I KO 79/22

Sygn. akt I KO 79/22

POSTANOWIENIE

Dnia 11 października 2022 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Marek Motuk

w sprawie I. B.

skazanego na karę dożywotniego pozbawienia wolności za popełnienie czynu z art. 148 § 2 pkt 1, 2 i 3 k.k. w zw. z art. 197 § 1 k.k. i in.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej

na posiedzeniu w dniu 11 października 2022 r.

wniosku złożonego przez skazanego o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt II AKa 85/04

na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.

p o s t a n o w i ł

odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania

wobec jego oczywistej bezzasadności.

UZASADNIENIE

W piśmie, które do Sądu Najwyższego wpłynęło w dniu 7 lipca 2022 r. (data prezentaty), skazany I. B. zwrócił się o ustanowienie obrońcy z urzędu w związku z żądaniem wznowienia postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt II AKa 85/04. W części motywacyjnej pisma podniósł, że sąd za podstawę „nadzwyczajnego obustronnego zaostrzenia kary tj. dożywocia i po 35 latach prawa do warunkowego zwolnienia”, przyjął „wycofane” wyjaśnienia skazanego, które w jego ocenie nie powinny być przez sąd uwzględnione, gdyż „nieprzyznanie wyklucza wartość dowodową”. Wnioskodawca ponadto zarzucił, że sąd błędnie stwierdził jego uprzednią karalność, „gdyż żaden wydział karny nie karał mnie za pedofilię i zostało to błędnie przyjęte, że byłem karany”.

Przedstawiając powyższe okoliczności, I. B. wniósł o uchylenie wskazanego wyroku i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, żądając przy tym uzyskania z zakładu karnego opinii penitencjarnych z ostatnich 20 lat, w celu ich porównania z „przyjętymi zeznaniami”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek o wznowienie postępowania, gdyż tak należało potraktować opisane wyżej wystąpienie I.B. (art. 118 § 1 k.p.k.), jest oczywiście bezzasadny.

Zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k., sąd odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od prokuratora, obrońcy czy pełnomocnika – bez wzywania do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku, w szczególności odwołującego się do okoliczności, które były już rozpoznawane w postępowaniu o wznowienie postępowania, wynika jego oczywista bezzasadność. Pod pojęciem „oczywistej bezzasadności wniosku” – poza sytuacją wymienioną wprost w powołanym przepisie – należy rozumieć takie przypadki, w których jako przyczynę wznowienia postępowania wskazano okoliczność niemieszczącą się w ustawowych podstawach wznowienia postępowania (określonych w art. 540 k.p.k., art. 540a k.p.k., art. 540b k.p.k.), albo też w ogóle nie podano żadnych podstaw wznowienia. Za oczywiście bezzasadny należy uznać też taki wniosek, w którym jedynie formalnie odwołano się do wskazanej w Kodeksie postępowania karnego podstawy wznowieniowej, ale nie wyeksponowano konkretnych okoliczności przemawiających za wznowieniem postępowania albo przywołano okoliczności, które w powołanej podstawie wznowieniowej ewidentnie się nie mieszczą (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 października 2020 r., I KO 20/20, LEX nr 3146886).

Dokonując wstępnej kontroli wniosku skazanego I. B. (domagającego nie po raz pierwszy i z różnych powodów wznowienia postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt II AKa 85/04), stwierdzić trzeba, że nie podano w nim okoliczności, które mogłyby zostać zidentyfikowane jako wskazujące na wystąpienie którejkolwiek z podstaw wznowienia postępowania. Jak należy wyinterpretować z pisma skazanego, taką podstawę upatrywał on w przepisie art. 540 § 1 pkt 2 lit. b k.p.k. w zakresie traktującym o błędnym przyjęciu okoliczności wpływających na nadzwyczajne obostrzenie kary. O bezzasadności żądania wnioskodawcy przesądza już fakt, że w przedmiotowej sprawie został on skazany m.in. za przestępstwo zabójstwa (połączone ze zgwałceniem) na karę dożywotniego pozbawienia wolności i taką też karę łączną względem niego orzeczono. W zakresie wymienionego przestępstwa nie przyjęto warunków nadzwyczajnego obostrzenia kary, a sama kara za to przestępcze zachowanie – jak wynika uzasadnienia wyroku skazującego – determinowana była szczególną demoralizacją sprawcy i brutalnością popełnionego przestępstwa, co przemawiało również za wyznaczeniem surowszego ograniczenia do skorzystania z  warunkowego zwolnienia (art. 77 § 2 k.k.). W kontekście przytoczonych przez wnioskodawcę argumentów, należy wyjaśnić, że odwołanie czy zmiana wcześniej złożonych wyjaśnień czyni jedynie nowy dowód, jak każdy podlegający ocenie. Od sądu orzekającego zależy, który z nich wybierze jako ten odpowiadający prawdzie i w jaki sposób to wykaże i uzasadni (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dn. 28.05.2015 r., II KK 123/15, LEX nr 1723771). Sam zaś wynik oceny sądu w tym przedmiocie nie podlega kontroli w postępowaniu wznowieniowym, stąd też zabiegiem bezprzedmiotowym byłoby zwracanie się do zakładu karnego o nadesłanie wnioskowanych opinii penitencjarnych. Wypada również wskazać, że sąd orzekający – wbrew twierdzeniom wnioskodawcy – nie odwoływał się do jego karalności za przestępstwa o charakterze pedofilskim, lecz przywołał i stosownie ocenił przypisaną mu uprzednio odpowiedzialność za czyny karalne w postępowaniu w sprawach nieletnich.

Skoro zatem wniosek skazanego nie został oparty na podstawach wskazanych do wznowienia postępowania (w szczególności nie przedstawił nowych faktów lub dowodów w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.), to należało odmówić jego przyjęcia w trybie art. 545 § 3 k.p.k. Taki stan rzeczy dezaktualizował potrzebę podejmowania dalszych czynności procesowych, w tym też czynił zbędnym rozpoznanie wniosku skazanego o wyznaczenie obrońcy z urzędu.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.

[as]