|
W ocenie Sądu, w stosunku do skazanego R. S. zaistniała konieczność wydania nowego wyroku łącznego wobec ustalenia zaistnienia przesłanek opisanych w art. 85 § 1 i 2 kk i art. 86 § 1 kk w zw. z art. 4 § 1 kk w brzmieniu obowiązującym do 23 czerwca 2020 r. jako rozwiązania względniejszego dla skazanego, w obliczu wydania nowego wyroku w sprawie skazanego przez Sąd Rejonowy w Olsztynie w sprawie o sygn. akt: II K 244/21 po wydaniu wyroku łącznego przez Sąd Okręgowy w Olsztynie w sprawie o sygn. akt: II K 48/21,
Dokonując analizy skazań dot. R. S., mamy do czynienia z wyrokami, które zostały wydane pod rządami porządku prawnego obowiązującego w okresie od 30 czerwca 2015 r. do 23 czerwca 2020 r. oraz po 24 czerwca 2020 r.
W myśl pierwszego z modeli, a więc zgodnie z obecnym brzmieniem art. 85 kk, a także przed jego modyfikacją dokonaną w 2015 r., podstawę wymiaru kary łącznej stanowią kary jednostkowe: tego samego rodzaju (lub inne podlegające łączeniu), wymierzone za przestępstwa, które zostały popełnione przed zapadnięciem pierwszego, chociażby nieprawomocnego wyroku co do któregoś z tych przestępstw, niezależnie od tego, czy zostały już wykonane. Z kolei w modelu drugim podstawę wymiaru kary łącznej – zgodnie ze zmienionym nowelą z 20.02.2015 r. art. 85 § 1 – 3 kk stanowiły kary jednostkowe (lub łączne) tego samego rodzaju (lub inne podlegające łączeniu) podlegające wykonaniu co najmniej w części (z zastrzeżeniem art. 89), niezależnie od tego, czy wymierzono je za przestępstwa, które zostały popełnione przed zapadnięciem pierwszego, chociażby nieprawomocnego wyroku co do któregoś z tych przestępstw, z ograniczeniem przewidzianym dla kary wymierzonej za przestępstwo popełnione w czasie, gdy wykonywana była inna kara (art. 85 § 3 kk), prowadzącym do wykluczenia możliwości połączenia obu tych kar.
Zgodnie z przepisem przejściowym, tj. art. 81 ustawy z 19.06.2020 r., przepisy rozdziału IX Kodeksu karnego, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, zaś przepisy rozdziału IX Kodeksu karnego w brzmieniu nadanym tą ustawą stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych po dniu jej wejścia w życie. Warto w tym miejscu zaznaczyć, iż przepis art. 81 ust. 1 i 2 cyt. ustawy w zakresie swojego uregulowania wyłącza stosowanie art. 4 § 1 kk, w pozostałym zakresie zaś wymaga oceny, który z porządków prawnych jest dla sprawcy względniejszy, co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.
R. S. został skazany:
- wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 21 sierpnia 2015 r., w sprawie o sygn. akt: VII K 61/15, za czyny z art. 62 ust. 1 i 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i inne, popełnione w dniu 03 września 2014 r., w maju 2014 r., w okresie od 17 do 22 sierpnia 2014 r., w okresie letnim 2014 r. na karę łączną 1 roku pozbawienia wolności;
- wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 20 grudnia 2016 r., w sprawie o sygn. akt: VII K 796/16 za czyn z art. 13 § 1 kk w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kk w zb. z art. 157 § 1 kk w zw. z art. 11 § 2 kk popełniony w dniu 22 grudnia 2015 r. na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności oraz karę 8 miesięcy ograniczenia wolności, połączonej z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym;
- wyrokiem Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 03 czerwca 2020 r., w sprawie o sygn. akt: II K 187/19, za czyny z art. 156 § 1 pkt 2 kk i art. 217 § 1 kk, popełnione w dniu 15 października 2018 r. na karę łączną 3 lat pozbawienia wolności;
- wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 27 listopada 2020 r., w sprawie o sygn. akt: II K 698/20, za czyn z art. 178b kk popełniony w dniu 25 października 2019 r. na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności;
- wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Olsztynie z dnia 23 sierpnia 2021 r., w sprawie o sygn. akt: II K 48/21, którym połączono kary pozbawienia wolności orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego w Olsztynie w sprawach o sygn. akt: VII K 61/15 i II K 698/20, Sądu Okręgowego w Olsztynie w sprawie o sygn. akt: II K 187/19 oraz karę ograniczenia wolności orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie w sprawie o sygn. akt: VII K 796/16 orzekając wobec skazanego karę łączną 3 lat i 11 miesięcy pozbawienia wolności;
- wyrokiem Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 01 lutego 2022 r., w sprawie o sygn. akt: II K 244/21, za czyn z art. 18 § 2 kk w zw. z art. 239 § 1 kk w zw. z art. 12 § 1 kk, popełniony w okresie od 15 października 2018 r. do 31 maja 2019 r. na karę 3 miesięcy pozbawienia wolności.
W realiach niniejszej sprawy połączeniu podlegają zatem kary jednostkowe pozbawienia wolności orzeczone w sprawach: Sądu Rejonowego w Olsztynie o sygn. akt: VII K 61/15, II K 698/20 oraz II K 244/21, Sądu Okręgowego w Olsztynie o sygn. akt: II K 187/19 oraz kara ograniczenia wolności orzeczona w sprawie Sądu Okręgowego w Olsztynie o sygn. akt: VII K 796/16.
