I KK 285/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 8 października 2025 r.
SSN Jacek Błaszczyk
w sprawie O. S. i M. S.
skazanych z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29.07.2005 o przeciwdziałaniu narkomanii
w dniu 8 października 2025 r.
po rozpoznaniu, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
kasacji, wniesionych przez obrońców skazanych
od wyroku Sądu Okręgowego we Wrocławiu
z dnia 28 stycznia 2025 r., sygn. akt IV Ka 1006/24
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego dla Wrocławia – Krzyków we Wrocławiu
z dnia 21 maja 2024 r., sygn. akt VII K 977/21,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasacje jako oczywiście bezzasadne;
2. obciążyć skazanych kosztami postępowania kasacyjnego w
częściach na nich przypadających.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 21 maja 2024 r., sygn. akt VII K 977/21, Sąd Rejonowy dla
Wrocławia - Krzyków we Wrocławiu:
1. uznał oskarżonego O. S. za winnego tego, że w kwietniu 2020 r. w B. i na B.
1, działając w warunkach powrotu do przestępstwa, wspólnie i w
porozumieniu z innymi osobami, w wykonaniu z góry powziętego
I KK 285/25
2
zamiaru, w krótkich odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści
majątkowej, wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
uczestniczył w obrocie znacznymi ilościami środków odurzających i
substancji psychotropowych, a w szczególności:
1. w kwietniu 2020 r. w B. przekazał Ł. M. w celu dalszego obrotu środki
psychotropowe w postaci płynnej amfetaminy w ilości jednego litra za kwotę
10.500 złotych, metaamfetaminy w ilości 100 gram za kwotę 6.500 złotych oraz
środek odurzający w postaci 5 gram ziela konopi innych niż włókniste,
2. w kwietniu 2020 r. w B. 1 przekazał Ł. M., środek odurzający w postaci ziela
konopi innych niż włókniste w ilości 1 kilograma za kwotę 16.000 złotych, będąc
uprzednio skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w Kłodzku VI K 841/13 za czyn
z art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii na karę pozbawienia
wolności, którą odbywał w okresie od 09.04.2013 r. do 18.06.2013 r. i w okresie od
30.07.2015 r. do 01.03.2017 r., tj. o czyn z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca
2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w związku z art. 12 k.k. i w zw. z art. 64 § 1
k.k. i za to na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w zw.
z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat
pozbawienia wolności oraz karę grzywny 160 (sto sześćdziesiąt) stawek po 100
(sto) złotych każda
3. uznał oskarżonego O. S. za winnego zarzuconego mu czynu opisanego w
punkcie II części wstępnej wyroku, przyjmując jednak, że dopuścił się go w
nieustalonym okresie, jednak nie później niż do 17 listopada 2020 r., tj. o czyn z
art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w
związku z art. 64 § 1 k.k. i art. 65 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy
o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64 § 1 k.k. i art. 65 § 1 k.k. w zw. z art.
4 § 1 k.k. wymierzył rnu karę 2 (dwóch) lat i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia
wolności oraz karę grzywny 180 (sto osiemdziesiąt) stawek po 100 (sto) złotych
każda;
4. uznał M. S. za winnego tego, że na przełomie lutego i marca 2020 r. oraz w
I KK 285/25
3
kwietniu 2020 r., w B. i w B. 1, działając wspólnie i w porozumieniu z
innymi osobami, w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich
odstępach czasu, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, wbrew
przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, uczestniczył w obrocie
znacznymi ilościami środków odurzających, a w szczególności:
5. na przełomie lutego i marca 2020 r. w B. przekazał Ł. M., w celu dalszego
obrotu, środek odurzający w postaci ziela konopi innych niż włókniste, w ilości pół
kilograma, o wartości 9.500 złotych,
6. w kwietniu 2020 r. w B. 1 przekazał Ł. M., środek odurzający w postaci ziela
konopi innych niż włókniste, w ilości 1 kilograma, za kwotę 16.000 złotych, tj. o
czyn z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii
w związku z art. 12 k.k. i za to na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy o
przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 4 § 1 k.k. wymierzył mu karę 2 (dwóch)
lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny 160 (sto sześćdziesiąt) stawek po
100 (sto) złotych każda;
7. uznał M. S. za winnego zarzuconego mu czynu opisanego w pkt II części
wstępnej wyroku, przyjmując jednak, że dopuścił się go w nieustalonym
okresie, jednak nie później niż do 17 listopada 2020 r., tj. o czyn z art. 56
ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z
art. 65 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 56 ust. 3 ustawy o
przeciwdziałaniu narkomanii i art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.
