II KK 13/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 4 marca 2026 r.
SSN Piotr Mirek (przewodniczący)
SSN Tomasz Artymiuk (sprawozdawca)
SSN Jarosław Matras
w sprawie D. C.
skazanego z art. 178a § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 4 marca 2026 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
od prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Zamościu
z dnia 31 marca 2025 r., sygn. akt II K 166/25,
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej zawartego w nim
orzeczenia o środku karnym z art. 42 § 2 k.k. (pkt 2) i przekazuje
sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi
Rejonowemu w Zamościu.
Tomasz Artymiuk
Piotr Mirek
Jarosław Matras
UZASADNIENIE
D. C. został oskarżony o to, że „w dniu 25 grudnia 2024 r., o godz. 3.45 w Z.,
woj. [...], prowadził w ruchu lądowym pojazd
II KK 13/26
2
mechaniczny m-ki N. o nr rej. […]. , znajdując się w stanie nietrzeźwości (0,66 mg/l
alkoholu w wydychanym powietrzu”, tj. o czyn z art. 178a § 1 k.k.
W toku przesłuchania w charakterze podejrzanego w dniu 7 lutego 2025 r.
podejrzany wyraził zgodę na skazanie go bez rozprawy i wymierzenie mu za
zarzucony czyn kary grzywny w wysokości 250 stawek dziennych po 20 zł oraz
orzeczenie środków karnych w postaci świadczenia pieniężnego w kwocie 5.000 zł
na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej i 3-
letniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, z zaliczeniem na
poczet tego zakazu okresu zatrzymania prawa jazdy od dnia 25 grudnia 2024 r. (k.
45).
Sąd Rejonowy w Zamościu wyrokiem z dnia 31 marca 2025 r., sygn. akt II K
166/25, wydanym na posiedzeniu, w obecności obrońcy D. C. i pod nieobecność
prawidłowo zawiadomionych o terminie: prokuratora i oskarżonego, uznał
oskarżonego D. C. za winnego popełnienia zarzuconego mu czynu wyczerpującego
dyspozycję art. 178a § 1 k.k. i za to na podstawie art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 37a
§ 1 k.k., skazał go na karę grzywny w wysokości 250 stawek dziennych, określając
wysokość jednej stawki na kwotę 20 zł. Jednocześnie na podstawie art. 42 § 2 k.k.
w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego zakaz prowadzenia wszelkich
pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 3 lat, a na podstawie art. 43a
§ 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu
Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości 5.000 zł.
Ponadto na podstawie art. 63 § 4 k.k. zaliczył oskarżonemu na poczet orzeczonego
środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych
okres zatrzymania prawa jazdy od dnia 25 grudnia 2024 r. do dnia 31 marca 2025 r.
i zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów.
Orzeczenie nie zostało zaskarżone przez żadną z uprawnionych stron i
uprawomocniło się w dniu 8 kwietnia 2025 r.
Od powyższego wyroku kasację wniósł Prokurator Generalny. Zaskarżył
powyższe orzeczenie Sądu Rejonowego w Zamościu w całości na niekorzyść
oskarżonego D. C. , podnosząc zarzut „rażącego i mające istotny wpływ na treść
wyroku naruszenia przepisów prawa procesowego - art. 343 § 6 i 7 k.p.k. w zw. z art.
II KK 13/26
3
335 § 2 k.p.k., polegającego na wydaniu wyroku niezgodnego z treścią porozumienia
zawartego pomiędzy prokuratorem i oskarżonym D. C. poprzez orzeczenie wobec
ww. oskarżonego, uznanego za winnego popełnienia czynu z art. 178a § 1 k.k.,
środka karnego w postaci 3-letniego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów
mechanicznych w ruchu lądowym, mimo uzgodnienia z nim i postulowania przez
prokuratora we wniosku o skazanie D. C. bez przeprowadzania rozprawy, orzeczenia
zakazu prowadzenia pojazdów obejmującego wszystkie strefy ruchu”.
W oparciu o ten zarzut autor kasacji wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Zamościu.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja Prokuratora Generalnego wniesiona w dniu 14 stycznia 2026 r. na
niekorzyść skazanego, a więc z zachowaniem terminu określonego w art. 524 § 4
k.p.k., okazała się oczywiście zasadna, gdyż za taki należy uznać podniesiony w niej
zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku naruszenia
wskazanych w nim przepisów prawa procesowego. Umożliwiło to jej uwzględnienie
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k., chociaż nie podzielono wniosku o
uchylenie poddanego kontroli kasacyjnej orzeczenia w całości.
Procedowanie w warunkach konsensualizmu procesowego określonego w art.
