|
Zgodnie z art. 569 § 1 k.p.k. jeżeli zachodzą warunki do orzeczenia kary łącznej w stosunku do osoby prawomocnie skazanej wyrokami różnych sądów, właściwy do wydania wyroku łącznego jest sąd, który wydał ostatni wyrok skazujący w pierwszej instancji, orzekający kary podlegające łączeniu.
W przypadku niniejszej sprawy Sąd dokonując ustalenia, który stan prawny będzie najkorzystniejszy dla skazanego badał sytuację prawną skazanego, porównując ją pomiędzy następującymi reżimami orzekania w przedmiocie kary łącznej (z uwagi na datę wydanych wobec skazanego wyroków:
-
-
stanem prawnym obowiązującym od 1 lipca 2015 roku do dnia 23 czerwca 2020 roku;
-
-
stanem prawnym obowiązującym od dnia 24 czerwca 2020 roku.
Zacząć wypada od wskazania, iż od dnia 1 lipca 2015 roku ustawodawca gruntownie przebudował model orzekania w przedmiocie wyroku łącznego i kar łącznych, uchwalając również przepisy intertemporalne, które wskazują jakie przepisy stosować po dniu 1 lipca 2015 roku – w związku z wejściem w życie w dniu 1 lipca 2015 roku przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 roku o zmianie ustawy – Kodeks Karny oraz niektórych innych. Wskazać należy na poniższe przepisy tejże ustawy: 1) art. 19 ust 1:
„Przepisów rozdziału IX ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, chyba że zachodzi potrzeba orzeczenia kary łącznej w związku z prawomocnym skazaniem po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy”; 2) art. 19 ust. 2:
„Jeżeli prawomocnie orzeczona przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy kara łączna jest wyższa niż górna granica wymiaru kary łącznej określona w ustawie, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, wymierzoną karę łączną obniża się do górnej granicy wymiaru kary łącznej określonej w ustawie, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą”.
Ww. przepis art. 19 ust. 1 stanowi przepis szczególny wobec art. 4 k.k. i tak w przypadku prawomocnego skazania po dniu 1 lipca 2015 roku i wystąpienia potrzeby połączenia kar orzeczonych zarówno przed 1 lipca 2015 roku jak po dniu 1 lipca 2015 roku, stosuje się przepisy „nowe”, tj. w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 roku.
W niniejszej sprawie z uwagi na wydanie w dniu 05.07.2024 roku prawomocnego wyroku przez Sąd Rejonowy w Białej Podlaskiej o sygn. akt II K 1710/23 i kolejnych po tej dacie niemożliwym stało się zastosowanie przepisów obowiązującym do 30 czerwca 2015 roku.
W dalszym ciągu, biorąc pod uwagę zestawienie skazań Ł. Ł., należało stwierdzić, że stosowanie przepisów o karze łącznej w brzmieniu nadanym ustawą z 19 czerwca 2020 roku o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 nie nastąpi na warunkach opisanych ani w art. 81 ust 1 ani art. 81 ust. 2 tejże ustawy, gdyż wyroki zapadły przed i po dniu wejścia w życie tejże nowelizacji. Tym samym należało rozważyć w perspektywie art. 4 § 1 k.k., który stan prawny o karze łącznej jest względniejszy dla skazanego.
W ocenie Sądu korzystniejszym dla skazanego okazał się być stan prawny obowiązujący od 24 czerwca 2020 roku, a to z tego powodu, iż oznaczał połączenie kar pozbawienia wolności wymierzonych skazanemu wyrokami opisanymi w punkcie 3. (
II K 228/24) i 9. (
II K 376/25) komparycji orzeczenia oraz kary ograniczenia wolności wymierzone skazanemu w wyrokach opisanych w punkcie 4. (
II K 177/25), 6. (
II K 208/25) i 7. (
II K 1496/25) komparycji wyroku łącznego. Kary orzeczone wyrokami Sądu Rejonowego: w Legnicy z 18.10.2019 r. sygn. akt
II K 1197/19, w Cieszynie z 24.04.2025 r. sygn.
