II KK 557/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 marca 2025 r.
SSN Małgorzata Gierszon
w sprawie P. K. i R. K.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 27 marca 2025 r.,
wniosków obrońcy skazanego P. K. w przedmiocie wstrzymania wykonania
wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie
z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt IX Ka 648/20,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie
z dnia 20 stycznia 2020 r., sygn. akt III K 1843/07,
p o s t a n o w i ł
wniosku nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy dla Warszawy-Mokotowa w Warszawie wyrokiem z dnia 20
stycznia 2020 r., w sprawie o sygn. akt III K 1843/07, uznał oskarżonego P. K. za
winnego popełnienia przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k. w zw.
z art. 12 k.k. w brzmieniu pierwotnym w zw. z art. 4 § 1 k.k. i za to na tej podstawie
skazał go, zaś na podstawie art. 294 § 1 k.k. w brzmieniu pierwotnym w zw. z art. 4
§ 1 k.k. wymierzył oskarżonemu karę 7 lat pozbawienia wolności oraz na podstawie
art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. w brzmieniu pierwotnym w zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierzył karę
grzywny w liczbie 300 stawek dziennych po 100 złotych każda. Ponadto na
podstawie art. 46 § 1 k.k. w brzmieniu pierwotnym w zw. z art. 4 § 1 k.k. zobowiązał
solidarnie oskarżonego P. K. wraz z współoskarżonym R. K. do naprawienia szkody
II KK 557/24
2
w całości wyrządzonej przestępstwem poprzez uiszczenie określonych w wyroku
kwot na rzecz kilkuset pokrzywdzonych.
Sąd Okręgowy w Warszawie rozpoznając apelację obrońcy, wyrokiem z dnia
21 czerwca 2021 r., sygn. akt IX Ka 648/20, zmienił wyrok Sądu Rejonowego
przyjmując, iż oskarżony P. K. oraz R. K. działali wspólnie i w porozumieniu z
innymi osobami. Ponadto Sąd zmienił wyrok w zakresie kwot niekorzystnego
rozporządzenia mieniem przez pokrzywdzonych wymienionych w wyroku oraz
uchylił, co do wskazanych w wyroku pokrzywdzonych obowiązek naprawienia
szkody. W pozostałym zakresie wyrok utrzymał w mocy.
Od tego orzeczenia kasację wniósł obrońca skazanego, który zaskarżył je w
zakresie punktu II i V części dyspozytywnej wyroku, w zakresie dotyczącym P. K.,
w całości na korzyść P. K.. W kasacji sformułował zarzuty rażącego naruszenia
prawa, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, a mianowicie naruszenie art.
4 kk; art. 170 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k.; art. 201 k.p.k. w zw. z art. 170 § 1 pkt 2
i 5 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k.; art. 452 § 2 pkt 2 k.p.k. w
zw. z art. 452 § 3 k.p.k.; art. 433 § 2 k.p.k.; art. 410 k.p.k., art. 7 k.p.k.
W związku z tymi zarzutami obrońca wniósł o uchylenie wyroku Sądu II
instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w
Warszawie oraz na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. w zw. z art. 9 § 2 k.p.k. wniósł o
wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Rejonowego dla Warszawy-Mokotowa w
Warszawie, III Wydział Karny, z dnia 20 stycznia 2020 r., o sygn. akt: III K 1843/07,
zmienionego wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie, IX Wydział Karny
Odwoławczy, z dnia 21 czerwca 2021 r., o sygn. akt: IX Ka 648/20, w zakresie
dotyczącym skazanego P. K. w całości, do czasu rozpoznania niniejszej kasacji.
Uzasadniając ten wniosek obrońca wskazał na prawdopodobieństwo
uwzględnienia kasacji. To sprawia, że rozpoczęcie wykonywania kary pozbawienia
wolności przez skazanego wiązałoby się z poniesieniem przez niego
niepowetowanej i nieuzasadnionej szkody.