W przedmiotowej sprawie, z uwagi na połączenie przez tut. Sąd kar pozbawienia wolności z karą ograniczenia wolności i wymierzenie kary łącznej pozbawienia wolności niezbędnym jawi się odniesienie do treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 czerwca 2019 r. sygn. P 20/17, zgodnie z którym art. 87 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny w zakresie, w jakim nakłada na sąd obowiązek połączenia kar pozbawienia wolności i ograniczenia wolności oraz wymierzenia kary łącznej pozbawienia wolności po dokonaniu zamiany kary ograniczenia wolności na karę pozbawienia wolności, jest niezgodny z art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
U skazanego rozpoznano wrodzone wady kręgosłupa, co skutkowało kilkukrotną koniecznością przeprowadzenia zabiegów operacyjnych.. Skazany posiada z tego tytułu orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Co ważne, będąc na wolności właśnie z uwagi na zły stan zdrowia nie pracował zarobkowo. Od wydania wyroku w sprawie o sygn. akt: VII K 796/16 minęło ponad pięć i pół roku, a skazany dotychczas orzeczonej kary ograniczenia wolności nie wykonał. W przedmiocie wykonania tej kary postępowanie wykonawcze pozostaje zawieszone do czasu zwolnienia skazanego z izolacji. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, oczywisty jest brak możliwości wykonania przez skazanego tej kary połączonej z obowiązkiem wykonywania nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 godzin w stosunku miesięcznym właśnie ze względu na jego stan zdrowia. Mając powyższe na uwadze, wziąwszy pod uwagę ostateczny wymiar kary łącznej, Sąd zastosował normę art. 87 § 1 kk łącząc wspomniane kary pozbawienia wolności z karą ograniczenia wolności przy przyjęciu, że miesiąc kary ograniczenia wolności równa się 15 dniom pozbawienia wolności.
Mając na uwadze treść wyroku TK z dnia 18 kwietnia 2019 r. w sprawie K 14/17, jak również to, iż w przypadku wydawania wyroku łącznego wymiar kar łącznych orzeczonych wcześniej za przestępstwa objęte tymże wyrokiem łącznym nie wyznacza ustawowych granic minimum i maksimum, w jakich sąd może orzec nową karę łączną, gdyż z mocy art. 575 kpk kary łączne orzeczone wcześniejszymi wyrokami ulegają rozwiązaniu, w rozpoznawanej sprawie najwyższa z orzeczonych, jednostkowych kar wynosi 8 miesięcy pozbawienia wolności (VII K 61/15), zaś suma wymierzonych kar jednostkowych podlegających łączeniu wynosi 5 lat i 3 miesiące.
|
|
Sąd wymierzył skazanemu karę łączną 4 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności przy zastosowaniu zasady asperacji
(pkt I wyroku).
Dyrektywa asperacji z jednej strony pozwala unikać nieuzasadnionego premiowania sprawcy popełniającego kilka przestępstw, do czego prowadzi dyrektywa absorpcji, oznaczająca w istocie wymiar kary za jedno z pozostających w zbiegu przestępstw oraz praktyczną bezkarność w zakresie pozostałych, z drugiej pozwala uniknąć konsekwencji w postaci kumulacji dolegliwości wynikających z orzeczonych kar jednostkowych, a tym samym naruszenia zasady racjonalności wymiaru kary i zasady humanitaryzmu stosowania kar i środków karnych oraz poszanowania godności człowieka, do czego prowadzi oparcie wymiaru kary łącznej na dyrektywie kumulacji.
Przyjęcie umiarkowanego związku przedmiotowego pomiędzy czynami objętymi karą łączną, wyrażającego się odległością czasową ich popełnienia (związek czasowy pomiędzy wskazanymi czynami jest stosunkowo odległy 2014 r. – 2019 r.), rodzajem naruszonych dóbr (w większości są to przestępstwa różnorodzajowe jeżeli chodzi o charakter przestępstw popełnionych przez skazanego, jedynie co do przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu można zauważyć pewną "powtarzalność"), dość ścisłym związkiem podmiotowym (działanie umyślne), zdaniem Sądu, uzasadnia zastosowanie wobec skazanego przy wymiarze kary łącznej zasady asperacji i wymierzenie mu kary łącznej 4 lat i 1 miesiąca pozbawienia wolności.
Przy wymiarze kary łącznej Sąd wziął nadto pod uwagę dotychczasową kilkukrotną karalność skazanego, uwzględniając także prezentowany przez sprawcę w warunkach izolacji – jak wynika z opinii Dyrektora Aresztu Śledczego w O. – krytycyzm wobec dotychczasowego trybu życia i popełnionych przestępstw, połączony z właściwym funkcjonowaniem w warunkach izolacji (skazany był 4 – krotnie nagradzany regulaminowo, pracuje nieodpłatnie).
W ocenie sądu kara łączna nie może być traktowana jako bezpodstawna korzyść płynąca z faktu popełnienia przez sprawcę wielu przestępstw. Kłóciłoby się to bowiem z wymogami prewencji tak szczególnej, jak i ogólnej, gdyż prowadziłoby do premiowania sprawcy popełniającego więcej niż jedno przestępstwo, a w praktyce – do bezkarności pewnych działań sprawcy oraz uprzywilejowałoby sprawcę wielokrotnego w porównaniu z osobą, która popełnia tylko jedno przestępstwo. Wskazać trzeba, że R. S. był wielokrotnie karany, a wydany wobec niego nowy wyrok łączny i tak spowoduje redukcję zakresu rzeczywistej dolegliwości orzeczonych jednostkowych kar.
|