II K 235/25 oraz w Legnicy z 23.02.2026 r. sygn.
akt II K 734/25 nie zostały objęte węzłem kary łącznej z uwagi na art. 85 § 1 k.k., albowiem przestępstwa, za które skazany został skazany ww. orzeczeniami nie pozostawały w realnym zbiegu z przestępstwami ze spraw:
II K 228/24, II K 376/25, II K 177/25,
II K 208/25 i
II K 1496/25. Natomiast kara wymierzona skazanemu wyrokiem Sądu Rejonowego w Białej Podlaskiej w sprawie o sygn.
II K 1710/23 nie została objęta wyrokiem łącznym, ponieważ kary grzywny nie łączy się z innego rodzaju karą. Jeżeli chodzi o stan prawny obowiązujący od dnia 1 lipca 2015 roku do 23 czerwca 2020 roku to jego zastosowanie dla skazanego oznaczałoby połączenie kar z wyroków opisanych w komparycji wyroku łącznego w punktach 3, 4,
5 (II K 235/25), 6, 7,
8 (II K 734/25) oraz 9 i w ocenie Sądu nie byłoby korzystne, ponieważ granice orzekania kary łącznej wzrosłyby co najmniej o 9 miesięcy pozbawienia wolności, w tym z kary orzeczonej w sprawie Sądu Rejonowego w Cieszynie – 3 miesiące, która przecież aktualnie nie jest karą podlegającą wykonaniu z uwagi na zawieszenie jej wykonania (nie zarządzono jej wykonania) i możliwym jest, iż ten jej status nie ulegnie zmianie. Co prawda kara ze sprawy II K 734/25 będzie wykonana oddzielnie w całości, ale w ocenie Sadu w dalszym ciągu przyjęcie aktualnego stanu prawnego uznać należy za korzystniejsze z uwagi na granice kary jakie te dwa stany prawne oznaczały dla skazanego.
Zgodnie z art. 85 § 1 k.k. – w brzmieniu po 23 czerwca 2020 roku – jeżeli sprawca popełnił dwa lub więcej przestępstw, zanim zapadł pierwszy wyrok, chociażby nieprawomocny, co do któregokolwiek z tych przestępstw i wymierzono za nie kary tego samego rodzaju albo inne podlegające łączeniu, sąd orzeka karę łączną, biorąc za podstawę kary z osobna wymierzone za zbiegające się przestępstwa. Natomiast zgodnie z art. 86 § 1 k.k. Sąd wymierza karę łączną w granicach powyżej najwyższej z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa do ich sumy, nie przekraczając jednak 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności. Jeżeli najwyższą z kar wymierzonych za poszczególne przestępstwa jest kara 810 stawek dziennych grzywny, 2 lat ograniczenia wolności albo 20 lat pozbawienia wolności, dolną granicę kary łącznej przyjmuje się w tej wysokości. Karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach.
Mając na uwadze powyższe Sąd wydał wyrok łączny w oparciu o art. 569 § 1 k.p.k. w zw. z art. 85 § 1 k.k., art. 86 § 1 k.k. oraz art. 87 § 1 k.k., łącząc kary pozbawienia wolności wymierzone skazanemu wyrokami opisanymi w punkcie 3. (II K 228/24) i 9. (II K 376/25) komparycji oraz kary ograniczenia wolności wymierzone skazanemu w wyrokach opisanych w punkcie 4. (II K 177/25), 6. (II K 208/25) i 7. (II K 1496/25) w ich miejsce wobec skazanego karę łączną 2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności.
