II KK 178/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 4 września 2025 r.
SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący)
SSN Michał Laskowski
SSN Jarosław Matras (sprawozdawca)
Protokolant Agnieszka Niewiadomska
przy udziale prokuratora del. do Prokuratury Krajowej Krzysztofa Urgacza,
w sprawie M. K.
oskarżonego z art. 288 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie
w dniu 4 września 2025 r.,
kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego
od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu
z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt V Ka 137/24,
zmieniającego wyroku Sądu Rejonowego w Radomiu
z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 38/23,
I. uchyla zaskarżony wyrok i sprawę oskarżonego przekazuje
do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Radomiu;
II. zwraca oskarżycielowi posiłkowemu uiszczoną opłatę od
kasacji.
Michał Laskowski Zbigniew Puszkarski Jarosław Matras
II KK 178/25
2
UZASADNIENIE
M. K. został oskarżony o to, że: w dniu 14 października 2022 r. w D.
wyrywając słupek ogrodzeniowy osadzony w betonie uczynił go niezdatnym do
użytku, czym spowodował straty o łącznej wartości 811,80 złotych na szkodę T. B. ,
tj. o przestępstwo z art. 288 § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. akt II K 38/23, Sąd Rejonowy
w Radomiu uznał oskarżonego M. K. za winnego popełnienia zarzucanego mu
aktem oskarżenia czynu kwalifikowanego z art. 288 § 1 k.k. i za to przy
zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. na podstawie art. 288 § 1 k.k. w zw. z art. 37a § 1 k.k.
w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. w brzmieniu przepisów obowiązującym do 1 października
2023 r. skazał go na karę grzywny w wymiarze 100 stawek dziennych, określając
wysokość jednej stawki dziennej na 10 zł. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązał
oskarżonego do naprawienia szkody wyrządzonej przestępstwem poprzez zapłatę
kwoty 811,80 zł na rzecz T. B. .
Apelacje w tej sprawie wnieśli zarówno obrońca oskarżonego jak i
pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, przy czym ten ostatni zaskarżył powyższy
wyrok w części dotyczącej orzeczenia o karze, podnosząc zarzut jej rażącej
niewspółmierności i wnosząc o jej zmianę na karę roku ograniczenia wolności.
Obrońca oskarżonego w apelacji skierowanej przeciwko całości
rozstrzygnięcia sądu pierwszej instancji podniósł obrazę art. 343 § 2 k.c. oraz
szereg zarzutów naruszenia prawa procesowego, a także błąd w ustaleniach
faktycznych. W konkluzji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i
przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania,
ewentualnie, po uzupełnieniu postępowania dowodowego o dowody wskazane w
apelacji, o zmianę wyroku przez uniewinnienie oskarżonego od popełnienia
zarzucanego mu czynu.
Po rozpoznaniu tych apelacji, Sąd Okręgowy w Radomiu wyrokiem z dnia 22
października 2024 r., sygn. akt V Ka 137/24, zaskarżony wyrok uchylił i na
podstawie art. 17 § 1 pkt. 3 k.p.k. w zw. z art. 1 § 2 k.k. postępowanie wobec M. K.
umorzył.
II KK 178/25
3
Kasację w tej sprawie wniósł pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej.
Zaskarżając wyrok w całości postawił następujące zarzuty:
„1. rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów
prawa karnego materialnego tj. art. 115 § 2 kk poprzez jego niewłaściwe
zastosowanie tj. nie wzięcie pod uwagę wszystkich ustawowych kryteriów art. 115 §
2 k.k., poprzez pominięcie przy ocenie czynu przypisanego oskarżonemu: sposobu
w jaki popełniony został czyn, postaci zamiaru czy motywacji sprawcy co
spowodowało w sposób wybiórczy ocenę społeczną szkodliwość czynu.
2. rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów
prawa karnego procesowego tj. art. 7 kpk, 410 kpk, 457 § 3 kpk w zw. z art. 424 § 1
pkt 1 kpk polegające na dokonaniu przez Sąd Okręgowy oceny zebranego w
sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, wybiórczy tj. ustalenie, że „ to
Państwo B. mieli uprzednio wyrwać osadzony przez geodetę w granicy słupek
geodezyjny, a następnie umiejscowić tam słupek stanowiący fragment ogrodzenia”-
podczas gdy z materiału dowodowego nie wynika, aby B. dokonali powyższego- w
zakresie, w jakim Sąd Okręgowy wnioskuje, że w związku z tym przypisany
oskarżonemu czyn cechuje znikoma społeczna szkodliwość czynu.”
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o uchylenie wyroku i przekazanie
sprawy Sądowi Okręgowemu w Radomiu do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym.