Obrońca złożył również pismo uzupełniające zarzuty wymienione w
pierwotnie wniesionej kasacji, w którymi wymienił zarzut naruszenia art. 10 i 45 ust.
II KK 557/24
3
1 Konstytucji RP, art. 19 ust. 1 akapit drugi Traktatu o Unii Europejskiej
(Dz.U.2004.90.864/30 z dnia 2004.04.30, dalej: TUE) w zw. z art. 2 TUE, art. 6 ust.
1 i 2 Dyrektywy 2016/343 w sprawie wzmocnienia niektórych aspektów
domniemania niewinności i prawa do obecności na rozprawie w postępowaniu
karnym (Dz.U.UE.L.2016.65.1 z dnia 2016.03.11, dalej: Dyrektywa
niezwinnościowa), art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej
(Dz.U.UE.C.2007.303.1 z dnia 2007.12.14; dalej: KPP), art. 14 ust. 1
Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych otwarty do podpisu w
Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. (Dz.U.1977.38.167 z dnia 1977.12.29; dalej:
MPPOiP) oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych
wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmienionej następnie
Protokołami nr 3, 5 i 8 oraz uzupełnionej Protokołem nr 2 (Dz.U.1993.61.284 z dnia
1993.07.10, dalej: EKPC), co doprowadziło do naruszenia art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w
postaci nienależytej obsady Sądu.
W odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście
bezzasadnej.
W dniach 16 stycznia 2025 r. oraz 13 marca 2025 r. do Sądu Najwyższego
wpłynęły dwa – identyczne w treści - wnioski obrońcy skazanego P. K. o
wstrzymanie wykonania orzeczenia do czasu rozpoznania kasacji z uwagi na
„prawdopodobieństwo uwzględnienia przedmiotowego środka zaskarżenia” .
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wnioski są bezzasadne.
Zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k. w razie wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może
wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego
wykonanie zależy od rozstrzygnięcia kasacji. Norma ta nie wskazuje wprawdzie
przesłanek, od spełnienia których zależy wstrzymanie wykonalności zaskarżonego
orzeczenia, ale niewątpliwie winna ona mieć zastosowanie do sytuacji wyjątkowych,
wprowadza bowiem wyjątek od zasady niezwłocznej wykonalności prawomocnych
orzeczeń, wynikającej z art. 9 k.k.w., zaś prawomocne wyroki korzystają z
domniemania ich prawidłowości (res iudicata pro veritate accipitur). W
orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest przekonanie, że zastosowanie tej
II KK 557/24
4
instytucji winno być uzasadnione szczególnymi i jednoznacznymi w swej wymowie
okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że wykonanie kary przed rozpoznaniem
kasacji spowodowałoby dla skazanego zbyt poważne, i w zasadzie nieodwracalne,
następstwa (zob. post. SN z dnia 18 listopada 2003 r., IV K.K. 347/03, OSNwSK
2003, poz. 2465; post. SN z dnia 22 lutego 2007 r., WO 4/07, OSNwSK 2007, poz.
493). Tego rodzaju następstwa mogą zaistnieć wówczas, gdy już pobieżna analiza
kasacji świadczy o jego zasadności.
Taka sytuacja nie zaistniała w niniejszej sprawie.
Z uwagi na wyjątkowy charakter instytucji kasacji i związane z tym
procesowe skutki zastosowania instytucji przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k.
wstrzymanie wykonania orzeczenia powinno nastąpić tylko wówczas, gdy
zasadność złożonej kasacji jawi się jako nieomal pewna. To dopiero może
uzasadniać odstępstwo od nakazu bezzwłocznego wykonania prawomocnych
orzeczeń. W sprawie niniejszej – nie przesądzając w tym miejscu końcowej oceny
zasadności wniesionej kasacji – aż tego rodzaju zaszłość nie wystąpiła.
Prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji nie jest na tyle wysokie, by stanowiło
to wystarczającą podstawę do zastosowania przywołanej regulacji.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.
[J.J.]
[r.g.]
