II KK 148/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Kazimierz Klugiewicz
Dnia 10 lipca 2025 r.
w sprawie M.S.,
oskarżonego z art. 202 § 3 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
w dniu 10 lipca 2025 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu
z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. akt V Ka 309/24,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Zwoleniu
z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn. akt II K 333/20,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć
skazanego.
[WB]
UZASADNIENIE
M. S. został oskarżony o to, że:
I. w dniu 9 listopada 2019 r. w Z., woj. [...], działając jako użytkownik o loginie
„m.”, prezentował za pośrednictwem serwisu internetowego [...].pl użytkownikowi o
II KK 148/25
2
loginie „s.” treści pornograficzne z udziałem małoletnich w postaci 3 plików
graficznych,
tj. o czyn z art. 202 § 3 k.k.
II. w okresie od co najmniej dnia 9 listopada 2019 r. do dnia 18 lutego 2020 r. w
Z., woj. [...], działając w krótkich odstępach czasu, w wykonaniu z góry powziętego
zamiaru, posiadał treści pornograficzne z udziałem małoletnich w postaci 25 plików
graficznych na urządzeniu elektronicznym w postaci laptopa marki L. oraz 43 plików
graficznych na telefonie marki S.,
tj. o czyn z art. 202 § 4a k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Zwoleniu z dnia 30 stycznia 2024 r., sygn.
akt II K 333/20:
1. oskarżonego M. S. uznano za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu w pkt.
I wyczerpującego dyspozycję art. 202 § 3 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. w brzmieniu
obowiązującym w dniu 9 listopada 2019 roku i za ten czyn na podstawie art. 202 §
3 k.k. w zw. z art. 37b k.k. w zw. z art. 34 § 1 k.k. i art. 34 § la pkt. 1 k.k. w zw. z art.
35 § 1 k.k. wymierzono mu karę miesiąca pozbawienia wolności i karę 10 miesięcy
ograniczenia wolności, zobowiązując go w tym okresie do wykonywania
nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w
stosunku miesięcznym;
II. oskarżonego M. S. w ramach czynu zarzucanego mu w pkt. II uznano za
winnego tego, że w okresie od co najmniej dnia 9 listopada 2019 r. do dnia 18
lutego 2020 r. w Z., woj. [...] posiadał treści pornograficzne z udziałem małoletnich
w postaci 21 plików graficznych na urządzeniu elektronicznym w postaci laptopa
marki L. oraz 38 plików graficznych na telefonie marki S., to jest popełnienia czynu
wyczerpującego dyspozycję art. 202 § 4a k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. w brzmieniu
obowiązującym w dniu 18 lutego 2020 r. i za ten czyn na podstawie art. 202 § 4a
k.k. w zw. z art. 37a k.k. w zw. z art. 33 § 1 i 3 k.k. wymierzono mu karę grzywny w
wymiarze 150 stawek dziennych, ustalając wysokość stawki dziennej na kwotę 20
złotych.
II KK 148/25
3
Od tego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego, który – podnosząc
zarzuty błędów w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyroku,
mających wpływ na jego treść, obrazy przepisów postępowania, mających wpływ
na treść zaskarżonego orzeczenia (art. 5 § 2 k.p.k.; art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k., 410
k.p.k.) oraz naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 202 § 3 k.k. w brzmieniu
obowiązującym w dniu 9 listopada 2019 r. i art. 202 § 4a k.k. w brzmieniu
obowiązującym w dniu 18 lutego 2020 r.) – wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku i
uniewinnienie M. S., ewentualnie umorzenie postępowania karnego, albo też
uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego
rozpoznania.
Sąd Okręgowy w Radomiu wyrokiem z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. akt V Ka
309/24, zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że zmodyfikował opis
przypisanego oskarżonemu M. S. w pkt. II sentencji tego orzeczenia występku z art.
202 § 4a k.k. poprzez ustalenie, że oskarżony posiadał treści pornograficzne z
udziałem małoletnich w postaci 21 plików graficznych na urządzeniu elektronicznym
w postaci laptopa marki L. oraz w postaci 21 plików graficznych w telefonie marki S..