wymierzył mu karę 2 (dwóch) lat i 2 (dwóch) miesięcy pozbawienia
wolności oraz karę grzywny 180 (sto osiemdziesiąt) stawek po 100 (sto)
złotych każda;
8. na podstawie at. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. połączył
orzeczone wobec O. S. w punktach 1 i 11 części dyspozytywnej wyroku
kary jednostkowe pozbawienia wolności i grzywien i orzekł wobec niego
karę łączną 2 (dwóch) lat i 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności
oraz karę łączną 200 (dwustu) stawek dziennych grzywny, ustalając
I KK 285/25
4
wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 100 (sto) złotych;
9. na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.
połączył orzeczone wobec M. S. w punktach III I IV części dyspozytywnej
wyroku kary jednostkowe pozbawienia wolności i grzywien i orzekł wobec
niego karę łączną 2 (dwóch) lat i 4 (czterech) miesięcy pozbawienia
wolności oraz karę łączną 200 (dwustu) stawek dziennych grzywny,
ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 100 (sto) złotych);
10. na podstawie art. 45 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego O. S. przepadek
korzyści majątkowej w kwocie 33.000 złotych (trzydzieści trzy tysiące)
złotych,
11. na podstawie art. 45 § 1 k.k. orzekł wobec oskarżonego M. S. przepadek
korzyści majątkowej w kwocie 25.500 (dwadzieścia pięć tysięcy pięćset)
złotych;
12. na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu O. S. na poczet
orzeczonej w punkcie V kary łącznej 2 (dwóch) lat i 4 (czterech) miesięcy
pozbawienia wolności okres jego zatrzymania i aresztu tymczasowego od
17 listopada 2020 r., od godz. 21:25 do 12 listopada 2021 r., do godz.
15:15;
13. na podstawie art. 63 § 1 k.k. zaliczył oskarżonemu M. S. na poczet
orzeczonej w punkcie VI kary łącznej 2 (dwóch) lat i 4 (czterech) miesięcy
pozbawienia wolności okres jego zatrzymania i aresztu tymczasowego od
17 listopada 2020 r. od godz. 21:10 do 4 listopada 2021 r. do godz. 14:05.
Ponadto Sąd I instancji rozstrzygnął o kosztach sądowych.
Wyrokiem wydanym w dniu 28 stycznia 2025 r. Sąd Okręgowy we
Wrocławiu, sygn. akt IV Ka 1006/24, po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez
obrońców oskarżonych i prokuratora, zmienił zaskarżony wyrok Sądu I Instancji, w
ten sposób, że:
1. w stosunku do oskarżonego O. S.:
1. uchylił orzeczenie o karze łącznej zawarte w punkcie V części dyspozytywnej
I KK 285/25
5
wyroku,
2. czyn przypisany oskarżonemu w punkcie I części dyspozytywnej wyroku
zakwalifikował z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i
wymierzone za ten czyn kary podwyższył do 3 (trzech) lat pozbawienia
wolności oraz 200 (dwustu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość
jednej stawki na kwotę 300 (trzystu) złotych,
3. podwyższył kary wymierzone za czyn przypisany oskarżonemu w punkcie II
części dyspozytywnej wyroku do 3 (trzech) lat i 6 (sześciu) miesięcy
pozbawienia wolności oraz 300 (trzystu) stawek dziennych grzywny,
ustalając wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 300 (trzystu) złotych,
4. na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. złączył
orzeczone kary jednostkowe i orzekł wobec oskarżonego karę łączną 4
(czterech) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną
grzywny w wymiarze 400 (czterystu) stawek dziennych grzywny, ustalając
wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 300 (trzystu) złotych,
5. okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania oskarżonego wskazany w
punkcie IX części dyspozytywnej wyroku zaliczył na poczet kary łącznej
pozbawienia wolności orzeczonej wyżej w punkcie I ppkt d niniejszego
wyroku;
6. w pozostałej części zaskarżony wyrok w stosunku do O. S. utrzymał w mocy
oraz orzekł o kosztach postępowania,
7. w stosunku do oskarżonego M. S.:
1. uchylił orzeczenie o karze łącznej zawarte w punkcie VI części
dyspozytywnej wyroku;
2. czyn przypisany oskarżonemu w punkcie III części dyspozytywnej wyroku
zakwalifikował z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 12 § 1 k.k. i wymierzone za ten
czyn kary podwyższył do 2 (dwóch) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia
I KK 285/25
6
wolności oraz 200 (dwustu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość
jednej stawki dziennej na kwotę 400 (czterysta) złotych);
3. podwyższył kary wymierzone za czyn przypisany oskarżonemu w punkcie IV
części dyspozytywnej wyroku do 3 (trzech) lat pozbawienia wolności oraz
300 (trzystu) stawek dziennych grzywny, ustalając wysokość jednej stawki
dziennej na kwotę 400 (czterysta) złotych,
4. na podstawie art. 85 § 1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k. złączył
orzeczone kary jednostkowe i orzekł wobec oskarżonego karę łączną 3
(trzech) lat i 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności i karę łączną
grzywny w wymiarze 400 (czterystu) stawek dziennych grzywny, ustalając
wysokość jednej stawki dziennej na kwotę 400 (czterysta) złotych);
5. okres zatrzymania i tymczasowego aresztowania oskarżonego wskazany w
punkcie X części dyspozytywnej wyroku zaliczył na poczet kary łącznej
pozbawienia wolności orzeczonej wyżej w punkcie III ppkt d wyroku;
6. w pozostałej części zaskarżony wyrok w stosunku do oskarżonego M. S.
utrzymał w mocy;
7. zasądził od oskarżonych na rzecz Skarbu Państwa przypadające na nich
koszty sądowe za postępowanie odwoławcze i wymierzył im opłaty za
obie instancje w kwotach: 24.000 złotych O. S. i 36.000 złotych M. S..
Kasację od orzeczenia Sądu odwoławczego, wniósł obrońca skazanego M.
S. i na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. i art. 526 § 1 k.p.k. zarzucił mu:
1. obrazę przepisów postępowania, tj. art. 26 i art. 29 § 1 k.p.k. w zw. z art. 45
ust. 1, art. 178 ust. 1, art. 179 i art. 186 ust. 1 Konstytucji RP oraz w związku z
art. 47 ust. 2 Kart Praw Podstawowych Unii Europejskiej (KPP) i art. 6 ust 1
Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (EKPC),
skutkującą bezwzględną przyczyną odwoławczą, o której mowa w art. 439 § 1
pkt 2 k.p.k., polegającą na wydaniu zaskarżonego wyroku przez Sąd
Okręgowy we Wrocławiu w nienależycie obsadzonym składzie sędziowskim, z
uwagi na brak spełnienia standardów niezawisłości i bezstronności, a to w
związku z zasiadaniem w nim sędziego X. Y., który to sędzia został powołany
I KK 285/25
7
na urząd sędziego w Sądzie Okręgowym we Wrocławiu na wniosek Krajowej
Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z
dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
niektórych innych ustaw.
2. rażącą obrazę prawa procesowego, mogącą mieć istotny wpływ na treść
zaskarżonego wyroku, wyrażającą się w naruszeniu przepisów art. 433 § 1 i 2
k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k. oraz art. 458 k.p.k. w związku z art. 7 k.p.k. oraz art.
