I KO 148/25
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Ryszard Witkowski
Dnia 5 lutego 2026 r.
po zapoznaniu się z pismem skazanego J.S. z 13 grudnia 2025 r., którym kolejny raz
wniósł o wznowienia postępowania karnego, zakończonego prawomocnym
wyrokiem Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 12 stycznia 2024 r., sygn. akt II AKa
260/21, zmieniającym wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze z 21 kwietnia 2021
r. sygn. akt III K 124/19,
stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy
postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania
(art. 542 § 3 k.p.k.).
UZASADNIENIE
Skazany J.S. w piśmie z 13 grudnia 2025 r. ponowił wniosek
o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu
Apelacyjnego we Wrocławiu z 12 stycznia 2024 r. sygn. akt II AKa 260/21 i o
udzielenie pomocy w formie wyznaczenia mu obrońcy z urzędu w celu sporządzenia
i podpisania wniosku o wznowienie postępowania oraz o zwolnienie z kosztów
postępowania, a także przeprowadzenia dowodu z załączonego nagrania z
wypowiedzią D.K. i przesłuchania go w charakterze świadka. Swój wniosek uzasadnił
nieprzeprowadzeniem dowodu z opinii biegłych lekarzy, w sytuacji gdy w
postępowaniu przed sądem, przed wyznaczeniem mu obrońcy z urzędu przechodził
neuroinfekcję, brakiem posiadania obrońcy na początkowym etapie postępowania i
niezasadnym zastosowaniem art. 64 § 1 k.k. z uwagi na błędne dane w KRK.
I KO 148/25
2
Na wstępie podkreślić należy, że prawomocny wyrok skazujący definitywnie
zamknął obowiązywanie zasady domniemania niewinności skazanej w zakresie
czynu będącego przedmiotem niniejszego postępowania sądowego. Orzeczenie to
cechuje walor trwałości, niezmienności i ostateczności. Tylko ekstraordynaryjne
okoliczności, ściśle wskazane w przepisach procedury karnej, mogą zatem
uzasadniać potrzebę jego wzruszenia w trybie wznowienia postępowania. Zgodnie z
art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest wznowienie postępowania sądowego zakończonego
prawomocnym orzeczeniem z powodu wskazanych tam przesłanek. Jedną z takich
podstaw jest powołany we wniosku art. 540 § 1 pkt 2 lit. a k.p.k., aktualizujący się z
chwilą ujawnienia po wydaniu orzeczenia nowych faktów lub dowodów
przemawiających za tym, że skazany nie popełnił przypisanego mu czynu. Należy
przy tym mieć na względzie, że nowe fakty i dowody w rozumieniu powyższego
przepisu mogą stanowić podstawę wznowienia, jeśli nie były uprzednio znane ani
sądowi, ani stronie, nie tylko na etapie postępowania rozpoznawczego, lecz także
postępowania odwoławczego, gdyż w tym stadium procesu, odwołujący się może
powołać nowe fakty lub dowody, gdy nie mógł tego uczynić w postępowaniu przed
sądem
pierwszej
instancji,
a
nadto
z wysokim prawdopodobieństwem wskazują na błąd sądowy w zakończonym
postępowaniu (art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. przez powiązanie go z treścią art. 427
§ 3 k.p.k.). Aby zatem sygnalizowane przez wnioskodawcę nowe fakty i dowody
implikowały wydanie rozstrzygnięcia o treści przez niego postulowanej, muszą one
wskazywać na to, że prawomocne orzeczenie jest błędne, przy czym stopień
pewności co do tej sądowej pomyłki określa się jako "graniczący z pewnością" lub
wskazujący na "duże lub wysokie prawdopodobieństwo". Słowem nie jest
wystarczające zgłoszenie samego faktu ujawnienia "nowych faktów lub dowodów",
albowiem postępowanie karne nie podlega wznowieniu w razie zgłoszenia we
wniosku jakichkolwiek wątpliwości co do trafności zapadłego rozstrzygnięcia, ale
jedynie wtedy, gdy owe nowe fakty lub dowody w sposób wiarygodny podważają
prawdziwość dokonanych ustaleń faktycznych, a więc zachodzi wysokie
prawdopodobieństwo, iż po wznowieniu postępowania zapadnie orzeczenie
odmienne od poprzedniego (postanowienie SN z 17 czerwca 2025 r. sygn. akt I KO
116/24). Ciężar wykazania tej okoliczności spoczywa na wnioskodawcy, a to z uwagi
I KO 148/25
3
na istnienie domniemania prawidłowości prawomocnego orzeczenia (res iudicata pro
veritate accipitur), w tym prawdziwości ustaleń, a niewykazanie rzeczonego novum
powoduje oddalenie wniosku.