W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Od wyroku Sądu II instancji kasację wniósł obrońca skazanego, który
podniósł następujące zarzuty rażącego naruszenia prawa procesowego, które
miało istotny wpływ na treść wyroku, tj.:
1. art. 434 § 1 k.p.k. poprzez zmianę przez Sąd odwoławczy ustaleń zawartych
w motywach wyroku Sądu I instancji w kierunku niekorzystnym dla skazanego
polegające na ustaleniu, że skazany nie działał w ramach działalności artystycznej,
w sytuacji, gdy Sąd I instancji tego nie wykluczył, a jedynie opowiedział się
przeciwko uznaniu istnienia pozaustawowego kontratypu działalności artystycznej,
2. art. 4 i 7 k.p.k. poprzez brak wszechstronnej oceny materiału dowodowego w
kontekście podniesionych zarzutów apelacyjnych polegające na pominięciu przez
Sąd odwoławczy tej części wyjaśnień skazanego, w których wytłumaczył dlaczego
przesłuchany na etapie śledztwa nie powoływał się na działanie w ramach
działalności artystycznej oraz polegające na braku analizy opinii biegłych z Biura
II KK 148/25
4
Ekspertyz Sądowych, z której wynika, że u skazanego nie występują zaburzenia
preferencji seksualnych - co skutkowało zupełnie dowolną oceną materiału
dowodowego,
3. art. 433 § 2 w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 4, 7 i 410 k.p.k. poprzez
nierzetelne i niepełne rozpoznanie podniesionych w apelacji zarzutów:
-
obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść orzeczenia, a
mianowicie art. 4, 7 i 410 k.p.k. poprzez brak wszechstronnej oceny zebranego
materiału dowodowego, w szczególności w zakresie oceny wyjaśnień oskarżonego
oraz biegłych z Biura Ekspertyz Sądowych,
-
obrazy przepisów prawa materialnego, tj. art. 202 § 3 k.k. w brzmieniu
obowiązującym w dniu 9 listopada 2019 r. i art. 202 § 4a k.k. w brzmieniu
obowiązującym w dniu 18 lutego 2020 r., poprzez ich błędną wykładnię i
niewłaściwe zastosowanie polegające na bezzasadnym przyjęciu, że nie istnieje
pozaustawowy kontratyp działalności artystycznej i w związku z tym nie może on
mieć zastosowania odnośnie czynów zarzucanych oskarżonemu.
Na podstawie tak sformułowanych zarzutów obrońca skazanego wniósł o
uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Radomiu.
Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Odnosząc się do pierwszego zarzutu należy zauważyć, że kwestia działania
skazanego w warunkach tzw. pozaustawowego kontratypu działalności artystycznej
była przedmiotem rozważań Sądu I instancji, zaś Sąd II instancji, odwołując się
wprost do stanowiska Sądu meriti, podzielił jego zapatrywanie co do tego, że o
działaniu w warunkach ww. kontratypu nie może być mowy (s. 10 uzasadnienia
II KK 148/25
5
wyroku Sądu ad quem). To, że Sąd odwoławczy oparł swe stanowisko na innej
argumentacji, odwołując się do materiału dowodowego oraz poczynionych w
sprawie ustaleń faktycznych, nie powoduje, że doszło do naruszenia art. 434 § 1
k.p.k., skoro ani oceny dowodów ani ustaleń tych Sąd odwoławczy w ogóle nie
zmieniał.
Z tego też powodu za oczywiście bezzasadne należy uznać wskazywanie w
kolejnym zarzucie na samoistne naruszenie zasad procesu karnego określonych w
art. 4 i 7 k.p.k. Argumentacja autora kasacji w tym zakresie, wskazująca na
wadliwą ocenę wyjaśnień skazanego oraz analizę opinii biegłych z Biura Ekspertyz
Sądowych zasadniczo pokrywa się z częścią trzeciego zarzutu, dotyczącego
wadliwej kontroli instancyjnej i z tego względu wolno odnieść się do tych kwestii
łącznie. Przede wszystkim należy przypomnieć, że w orzecznictwie akcentuje się, iż
o obrazie przepisu art. 433 § 2 k.p.k. można mówić wówczas, gdy sąd w ogóle nie
rozważy wniosków i zarzutów wskazanych w środku odwoławczym albo gdy
kontrola ta miała charakter pozorny. Innymi słowy, zarzut rażącej obrazy art. 433 §
2 k.p.k. może być skuteczny tylko wtedy, gdy sąd II instancji nie rozpozna zarzutów
apelacyjnych w ogóle lub gdy nie odniesie się do nich w uzasadnieniu orzeczenia,
uwzględniając przy tym treść art. 457 § 3 k.p.k. Zatem, aby zarzut formułowany
przez skarżącego okazał się skuteczny, musi on wykazać, że podczas kontroli
odwoławczej uchybienie faktycznie zaistniało, a nadto opisać na czym ono polegało
i dlaczego stanowi rażące naruszenie przepisów (postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 10 stycznia 2025 r., II KK 426/24, LEX nr 3825086).