Kary pozbawienia wolności i kary ograniczenia wolności orzeczone w powyższych sprawach podlegają łączeniu na mocy art. 87 § 1 k.k., zgodnie z którym w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności i ograniczenia wolności sąd wymierza karę łączną pozbawienia wolności, przyjmując, że miesiąc ograniczenia wolności równa się 15 dniom pozbawienia wolności. Przepis art. 87 § 1 k.k. na mocy wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 11 czerwca 2019 roku, P 20/17, został uznany za sprzeczny z art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP. Orzeczenie weszło w życie z dniem 18 czerwca 2019 roku. Od tej daty wciąż dopuszczalne jest łączenie kary pozbawienia wolności i kary ograniczenia wolności, ale na zasadzie fakultatywności.
Sąd zdecydował się objąć węzłem kary łącznej kary pozbawienia wolności i kary ograniczenia wolności, ponieważ przebywając na wolności skazany nie wykonywał kar ograniczenia wolności w sposób dobrowolny - zarządzano do wykonania zastępcze kary pozbawienia wolności, jak również nie sprostał obowiązkowi postępowania zgodnie z prawem w okresie próby zakreślonym chociażby w sprawie II K 228/24. Powyższe świadczy o tym, że skazany nadal bagatelizuje obowiązujące przepisy prawa i nie umie się im podporządkować i to wymagało odpowiedniej reakcji wymiaru sprawiedliwości, w tym postępowaniu polegało na zastosowaniu art. 87 § 1 k.k. Skazany nie ma wglądu w swoje postępowanie co potwierdza dokument opinii i nie wykonuje obowiązku alimentacyjnego w sposób prawidłowy. Przez wzgląd na powyższe należało skorzystać z art. 87 § 1 k.k.
|
|
Karę łączną można wymierzyć w oparciu o systemy: kumulacji – polegający na prostym zsumowaniu kar orzeczonych za poszczególne przestępstwa, absorpcji, gdzie kara najsurowsza pochłania pozostałe kary oraz kierując się zasadą mieszaną, zakładającą dwie górne i jedną dolną granicę kary łącznej, który to system został przyjęty między innymi przez obecnie obowiązującą ustawę karną.
Granice wymiaru kary łącznej zostały zakreślone w art. 86 k.k. Dla kary łącznej dolną granicę stanowi najwyższa z kar wymierzonych w poszczególnych wyrokach (tj. kara jednostkowa albo kara łączna), natomiast górną – suma kar wymierzonych w tych wyrokach, która nie może jednak przekroczyć 20 lat pozbawienia wolności i 810 stawek dziennych grzywny.
Orzekając karę łączną, zgodnie z treścią art. 85a k.p.k., sąd bierze pod uwagę przede wszystkim cele zapobiegawcze i wychowawcze, które kara ma osiągnąć w stosunku do skazanego, a także potrzeby w zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa (art. 85a k.k.). Jednocześnie Sąd uwzględnił postulaty orzecznictwa nakazujące rozważyć także stopień związku przedmiotowego i podmiotowego w odniesieniu do zbiegających się przestępstw, związek czasowy pomiędzy nimi oraz inne okoliczności, które dotyczą postawy skazanego już po zapadnięciu wyroków objętych postępowaniem.
Granice kary łącznej pozbawienia wolności kształtowały się w sprawie od 9 miesięcy pozbawienia wolności do 2 lat i 5 miesięcy (art. 86 k.k. k.k.), Sąd uwzględnił treść art. 89 § 1b k.k. Sąd wymierzył skazanemu karę łączną
2 lat i 4 miesięcy pozbawienia wolności, kierując się ww. dyrektywami jej wymiaru oraz faktem, iż karę pozbawienia wolności wymierza się w miesiącach i latach.