410 k.p.k., które to naruszenie polega na nierozważeniu wszystkich zawartych w
apelacji obrońcy zarzutów stawianych wyrokowi Sądu pierwszej instancji, a także
nierozważeniu wszystkich przytoczonych na ich poparcie okoliczności, bądź też
na ich rozważeniu w sposób sprzeczny z wymogami określonymi w dyspozycji
art. 7 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k., co w konsekwencji doprowadziło do
zaabsorbowania w toku kontroli instancyjnej następujących naruszeń, jakich
dopuścił się Sąd pierwszej instancji:
1. obrazy prawa procesowego, a to art. 7 k.p.k. poprzez przekroczenie
granic swobodnej oceny dowodów, wyrażające się w uznaniu — wbrew
zasadom logiki i doświadczenia życiowego - za wiarygodne wyjaśnień
współoskarżonego Ł. M. (i jego zeznań) oraz wyjaśnień
współoskarżonego R. H. (i jego zeznań), a następnie dokonaniu w
oparciu o nie większości relewantnych ustaleń faktycznych – mimo, że
wyjaśnienia i zeznania wskazanych osób w ich najistotniejszych
aspektach wzajemnie ze sobą (w odniesieniu do M. S.) nie korelowały, a
w szczególności nie potwierdzały przebiegu transakcji z udziałem
skazanego, wbrew twierdzeniom Sądu Okręgowego;
2. obrazy prawa procesowego, a to art. 410 k.p.k. poprzez nierozważenie
wszystkich okoliczności przytoczonych przez obronę w apelacji, a to
konieczności oceny wiarygodności zeznań Ł. M. przez pryzmat
zapadłego w stosunku do niego wyroku w warunkach art. 335 k.p.k., w
sytuacji gdy przypisane mu czyny różnią się, tak co do okresu, ilości i
wartości narkotyków w stosunku do tych przypisanych M. S., jak i
I KK 285/25
8
pominięcie zeznań R. H. złożonych na rozprawie przed Sądem I
instancji, w której - odpowiadając w warunkach art. 233 k.k. - wskazali,
że „nigdy w kontekście Ł. M. nie miał bezpośrednio do czynienia z
oskarżonymi (...), zaś M. S. jest osobą niewiarygodną”,
3. obrazy prawa procesowego, a to art. 410 k.p.k. poprzez nierozważenie
wszystkich okoliczności przytoczonych przez obronę w apelacji, a to
wątpliwej kwestii wiedzy o tzw. beczce, w kontekście złożonych przez
skazanego wyjaśnień, w których przyznaje się do posiadania kokainy,
którą przekazał do przechowania O. S., bez wiedzy jednak gdzie i w jaki
sposób tenże tą kokainę będzie przechowywał, w sytuacji gdy Sąd
odwoławczy przypisuje skazanemu całą zawartość tejże beczki i tylko na
podstawie zeznań funkcjonariuszy i opinii biologicznej - tu rażącą
niewspółmierność kary, poprzez zmianę wyroku na niekorzyść
skazanego polegającą na podwyższeniu kary pozbawienia wolności do
lat 3 i 6 miesięcy (praktycznie o połowę kary orzeczonej przez Sąd I
instancji), jak i kary grzywny (zwiększając ją 8-krotnie) - w sytuacji, w
której:
- podane przez Rzecznika oskarżenia przesłanki zaostrzenia kary nie dotyczą
skazanego (m.in. uprzednia karalność M. S.), zaś uwzględnione przez Sąd
Okręgowy nie znajdują potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym sprawy;
- doszło do pominięcia przez Sąd Okręgowy oceny aktualnej sytuacji majątkowej
skazanego, w sytuacji gdy powinna ona rzutować tak na wysokość grzywny,
zwłaszcza uwzględniając wielkość korzyści majątkowej osiągniętej z przestępstwa;
- do podwyższenia tejże kary dochodzi w sytuacji błędnego założenia przez Sąd
Okręgowy, że skazany kontynuuje działalność przestępczą związaną z
narkotykami, podczas gdy brak jest dowodów na tę okoliczność, a przedstawione
przez obronę dokumenty dotyczące zaangażowania skazanego wręcz świadczą na
jego korzyść;
- wadliwie policzono opłatę obciążającą M. S..
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł również obrońca skazanego O.
I KK 285/25
9
S. i na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. zarzucił orzeczeniu:
1. obrazę przepisów art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, art. 6 ust. 3 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka
i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 ze zm.), art. 47
Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii
Europejskiej - poprzez nienależyte obsadzenie Sądu II Instancji
rozpoznającego rozprawę apelacyjną i wydającego wyrok, w składzie którego
orzekali SSO X. Y. powołany do pełnienia urzędu sędziego Sądu
Okręgowego we Wrocławiu na podstawie postanowienia Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] 2019 r. o powołaniu do pełnienia urzędu
na stanowisku sędziego o numerze 1130.[…].2019 (Monitor Prawny z 2019 r.
