą zostać skonfrontowane na podstawie art. 172 KPK. Celem takiej czynności jest wyjaśnienie, skąd wynika sprzeczność w ich wcześniejszych wypowiedziach. Konfrontacji nie można jednak przeprowadzić, jeżeli zachodzi wypadek, do którego odsyła art. 184 KPK.

Częste nieporozumienia lub błędy

Błędem jest uznawanie, że art. 172 KPK pozwala na konfrontację wyłącznie dlatego, że dwie osoby przedstawiają odmienne wersje wydarzeń. Przepis wiąże tę możliwość z celem wyjaśnienia sprzeczności, a nie z samym faktem wystąpienia rozbieżności. Nie wynika z niego także, że konfrontacja automatycznie rozstrzyga, która z osób mówi prawdę. Kolejnym nieporozumieniem byłoby pominięcie wyraźnego zakazu odnoszącego się do wypadku określonego w art. 184 KPK. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.