Przy wymiarze kary łącznej Sąd kierował się częściowo zasadą absorpcji, częściowo zasadą kumulacji, Za kumulacją kar przemawiał fakt, że skazany wszystkich przestępstw dopuścił się z winy umyślnej, a ich stopień społecznej szkodliwości jest znaczny. Za tą zasadą łączenia kar przemawiał wzgląd na uprzednią karalność skazanego, która dowodzi, że skazany nie wyciąga właściwych wniosków z prawomocnych skazań za naruszane normy prawne. Nie ulega wątpliwości, iż względy prewencji zarówno generalnej, jak i indywidualnej nakazują zastosowanie wobec skazanego przynajmniej częściowej kumulacji kar. Przemawia za tym dokonanie wielu przestępstw w sposób umyślny oraz, z wyrządzeniem szkody majątkowej, brak wglądu skazanego w swoje postępowanie – neguje prawomocne skazania. Istniejąca pomiędzy dokonanymi przez skazanego czynami bliskość czasowa wskazuje, iż tego rodzaju postępowanie przestępcze było niejako sposobem „zarobkowania”, co należy ocenić negatywnie. Za absorbcją kar przemawiało natomiast podobieństwo przestępstw Sąd na korzyść wziął również pod uwagę umiarkowanie dobrą opinię o skazanym, sporządzoną przez władze zakładu karnego, w którym skazany odbywa karę pozbawienia wolności. Sąd doszedł do przekonania, że zastosowanie zasady mieszanej tj. częściowej kumulacji i częściowej absorpcji kar jednostkowych (określanej jako aspiracja kar) i w konsekwencji ich częściowa redukcja jest w pełni uzasadnione, gdyż takie ukształtowanie kary łącznej spełni wobec skazanego cele zapobiegawcze i wychowawcze, bacząc na aktualny stan resocjalizacji (brak krytycyzmu). Na wymiar kary łącznej w wyroku łącznym i zastosowania częściowej absorbcji wpływ miało również zachowanie się skazanego w zakładzie karnym ale w stopniu umiarkowanym. Jak wynika zaś z opinii Zakładu Karnego zachowanie skazanego nie budzi zastrzeżeń i jest bardzo dobre. Prognoza kryminologiczna oceniana jest pozytywnie. Jednakże w ocenie Sądu okoliczność bezkonfliktowego i prawidłowego funkcjonowania skazanego podczas osadzenia nie może w większym jeszcze stopniu oddziaływać na wysokość wymierzonej kary łącznej, wszak osoba skazana jest zobowiązana do przestrzegania norm prawnych regulujących odbywanie kary pozbawienia wolności w warunkach zakładu karnego.
Jednocześnie skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko, iż jakkolwiek przy wymiarze kary łącznej dopuszczone jest stosowanie zarówno zasady pełnej kumulacji, jak i zasady pełnej absorpcji, to jednak są to rozstrzygnięcia skrajne, które znajdują zastosowanie w zupełnie wyjątkowych, nietypowych sytuacjach. W ocenie Sądu takie okoliczności nie ujawniły się zaś w niniejszej sprawie. Nie jest także zasadą, że wydanie wyroku łącznego ma polepszyć sytuacje skazanego. Zasada pełnej absorbcji w przedmiotowej sprawie deprecjonowałaby wcześniejsza pracę orzeczniczą sądów wydających wyroki w jednostkowych sprawach i stanowiłaby niczym nieuzasadnioną premię dla tak uporczywego sprawcy.
Wspomniane wyżej okoliczności przemawiały więc za zastosowaniem przy łączeniu wymierzonych skazanemu kar pozbawienia wolności zasady asperacji. W efekcie Sąd orzekł skazanemu karę łączną 2 lat i 4 miesięcy.
Większa absorpcja kar nie byłaby uzasadniona, ponieważ mogłaby wywołać u społeczeństwa błędne przekonanie, że kara łączna jest promocją za wielokrotność przestępstw, co przecież nie znajduje żadnego racjonalnego uzasadnienia.
Surowsza kara łączna nie byłaby natomiast uzasadniona celami z art. 85a k.k., stanowiąc karę surową w stopniu przekraczającym cel karania.
|