poz. […]), na wniosek złożony przez Krajową Radę Sądownictwa,
ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017
r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych
ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3 ze zm.), co w konsekwencji doprowadziło do
wydania wyroku przez sąd niespełniający wymogu konstytucyjnego,
konwencyjnego i unijnego „sądu ustanowionego ustawą, bezstronnego,
niezależnego i niezawisłego”; ewentualnie:
1. rażącą obrazę prawa procesowego, która mogła mieć istotny wpływ na treść
zaskarżonego wyroku, przez naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 §
3 k.p.k., polegające na nierozważeniu zarzutów apelacji dotyczących błędu
w ustaleniach faktycznych oraz zarzutu obrazy prawa materialnego — co do
czynu przypisanego oskarżonemu w pkt I i II części dyspozytywnej wyroku
Sądu I instancji - polegające na arbitralnym zaakceptowaniu przez Sąd
odwoławczy nieprawidłowych ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd I
instancji i przez to brak należytej kontroli odwoławczej przez tenże Sąd
poprzez ogólnikowe powoływanie się na poprawność ustaleń faktycznych
oraz dokonanej przez Sąd I Instancji subsumpcji podstawy przypisanego w
pkt II części dyspozytywnej wyroku Sądu I instancji czynu, podczas, gdy
dokonane ustalenia faktyczne obarczone są wadą, a część przypisanych
skazanemu zachowań nie wynika ze zgromadzonego materiału
dowodowego, a co w konsekwencji doprowadziło do zaakceptowania
I KK 285/25
10
błędnych ustaleń faktycznych w zakresie sprawstwa i winy oskarżonego co
do przypisanego mu czynu (czyn opisany w pkt 1 części wstępnej wyroku),
przy jednoczesnym rażącym podwyższeniu przez Sąd II instancji wymiaru
orzeczonej względem skazanego kary pozbawienia wolności oraz kary
grzywny przy wymiarze której Sąd II instancji w całości zlekceważył
określone w treści art. 53 § 1 k.k. dyrektywy wymiaru kary - orzekając
względem skazanego karę: za czyn przypisany w pkt I części dyspozytywnej
wyroku 3 lata pozbawienia wolności (poprzednio 2 lata pozbawienia
wolności) oraz za czyn przypisany w pkt II części dyspozytywnej wyroku 3
lata i 6 miesięcy pozbawienia wolności (poprzednio 2 lata i 2 miesiące
pozbawienia wolności) - gdzie wina i rola skazanego O. S. była znacząco
mniejsza w stosunku do współskazanego, któremu to orzeczona została
kara pozbawienia wolności w znacznie niższym wymiarze,
- a co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych w
zakresie sprawstwa skazanego co do przypisanego mu czynu z art. 56 ust. 3
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz błędnej
subsumcji przypisanego mu czynu z art. 56 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu
narkomanii zamiast art. 62 ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii.
Podnosząc powyższe zarzuty, na podstawie art. 537 § 1 i 2 k.p.k., obrońcy
skazanych wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o
przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu we Wrocławiu do ponownego
rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
W pisemnej odpowiedzi na wniesione kasacje Prokurator Rejonowy dla
Wrocławia Krzyki – Wschód wniósł o ich oddalenie jako oczywiście bezzasadnych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacje wniesione przez obrońców skazanych okazały się bezzasadne i to w
stopniu oczywistym.
Na wstępie należy stwierdzić, że kasacja jest nadzwyczajnym środkiem
zaskarżenia, a powody jej wniesienia określa przepis art. 523 k.p.k. Wzruszenie
prawomocnego orzeczenia w jej drodze możliwe jest jedynie w wypadku
stwierdzenia rażącego naruszenia prawa materialnego lub procesowego, jeśli
mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.
I KK 285/25
11
Przypomnieć także należy, że kasacja nie stanowi trzeciej instancji
rozpoznawania spraw karnych, lecz jest nadzwyczajnym środkiem odwoławczym, a
zarazem i środkiem kontroli prawomocnych orzeczeń sądowych. To sprawia, że
postępowanie kasacyjne prowadzi tylko do oceny kasacji w aspekcie rażącego
naruszenia przepisów prawa, przez sąd odwoławczy, które mogło mieć istotny
wpływ na treść orzeczenia, a nie zaś do merytorycznego rozpoznania sprawy, w
której kasacja została wniesiona (zob. postanowienie SN z 25 lutego 2014 r., IV
KK6/14). Postępowanie kasacyjne nie jest z pewnością postępowaniem, które
ponawiać ma kontrolę odwoławczą. W toku postępowania z założenia nie dokonuje
się zatem kontroli poprawności oceny poszczególnych dowodów, nie weryfikuje
zasadności ustaleń faktycznych i nie bada współmierności orzeczonej kary
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2014 r. IV KK 125/14).