„Wykazanie wadliwości przeprowadzonej w sprawie kontroli apelacyjnej poprzez
zakwalifikowanie uchybień jako rzekomo naruszających dyspozycje art. 433 § 2
k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. nie może ograniczać się wyłącznie do formalnego
powołania tych przepisów w zarzucie kasacji i stworzenia pozorów nieprawidłowej
kontroli odwoławczej (poprzez sugerowanie np. «nienależytego», «niepełnego»,
«niewłaściwego», «nierzetelnego», «pobieżnego» rozpoznania apelacji), jeżeli z
istoty zarzutu odczytywanej z jego uzasadnienia, jednoznacznie wynika, że
skarżący wyłącznie domaga się przeprowadzenia przez Sąd Najwyższy kolejnej,
dublującej kontrolę apelacyjną, weryfikacji prawidłowości orzeczenia sądu pierwszej
instancji bądź forsuje subiektywną interpretację wyników postępowania
II KK 148/25
6
dowodowego. Podważenie prawidłowości procedowania sądu odwoławczego w
zakresie ustawowych standardów kontroli odwoławczej uzależnione jest od
precyzyjnego wykazania takiego stanu rzeczy, z odwołaniem się – w razie potrzeby
– do treści apelacji, jak i pisemnych motywów orzeczenia instancji ad quem”
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11 grudnia 2023 r., I KK 357/23, LEX nr
3716834).
Lektura uzasadnienia kasacji prowadzi do wniosku, że jej autor nie wykazał
wadliwości kontroli instancyjnej, a jedynie wyraził własną ocenę co do
wiarygodności wyjaśnień skazanego oraz znaczenia opinii biegłych, z których
wynikało, że u M. S. nie występują zaburzenia preferencji seksualnych. Tymczasem
Sąd odwoławczy zweryfikował relacje procesowe skazanego i jego postawę w toku
postępowania karnego w kontekście wskazywania dopiero na rozprawie, że jego
motywacją była działalność artystyczna. Miał także na uwadze treść opinii z Biura
Ekspertyz Sądowych. (s. 8 uzasadnienia wyroku Sądu ad quem). Jeśli chodzi o
wskazywanie na wadliwe rozpoznanie zarzutu obrazy prawa materialnego, to –
wbrew temu, co wskazano w petitum kasacji – Sąd II instancji nie stwierdził, że nie
istnieje pozaustawowy kontratyp działalności artystycznej, lecz wskazał, że w
literaturze przedmiotu i praktyce przedmiotu nie wyklucza się istnienia takiej
instytucji (s. 9-10 uzasadnienia wyroku Sądu ad quem). Miał natomiast podstawy,
by uznać, że na gruncie ustalonego stanu faktycznego w ogóle nie zachodziła
potrzeba rozważania tego zagadnienia. Poza tym, nawet gdyby wyraził stanowisko
o braku tzw. pozaustawowego kontratypu sztuki, to nie mogłoby ono zostać uznane
za rażącą obrazę przepisów prawa, skoro kwestia istnienia tego rodzaju
kontratypów jest co najmniej dyskusyjna, a de lege lata kontratyp działalności
artystycznej został ustanowiony jedynie w art. 256 § 3 k.k.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w
postanowieniu, na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. kosztami
sądowymi postępowania kasacyjnego obciążając skazanego.
[J.J.]
[r.g.]
II KK 148/25
7