335 k.p.k. jest równoznaczne z wydaniem orzeczenia zgodnego z treścią
porozumienia zawartego pomiędzy prokuratorem i oskarżonym, ponieważ Sąd
orzekając w trybie art. 335 k.p.k. i art. 343 k.p.k. jest związany treścią takiego
porozumienia w tym sensie, że potrzeba dokonania jego modyfikacji, niezależnie od
tego, czy na korzyść, czy na niekorzyść oskarżonego, jak również w sposób, który
nie ma bezpośredniego wpływu na sytuację oskarżonego, wymaga uzgodnienia ze
stronami, bądź - w przypadku wniosku złożonego w trybie art. 335 § 2 k.p.k. -
skierowania sprawy do rozpoznania na zasadach ogólnych. Zmiana treści
porozumienia dokonana samodzielnie przez Sąd, bez uprzedniego zaakceptowania
ewentualnej modyfikacji przez oskarżonego i prokuratora, stanowi rażące naruszenie
przepisów art. 335 § 1 ew. § 2 k.p.k. i art. 343 § 7 k.p.k. (por. wyroki Sądu
Najwyższego z dnia: dnia 8 września 2009 r., IV KK 287/09 i z dnia 23 marca 2009
r., III KK 33/09).
II KK 13/26
4
Z analizy akt nie wynika, aby Sąd Rejonowy w Zamościu uznał za niezasadną
propozycję orzeczenia wobec D. C. środka karnego w postaci 3-letniego zakazu
prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych bądź by zmierzał w kierunku
modyfikacji porozumienia zawartego w tym zakresie pomiędzy prokuratorem a
oskarżonym, poprzez ograniczenie zakazu do wszelkich pojazdów mechanicznych
wyłącznie w ruchu lądowym.
Rozstrzygnięcie o środku karnym Sąd wydał na podstawie art. 42 § 2 k.k.,
zgodnie z treścią którego Sąd orzeka, na okres nie krótszy niż 3 lata, zakaz
prowadzenia wszelkich pojazdów albo pojazdów określonego rodzaju, jeżeli sprawca
w czasie popełnienia przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, był w
stanie nietrzeźwości, pod wpływem środka odurzającego lub zbiegł z miejsca
zdarzenia określonego w art. 173 k.k., art. 174 k.k. lub art. 177 k.k. lub po takim
zdarzeniu, a przed poddaniem go przez uprawniony organ badaniu w celu ustalenia
zawartości alkoholu lub środka odurzającego w organizmie, spożywał alkohol lub
zażywał środek odurzający.
Nie ulega wątpliwości – uwzględniając treść art. 42 § 2 k.k., że Sąd jest władny
orzec o zakazie prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych albo zawęzić
zakres zakazu: do pojazdów określonej kategorii, bądź objąć nim pojazdy kilku
kategorii albo do określonych stref ruchu. Procedując wszelako w trybie
konsensualnym Sąd jest zobligowany do respektowania warunków porozumienia
zawartego pomiędzy oskarżonym a prokuratorem. W przypadku braku akceptacji dla
proponowanego w trybie art. 335 § 2 k.p.k. rozstrzygnięcia, może uzależnić
uwzględnienie wniosku od dokonania wskazanej w nim przez siebie zmiany bądź
skierować sprawę do rozpoznania na zasadach ogólnych. Natomiast, orzekając na
posiedzeniu w sposób odmienny od treści porozumienia, tj. wymierzając
oskarżonemu 3-letni zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w
ruchu lądowym, zamiast uzgodnionego z nim zakazu prowadzenia wszelkich
pojazdów mechanicznych obejmującego wszystkie strefy ruchu, tj. także wodny i
powietrzny, Sąd Rejonowy w Zamościu dopuścił się obrazy przepisów art. 343 § 6 i
7 k.p.k.
Opisana wcześniej nieprawidłowość ma charakter rażący i miała istotny wpływ
na treść wyroku.
II KK 13/26
5
Wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z porozumieniem zawartym pomiędzy
oskarżonym a prokuratorem, skutkowałoby bowiem orzeczeniem wobec D. C. (w
dacie czynu żołnierza zawodowego […] w Z.), zakazu prowadzenia wszelkich
pojazdów mechanicznych, bez ograniczania tego zakazu do strefy ruchu lądowego.
Mając na uwadze powyższe rozważania należało zatem uchylić zaskarżony
wyrok, lecz wbrew wnioskowi skarżącego, który nie jest dla Sądu Najwyższego
wiążący, wyłącznie w części dotyczącej środka karnego, o jakim mowa w art. 42 § 2
k.k. Wprawdzie kasacja została wniesiona na niekorzyść skazanego od orzeczenia,
które wydano w trybie konsensualnym, lecz na takie rozstrzygnięcie co do środka
karnego z art. 42 § 2 k.k. D. C. – co bezsporne – wyraził przecież zgodę.
Procedując w zakresie w jakim nastąpiło przekazanie sąd meriti orzeknie
zgodnie z zawartym pomiędzy oskarżycielem publicznym i oskarżonym
porozumieniem, chyba że strony dokonają określonej modyfikacji tego porozumienia,
na co Sąd wyrazi zgodę.
Z tych wszystkich względów, orzeczono jak w wyroku.
[J.J.]
[a.ł]
Tomasz Artymiuk Piotr Mirek Jarosław Matras