Przede wszystkim nie potwierdzono wystąpienia bezwzględnej przyczyny
odwoławczej mającej polegać na tym, że Sąd Okręgowy przeprowadzający kontrolę
instancyjną jako sąd drugiej instancji był nienależycie obsadzony (art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k.), albowiem w jego składzie orzekał sędzia powołany do pełnienia urzędu
sędziowskiego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej przepisami ustawy z 8 grudnia 2017 r. Jakkolwiek w świetle uchwały
połączonych 3 Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (BSA I – 4110 – 1/20)
należy tu mówić o wadliwym powołaniu na stanowiska sędziów, to jednak in
concreto fakt ten nie wywarł negatywnego wpływu na sposób rozpoznania przez
Sąd drugiej instancji środka odwoławczego.
W kontekście uchybienia z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. trzeba podkreślić, że
nienależyta obsada sądu w rozumieniu tego przepisu nie zachodzi wyłącznie
dlatego, że w składzie sądu bierze udział sędzia rekomendowany do tego urzędu
przez Krajową Radę Sądownictwa powołany do życia ustawą z dnia 8 grudnia
2017 r. Kwestię zasadności zarzutu nienależytej obsady sądu można brać pod
uwagę wyłącznie wtedy, gdy zostanie wykazane, jakie konkretnie okoliczności
miałyby mieć wpływ na podanie w wątpliwość niezawisłości i bezstronności sądu,
który ma orzekać w danej sprawie. Uchybienie wskazane przez obrońcę zawiera
jedynie krytykę procedury nominacyjnej przeprowadzonej przez KRS w jej kształcie
z 8 grudnia 2017 r. bez podania merytorycznych argumentów mogących wywołać
I KK 285/25
12
uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności sędzi wskazanej w kasacji przy
rozpoznawaniu sprawy na etapie drugoinstancyjnym.
Na marginesie wskazać należy, że w odniesieniu do sędziego X. Y., Sąd
Najwyższy badał spełnienie przesłanek niezawisłości i niezależności i nie stwierdził,
aby one zaistniały (zob. sprawa o sygn. akt I KK 398/22).
Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 433 § 1
i 2 k.p.k., art. 457 § 3 k.p.k. oraz art. 458 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. oraz art. 410
k.p.k. polegające na nierozważeniu wszystkich zawartych w apelacji obrońcy
zarzutów stawianych wyrokowi Sądu pierwszej instancji, a także nierozważeniu
wszystkich przytoczonych na ich poparcie okoliczności, bądź też na ich rozważeniu
w sposób sprzeczny z wymogami określonymi w dyspozycji art. 7 k.p.k. oraz art.
410 k.p.k., co w konsekwencji doprowadziło do zaabsorbowania w toku kontroli
instancyjnej naruszeń, jakich dopuścił się Sąd pierwszej instancji poprzez
przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów oraz nierozważenie wszystkich
okoliczności przytoczonych przez obronę w apelacji. Dowodzi tego argumentacja
przywołana w treści złożonych środków odwoławczych. Próba kwestionowania
ustaleń faktycznych poprzez podnoszone zarzuty naruszenia prawa procesowego,
stanowiące powielenie zarzutów sformułowanych w apelacji niniejszej sprawy,
stanowi próbę obejścia ograniczeń wynikających z art. 523 § 1 k.p.k., co w
konsekwencji stanowi zawoalowaną formę nieuprawnionej polemiki z poczynionymi
w sprawie ustaleniami faktycznymi Sądu drugiej instancji, co w zamiarze jej
autorów ma spowodować przeprowadzenie przez Sąd Najwyższy powtórnej
weryfikacji wyroku Sądu ad quem, która oceniona winna być jako niedopuszczalna.
Z treści kasacji ewidentnie wynika, że jej autorzy pod pozorem obrazy
przepisów postępowania w rzeczywistości starają się podważyć ustalenia co do
stanu faktycznego, co pozostaje w sprzeczności z art. 523 § 1 k.p.k. Skarżący
bowiem zmierzają do wykazania, iż w istocie skazani – M. S. i O. S. nie dopuścili
się przypisanych im czynów. Podnieść należy, że zgodnie z wielokrotnie
wyrażanym stanowiskiem Sądu Najwyższego zasadność ustaleń faktycznych nie
podlega kontroli w trybie kasacji.
