II KK 188/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 11 czerwca 2026 r.
SSN Dariusz Świecki
w sprawie P.Z.
skazanej z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.
rozpoznając w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 11 czerwca 2026 r.,
kasację wniesioną przez obrońcę oskarżonej
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie
z dnia 23 września 2025 r., sygn. akt II AKa 75/25,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Siedlcach
z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt II K 18/24,
postanowił:
1. oddalić kasację w części podnoszącej zarzut z art. 439 § 1
pkt 2 k.p.k. jako oczywiście bezzasadną;
2. pozostawić kasację w pozostałym zakresie bez
rozpoznania, albowiem jest w tej części niedopuszczalna;
3. obciążyć skazaną kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Siedlcach, wyrokiem z dnia 20 listopada 2024 r., sygn. akt
II K 18/24, skazał P.Z. za przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.
na karę roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawiesił na okres
II KK 188/26
2
próby 3 lat, zobowiązując oskarżoną w tym okresie do pisemnego informowania
Sądu o przebiegu tego okresu raz na 6 miesięcy, nadto zaś orzekł karę grzywny w
wymiarze 100 stawek dziennych po 30 zł każda oraz obowiązek naprawienia
szkody poprzez zapłatę na rzecz W.S. kwoty 167 300 złotych, jak również
rozstrzygnął o dowodach rzeczowych i kosztach sądowych;
Apelację od tego wyroku, w części dotyczącej orzeczenia o karze, wniósł na
niekorzyść oskarżonej pełnomocnik oskarżyciela posiłkowego, zarzucając rażącą
niewspółmierność kary roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej
wykonania na okres próby 3 lat oraz wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku
poprzez wymierzenie oskarżonej kary 5 lat pozbawienia wolności bez
warunkowego zawieszenia jej wykonania.
Sąd Apelacyjny w Lublinie, wyrokiem z dnia 23 września 2025 r., sygn. akt II
AKa 75/25, orzekł w następujący sposób:
I. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
1) uchylił orzeczenie o warunkowym zawieszeniu wykonania kary
pozbawienia wolności, o obowiązku pisemnego informowania Sądu o przebiegu
okresu próby oraz o opłacie,
2) wymierzoną oskarżonej karę pozbawienia wolności podwyższył do roku i 6
miesięcy;
II. utrzymując w mocy w pozostałej części zaskarżony wyrok.
Kasację od prawomocnego wyroku wniósł obrońca skazanej, zaskarżając go
w całości. W skardze tej sformułował następujące zarzuty:
1. naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. przez nienależytą obsadę Sądu I
instancji, co stanowiło naruszenie art. 6 ust. 1 zdanie pierwsze EKPCz;
2. rażące naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik
postępowania, tj. art. 28 § 2 k.k. przez niezastosowanie go, podczas gdy zgodnie z
tym przepisem oskarżona nie powinna odpowiadać na podstawie art. 294 § 1 k.k.,
co jest szczególnie rażące w sytuacji zaostrzenia sankcji karnej na etapie kontroli
odwoławczej;
3. rażące naruszenie prawa procesowego, które miało wpływ na wynik
postępowania, tj. art. 5 § 2 k.p.k. przez jego niezastosowanie w sytuacji
II KK 188/26
3
konieczności rozstrzygnięcia o przekonaniu skazanej w zakresie okoliczności
stanowiącej znamię czynu zabronionego w zakresie mienia znacznej wartości.
W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego
wyroku oraz zmienianego nim wyroku Sądu Okręgowego i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
W odpowiedzi na tę kasację, prokurator wniósł o jej oddalenie jako
oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Przypomnieć skarżącemu trzeba, że po myśli art. 520 § 2 k.p.k. strona,
która nie zaskarżyła orzeczenia sądu pierwszej instancji, nie może wnieść kasacji
od orzeczenia sądu odwoławczego, jeżeli orzeczenie sądu pierwszej instancji
utrzymano w mocy lub zmieniono na jej korzyść. Wprawdzie w rozpatrywanej
sprawie Sąd odwoławczy zmienił orzeczenie Sądu pierwszej instancji na niekorzyść
oskarżonej, to jednak granice uprawnień strony, która nie zaskarżyła orzeczenia
sądu pierwszej instancji zakreśla ta część orzeczenia sądu odwoławczego, która
zawiera rozstrzygnięcie o zmianie tego orzeczenia na jej niekorzyść. Innymi słowy,
strona ta może wnieść kasację wyłącznie od tej części orzeczenia sądu
odwoławczego, która zawiera rozstrzygnięcie o zmianie orzeczenia sądu pierwszej
instancji na jej niekorzyść. Przytaczane ograniczenie nie dotyczy tylko takiej kasacji,
o czym stanowi przepis art. 520 § 3 k.k., w której zarzucono jedno z uchybień
wskazanych w art. 439 § 1 k.p.k. Stanowisko to jest już utrwalone w orzecznictwie
Sądu Najwyższego (zob. np. postanowienia SN: z dnia 15 lutego 2007 r., V KK
22/07; z dnia 15 października 2008 r., II KK 342/07; z dnia 26 września 2012 r., V
KK 119/12; z dnia 22 lipca 2021 r., V KZ 24/21 czy też z dnia 23 lutego 2023 r., IV
KK 118/22).
W związku z powyższym, mimo niezaskarżenia wyroku sądu pierwszej
instancji, skazana w sprawie niniejszej nabyła uprawnienie do wniesienia kasacji,
ale w ograniczonym jedynie zakresie. Uprawniona jest bowiem formułować w tej
skardze zarzuty rażącego naruszenia przepisów prawa wyłącznie przeciwko
orzeczeniu o karze (z wyłączeniem rzecz jasna zarzutu rażącej niewspółmierności
kary) oraz podnosić uchybienia wskazane w przepisie art. 439 § 1 k.p.k.
