I KK 394/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 2 grudnia 2025 r.
SSN Małgorzata Gierszon
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 2 grudnia 2025 r.,
sprawy J.Ż. i innych
oskarżonych z art. 212 § 2 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez pełnomocnika Marszałka Województwa [...],
od wyroku Sądu Okręgowego w Zielonej Górze
z dnia 10 kwietnia 2025 r., VII Ka 904/24,
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Zielonej Górze
z dnia 29 maja 2024 r., II K 560/22,
p o s t a n o w i ł
1. na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w
zw. z art. 429 § 1 k.p.k. pozostawić kasację bez rozpoznania;
2. na podstawie art. 637 § 1 k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. w
zw. z § 2 tego przepisu w zw. z art. 518 k.p.k. obciążyć Marszałka
Województwa [...] kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Zielonej Górze wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2025 r., w
sprawie VII Ka 904/24, uchylił zaskarżony wyrok Sądu Rejonowego w Zielonej
Górze z dnia 29 maja 2024 r., w sprawie II K 560/22 i na podstawie art. 17 § 1 pkt 9
I KK 394/25
2
k.p.k. i umorzył postępowanie karne przeciwko J.Ż., R.B. oraz M.K. o przestępstwo
z art. 212 § 2 k.k.
Jako przyczynę takiej decyzji Sąd II instancji podał brak skargi uprawnionego
oskarżyciela. Jako oskarżyciel prywatny wystąpił bowiem w sprawie Marszałek
Województwa [...], w sytuacji, gdy zarzucane czyny nie dotyczą urzędu Marszałka
Województwa [...], a E.P., która pełniła tę funkcję w czasie ich popełnienia.
Ten wyrok został zaskarżony kasacją przez pełnomocnika oskarżycielka
prywatnego w całości na niekorzyść oskarżonych. Skarżący zarzucił temu
orzeczeniu m.in.
1. rażącą obrazę przepisów postępowania, mających wpływ na treść
zaskarżonego wyroku, tj.:
1. art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. polegającą na uznaniu,
że Sąd Rejonowy wydał wyrok uniewinniający, mimo iż postępowanie przed
sądem I instancji zostało zainicjowane aktem oskarżenia wniesionym przez
nieuprawnionego oskarżyciela.
2. art. 49 § 1 i 2 k.p.k. w zw. z art. 51 § 1 k.p.k. w zw. z art. 59 k.p.k. polegające
na przyjęciu że pokrzywdzonym na skutek przestępczych zachowań
oskarżonych może być tylko i wyłącznie „instytucja” Urząd Marszałka
Województwa [...] bądź tylko i wyłącznie „osoba” E.P., przy jednoczesnym
mylnym uznaniu, że pomówienia dotyczyły tylko i wyłącznie „osoby” E.P. -
podczas gdy - łańcuch naruszonych przez oskarżonych dóbr zawiera dwa
ogniwa; swoim zachowaniem oskarżeni naruszyli dobra „osoby” piastuna
organu jak i „instytucji” samego organu; - na gruncie niniejszej sprawy
artykuły prasowe były skierowane na działania Marszałka Województwa -
kierownika Urzędu, reprezentanta Województwa, przewodniczącego organu
Zarządu Województwa, a nie E.P. jako osoby prywatnej.
3. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k polegające na zaniechaniu
przeprowadzenia wszechstronnej kontroli odwoławczej oraz na nienależytym
ustosunkowaniu się w uzasadnieniu orzeczenia do zarzutów i wniosków
I KK 394/25
3
podniesionych w środku odwoławczym - na skutek uznania zaistnienia
bezwzględnej podstawy odwoławczej;
1. rażącą obrazę przepisów prawa materialnego, tj.
1. art. 212 § 1 k.k. poprzez jego błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że
pokrzywdzonym, a dalej oskarżycielem prywatnym może być albo „instytucja”
albo „osoba” (alternatywna rozłączna) - podczas gdy - możliwe jest
naruszenie jednym zachowaniem dóbr wielu pokrzywdzonych, a oskarżeni
swoim zachowaniem działali w celu poniżenia w oczach opinii publicznej
instytucji Urzędu Marszalka Województwa [...] oraz jednocześnie
podważenia zaufania niezbędnego do wykonywania piastowanej wówczas
funkcji przez E.P.
W związku z tymi zarzutami, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku oraz uchylonego nim wyroku Sądu I instancji i przekazanie sprawy Sądowi I
instancji do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację obrońca oskarżonych wniósł o jej oddalenie,
ewentualnie o uchylenie wyroku sądu odwoławczego i przekazanie mu sprawy do
ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja została na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 1 k.k.
pozostawiona bez rozpoznania jako wniesiona przez nieuprawniony podmiot.
Kasacja może być bowiem wniesiona przez stronę procesu. Tymczasem w
badanej sprawie kasację wniósł jako oskarżyciel prywatny Marszałek Województwa
[...], pomimo tego, że sformułowane w prywatnym akcie oskarżenia zarzuty
dotyczyły pomówienia E.P., a nie Urzędu Marszałka Województwa [...]. Wprawdzie
w czasie popełnienia zarzucanych oskarżonym czynów E.P. pełniła funkcję
Marszałka Województwa [...], to sformułowane zarzuty odnoszą się do pomówienia
jej jako osoby fizycznej. Sąd Najwyższy opowiada się w tym przedmiocie za
stanowiskiem zajętym przez Sądy I i II instancji i podziela sformułowaną w
uzasadnieniach wyroków obu Sądów – tym przedmiocie - argumentację.
I KK 394/25
4
Wskazywane w publikacjach prasowych zarzuty mogłyby być badane jako
poniżające E.P. w opinii publicznej i narażające ją na utratę zaufania potrzebnego
do zajmowanego przez nią stanowiska, ale nie dotyczyły samego Urzędu.
W konsekwencji, skoro pokrzywdzonym zarzucanymi czynami nie był Urząd
Marszałka Województwa, a osoba fizyczna piastująca w czasie popełnienia
zarzucanych czynów ten urząd, to prywatny akt oskarżenia powinien zostać
wniesiony przez E.P. w ciągu roku od dnia, w którym jako pokrzywdzona
dowiedziała się o osobie sprawcy przestępstwa (art. 101 § 2 k.k.). Marszałek
Województwa [...] nie tylko nie był uprawniony do wniesienia prywatnego aktu
oskarżenia, ale jako podmiot nie będący stroną postępowania nie jest też
uprawniony do wniesienia kasacji w niniejszej sprawie.
Fakt, że kasacja została przyjęta przez prezesa sądu odwoławczego,
zamiast podjęcia na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. decyzji
o odmowie jej przyjęcia jako wniesionej przez osobę nieuprawnioną, nie stoi na
przeszkodzie stwierdzeniu takiej wadliwości kasacji przez Sąd Najwyższy i
pozostawieniu jej bez rozpoznania na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530
§ 2 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[wb]
[a.ł]