W uzasadnieniu orzeczenia Sąd odwoławczy odniósł się także do
I KK 285/25
13
zaakceptowania argumentacji apelacji oskarżyciela publicznego, iż rozstrzygnięcie
Sądu Rejonowego w zakresie orzeczonych kar nie było trafne, albowiem naruszyło
podstawowe dyrektywy wymiaru kary, prowadząc do wymierzenia kar
niesprawiedliwych (rażąco niewspółmiernych przez swą łagodność), co dało
asumpt do ingerencji w orzeczenie Sądu I instancji co do orzeczonych
jednostkowych kar pozbawienia wolności i grzywny, a w rezultacie wymiaru nowych
kar łącznych w stosunku do O. S., jak i M. S..
Nie ulega wątpliwości, że orzekając karę w granicach swobodnego uznania
Sąd powinien mieć na względzie dyrektywy wymiaru kary określone przez
ustawodawcę w art. 53 k.k., wskazać na istniejące w sprawie okoliczności, zarówno
łagodzące, jak i obciążające oraz dokonać ich właściwej i rzetelnej oceny. Tylko
kara wymierzona z uwzględnieniem wszystkich dyrektyw wymiaru kary oraz
wszystkich okoliczności obciążających i łagodzących może być uznana za karę
współmierną i sprawiedliwą.
W realiach niniejszej sprawy, wymierzona oskarżonym kara, orzeczona
wyrokiem Sądu Rejonowego, nie mogła pozostać zaakceptowana przez Sąd
odwoławczy, bowiem wymierzona kara w minimalnej granicy ustawowego
zagrożenia jawiła się jako kara niewspółmiernie łagodna. W przypadku
rozstrzygnięcia Sądu meriti, z jednej strony Sąd ten nie dokonał należytej oceny
zachowania oskarżonych z perspektywy wszystkich dyrektyw sądowego wymiaru
kary, przy czym zmarginalizowane zostało znaczenie tych przesłanek, które
wskazywały na celowość zdecydowanie surowszej sankcji za przypisane
oskarżonym czyny. Z drugiej zaś strony nadmiernie wyeksponowane zostały
okoliczności łagodzące dla oskarżonych.
W szczególności Sąd Okręgowy przyjął, iż wymierzone kary M. S., w tym
kara łączna pozbawienia wolności, uwzględnia w pełni kryminalną zawartość
przestępczego zachowania się oskarżonego, które należy napiętnować, ale także
winna spełnić cele zapobiegawcze i wychowawcze wobec niego, a także kara ta
czyni zadość społecznemu poczuciu sprawiedliwości oraz uwzględnia potrzeby w
zakresie kształtowania świadomości prawnej społeczeństwa.
Podsumowując powyższe rozważania stwierdzić należy, że kasacja jest
I KK 285/25
14
nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia o bardzo rygorystycznych uwarunkowaniach
formalnych co do rodzaju i konstrukcji zarzutów kasacyjnych. W żadnym razie nie
jest wystarczającym do uwzględnienia kasacji oparcie się przez jej autora na
prezentacji własnych ocen materiału dowodowego i własnych wniosków z tych ocen
płynących, bez wykazania uchybień - i to rażących - w procedowaniu bądź
rozumowaniu sądu odwoławczego, które w dodatku mogły mieć istotny wpływ na
treść orzeczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 29 czerwca
2017 r., sygn. akt III KK 265/17).
W tym stanie rzeczy trzeba stwierdzić, że obrońcy skazanych we
wniesionych kasacjach w stopniu oczywistym nie wykazali, aby zaskarżony wyrok
dotknięty był nie tylko rażącym, ale jakimkolwiek naruszeniem prawa.
Konsekwencją tej oceny było oddalenie nadzwyczajnych środków zaskarżenia w
formule kwalifikowanej - jako oczywiście bezzasadnych.
Wobec uznania kasacji za oczywiście bezzasadne, bezprzedmiotowe
okazało się rozpoznanie wniosków obrońców w trybie art. 532 § 1 k.p.k. o
wstrzymanie wykonania orzeczenia.
Ponadto rozstrzygnięto o kosztach sądowych postępowania kasacyjnego.
[J.J.]
[r.g.]