W odpowiedzi na kasację pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej Prokurator
Rejonowy Radom - Zachód w Radomiu wniósł o jej oddalenie jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja jest zasadna w zakresie obu postawionych zarzutów, choć
ich kolejność powinna być odmienna. Skoro bowiem skarżący wskazał w drugim
zarzucie kasacji na dokonanie dowolnych ustaleń faktycznych i to w zakresie, w
jakim sąd odwoławczy ustalenia te wykorzystał następnie do uznania, że stopień
społecznej szkodliwości przypisanego oskarżonemu czynu jest znikomy, to
II KK 178/25
4
oczywiste jest, iż uchybienie to winno być wskazane jako uchybienie
pierwszoplanowe, przed uchybieniem polegającym na pominięciu innych
elementów tworzących kryteria oceny stopnia społecznej szkodliwości czynu (art.
115 § 2 k.k.), które opisano w kasacji jako zarzut pierwszy. Odnosząc się zatem w
tej kolejności do zarzutów kasacji, stwierdzić należy, że rację ma skarżący, iż sąd
odwoławczy dopuścił się rażącego naruszenia przepisu art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410
k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k. ustalając, a w zasadzie sugerując – poprzez użycie
formuły stylistycznej „mieli uprzednio wyrwać osadzony przez geodetę w granicy
słupek” – bezprawne usunięcie przez małżonków B. poprzedniego słupka
granicznego. To, że ustalenie czy też sugestia jest dowolne wynika nie tylko z faktu,
że sąd odwoławczy nie przytoczył żadnego dowodu, na podstawie którego je
poczynił, ale także i to, iż takie ustalenia nie wynikają z zeznań małżonków B., które
w apelacji przywołał obrońca (k. 119v). Co istotne, to jedynie z wyjaśnień
oskarżonego wynikało, że sąsiedzi wyrwali słupek geodezyjny, a następnego dnia
postawili słupek od płotu (k. 90v), przy czym pamiętać trzeba, iż wyjaśnienia te
zostały obdarzone wiarą tylko częściowo, odmiennie niż zeznania małżonków B. (k.
106). Z obdarzonych wiarą zeznań małżonków B., zwłaszcza zaś T. B. wynikało
zaś, że postawiono nowy słupek w miejsce starego ich słupka od ogrodzenia
(postawionego 30 lat wcześniej), i to na tym ich starym słupku geodeta narysował
sprayem znak graniczny (k. 91v). Zatem, wbrew twierdzeniom sądu odwoławczego,
to nie geodeta osadzał słupek, tylko małżonkowie B. trzydzieści lat temu, a nowy
słupek był dokładnie w miejscu starego. Jak zatem można dostrzec, twierdzenia
sądu drugiej instancji w tym zakresie były zupełnie dowolne, a formuła w jakiej
zostały przedstawione w uzasadnieniu wyroku sądu odwoławczego przekonuje, iż
uchybienie to miało postać rażącego naruszenia prawa procesowego, które mogło
mieć istotny wpływ na treść wydanego wyroku. Podobnie rzecz przestawia się, jeśli
chodzi o zarzut pierwszy kasacji. Sąd odwoławczy zacytował wprawdzie treść
przepisu art. 115 § 2 k.k., ale tego przepisu nie zastosował, skoro jedyną
okolicznością, którą w tym zakresie rozważył było ustalenie co do rzekomego
wyrwania przez małżonków B. słupka osadzonego przez geodetę. Nie tylko więc
oparł swoją ocenę na dowolnym i nieuprawnionym stwierdzeniu, ale w ogóle nie
rozważył innych elementów, które tworzą kwantyfikatory oceny stopnia społecznej
II KK 178/25
5
szkodliwości czynu, a zatem także jako czynu społecznie szkodliwego w stopniu
znikomym. Zabrakło przede wszystkim oceny sposobu działania, rozmiaru szkody,
a przede wszystkim i co wydaje się kluczowe w tej sprawie, postaci zamiaru oraz
motywacji oskarżonego. W tym zakresie uwagi zawarte w kasacji na uzasadnienie
tego zarzutu są jak najbardziej trafne i dają wiele argumentów, które zupełnie nie
zostały dostrzeżone i rozważone. Bez wątpienia doszło więc do rażącego
naruszenia przepisu art. 115 § 2 k.k., albowiem sąd odwoławczy, wbrew
deklaracjom, nie dokonał oceny czynu popełnionego przez oskarżonego przez
pryzmat ustawowych przesłanek wskazanych w art. 115 § 2 k.k., które
uzasadniałyby zastosowanie normy art. 1 § 2 k.k. Również więc z tego względu
zaskarżony wyrok jako rażąco wadliwy nie mógł się ostać.
Z tych powodów konieczne stało się uchylenie zaskarżonego wyroku i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Sąd odwoławczy procedując
ponownie co do wniesionych apelacji wnikliwie je oceni i wyda stosowne orzeczenie.
[J.J.]
[a.ł]
Michał Laskowski Zbigniew Puszkarski Jarosław Matras