Wskazanych wymogów nie dopełnił J.S. w osobiście złożonym wniosku
wznowieniowym, albowiem wskazane we wniosku z 13 grudnia 2025 r. okoliczności
były już przedmiotem oceny przez Sąd Najwyższy w inicjowanych przez skazanego
postępowaniach, zakończonych: zarządzeniem z dnia 31 lipca 2024 r. na podstawie
art. 545 § 1 i 2 w zw. z art. 530 § 2 i art. 120 § 1 i 2 k.p.k. odmówiono przyjęcia
wniosku skazanego złożonego w przedmiotowej sprawie o wznowienie
postępowania sygn. akt I KO 20/24; zarządzeniem z 21 maja 2025 r. sygn. akt I KO
122/24 na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. odmówiono przyjęcia wniosku o wznowienie
stwierdzając brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o
wznowienie z urzędu wskazanego wyżej postępowania oraz zarządzeniem z 13
sierpnia 2025 r. na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 120 § 2 k.p.k. w zw. z
art. 545 § 1 k.p.k. odmówił przyjęcia tego wniosku, wskazując, że w sytuacji, gdy
skazany J.S. nie uzupełnił wymaganego braku formalnego w terminie, jego osobisty
wniosek o wznowienie postępowania należało uznać za bezskuteczny. Rozpoznano
także kasację, którą oddalono jako oczywiście bezzasadną postanowieniem z 30
października 2024 r. sygn. akt I KK 371/24, gdzie ustosunkowano się do
prawidłowości kwalifikacji prawnej z art. 64 § 1 k.k. Nadto prawdomówność świadków
i nagrania dołączone przez skazanego do niniejszej sprawy było przedmiotem
toczącego się z zawiadomienia J.S. postępowania przygotowawczego pod sygn. [….]
o czyn z art. 233 § 1 k.k. Przypomnieć w tym kontekście należy, iż wniosek o
wznowienie postępowania oparty na podstawie z art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k. spełnia
wymogi formalne wskazane w art. 541 § 2 k.p.k. tylko wtedy, jeżeli wskazuje na
prawomocny wyrok skazujący za popełnienie przestępstwa w związku z
postępowaniem objętym wznowieniem postępowania albo jeżeli w swojej treści
wskazuje na orzeczenie zapadłe w postępowaniu karnym stwierdzające niemożność
wydania wyroku skazującego z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-
11 k.p.k. lub w art. 22 k.p.k.
I KO 148/25
4
W tym ostatnim wypadku we wniosku muszą być jednak przywołane okoliczności
świadczące o dopuszczeniu się przestępstwa w związku z postępowaniem, jeżeli
takich okoliczności nie zawiera w swojej treści wskazane orzeczenie (postanowienie
SN z 11 października 2023 r. sygn. akt I KO 53/21). Prowadzi to do konstatacji, iż
skazany nie wykazał żadnych nowych okoliczności, które mogłyby być choćby
hipotetycznie rozważane jako podstawy wznowienia postępowania, a podane przez
niego uchybienia były kolejną próbą zakwestionowania prawidłowości procedowania
organów wymiaru sprawiedliwości i wyrażały niezadowolenie z zapadłego
rozstrzygnięcia. Stwierdzenie oczywistej bezzasadności wniosku skazanego legło u
podstaw odmowy jego przyjęcia w trybie art. 545 § 3 k.p.k.
Z uwagi na powyższe, wobec tego, że skazany nie skorzystał z szansy
sporządzenia wniosku przez obrońcę z wyboru, po uprzednim wyznaczeniu mu
obrońcy z urzędu do analizy podstaw wznowienia tego samego postępowania
karnego, należało rozstrzygnąć jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