II KK 188/26
4
Tymczasem w kasacji wniesionej na korzyść P.Z., jej obrońca podniósł
naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., ale również sformułował zarzuty rażącego
naruszenia prawa materialnego i procesowego, tj. art. 28 § 2 k.k. i art. 5 § 2 k.p.k.
W świetle zaś art. 520 § 3 k.p.k. nie budzi wątpliwości, że ograniczenie, o jakim
mowa w art. 530 § 2 k.p.k. nie dotyczy uchybień z art. 439 k.p.k., a więc nie innych
naruszeń prawa. Oznacza to, że zarzuty wskazujące na inne uchybienia niż z kręgu
art. 439 k.p.k. nie podlegają rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy.
Obrońca, skarżąc zaś wyrok Sądu odwoławczego w całości, postawił temu
orzeczeniu także zarzuty naruszenia art. 28 § 2 k.k. i art. 5 § 2 k.p.k., jednocześnie
domagając się uchylenia w całości zaskarżonego wyroku oraz zmienionego nim
wyroku Sądu Okręgowego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania
Sądowi pierwszej instancji, co oznacza, że obrońca zarzuty te skierował wprost
przeciwko orzeczeniu Sądu pierwszej a nie drugiej instancji, co wynika z tego, że
ten ostatni Sąd nie kontrolował przecież w całości zaskarżonego wyroku. Powyższe
przekonuje o niedopuszczalności kasacji w tej części również na gruncie przepisu
art. 519 k.p.k. Wobec tego, przedmiotową skargę w zakresie, w jakim podnosi
zarzuty inne niż naruszenia prawa z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., należało pozostawić
bez rozpoznania, albowiem jest w tej części niedopuszczalna (art. 531 § 1 w zw. z
art. 530 § 2, art. 429 § 1 i art. 520 § 2 oraz art. 519 k.p.k.).
Natomiast skarga w części, w jakiej była dopuszczalna, a więc w zakresie, w
którym podnosi naruszenie art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., okazała się oczywiście
bezzasadna i dlatego podlegała oddaleniu w tej części.
Rzecz bowiem w tym, że w świetle uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej,
Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23
stycznia 2020 r., sygn. BSA I-4110-1/20 oraz uchwały składu siedmiu sędziów
Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22 i przekonującej
argumentacji prawnej w nich zawartej, sam fakt powołania sędziego sądu
powszechnego przez kwestionowaną Krajową Radę Sądownictwa nie pozwala
jeszcze na przyjęcie, że w sprawie ujawniła się bezwzględna przyczyna
odwoławcza z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Choćby w uchwale z dnia 2 czerwca 2022 r.
zasadnie przyjęto, że Krajowa Rada Sądownictwa ukształtowana w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. nie jest wprawdzie organem
II KK 188/26
5
tożsamym z organem konstytucyjnym, którego skład i sposób wyłaniania reguluje
Konstytucja RP, w szczególności w art. 187 ust. 1, to jednak brak jest podstaw do
przyjęcia a priori, że każdy sędzia sądu powszechnego, który uzyskał nominację w
następstwie brania udziału w konkursie przed tą Krajową Radą Sądownictwa po
dniu 17 stycznia 2018 r., nie spełnia minimalnego standardu bezstronności i
każdorazowo sąd z jego udziałem jest nienależycie obsadzony w rozumieniu art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k. Taka sytuacja zachodzi jedynie w stosunku do sędziów Sądu
Najwyższego, którzy otrzymali nominacje w takich warunkach. Tym samym
podtrzymano zapatrywanie prawne wyrażone w uchwale składu połączonych Izb:
Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia
23 stycznia 2020 r. Uchwała ta z chwilą jej podjęcia uzyskała moc zasady prawnej i
wiąże każdy skład Sądu Najwyższego, dopóty nie nastąpi odstąpienie od niej w
trybie art. 88 ust. 2 ustawy o Sądzie Najwyższym. W orzecznictwie Sądu
Najwyższego wielokrotnie już podnoszono, że pomimo wydania przez Trybunał
Konstytucyjny wyroku w sprawie U 2/20, powyższa uchwała jest dalej wiążąca (zob.
np. uchwały SN z dnia: 5 kwietnia 2022 r., III PZP 1/22, czy z dnia 2 czerwca 2022
r., I KZP 2/22).
W konsekwencji sam fakt powołania na urząd sędziego sądu powszechnego
z udziałem KRS ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. (innych
zastrzeżeń względem sędziego orzekającego w sprawie w kasacji się nie podnosi
ze względu na „brak posiadanych informacji”) nie oznacza automatycznie, że skład
sądu powszechnego, w którym bierze udział tak powołany sędzia, dotknięty jest
bezwzględną przyczyną odwoławczą z uwagi na nienależytą obsadę. Niezbędne
jest przeprowadzenie wieloaspektowego testu, o którym mowa w przywołanych
wcześniej uchwałach Sądu Najwyższego, a powołanie wskutek procedury z
udziałem wskazanej KRS jest tylko jednym z elementów, który podlega ocenie i
bynajmniej nie przesądzającym.
Z tych wszystkich powodów, Sąd Najwyższy oddalił przedmiotową kasację w
omawianej części jako oczywiście bezzasadną, obciążając skazaną kosztami
sądowymi postępowania kasacyjnego.
Mając to wszystko na względzie orzeczono, jak w postanowieniu.
[WB]
II KK 188/26
6
[a.ł]
