I KK 250/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 5 sierpnia 2026 r.
SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący)
SSN Jacek Błaszczyk
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (sprawozdawca)
w sprawie P.K.,
w przedmiocie wyroku łącznego,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 5 sierpnia 2026 r.,
w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
kasacji Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego,
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu
z dnia 19 maja 2026 r., III K 378/26,
uchyla zaskarżony wyrok łączny i przekazuje sprawę Sądowi
Rejonowemu Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu do
ponownego rozpoznania.
Jacek Błaszczyk
Zbigniew Puszkarski
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
UZASADNIENIE
Wyrokiem łącznym z dnia 19 maja 2026 r., III K 378/26, Sąd Rejonowy
Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu, po rozpoznaniu sprawy P.K., skazanego
– zgodnie z opisem zawartym w części wstępnej wyroku łącznego – prawomocnymi
wyrokami:
I KK 250/26
2
A. Sądu Rejonowego w Starachowicach z dnia 7 lipca 2025 r., II K 156/25, za
przestępstwo z art. 278 § 1 k.k. popełnione w dniu 12 grudnia 2024 r., na karę 6
miesięcy pozbawienia wolności;
B. Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 16 października 2025 r., II K 1030/25, za
przestępstwa: z art. 280 § 1 k.k. popełnione w dniu 10 grudnia 2024 r., na karę 3 lat
pozbawienia wolności i z art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. popełnione w dniu
14 grudnia 2024 r., na karę 8 miesięcy pozbawienia wolności, które objęto karą
łączną 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności;
C. Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 24 listopada 2025 r., II K
246/25, za ciąg przestępstw z art. 278 § 1 k.k. popełnionych w dniu 13 grudnia 2024
r., na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności;
D. Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu z dnia 3 marca 2026
r., III K 915/25, za przestępstwo z art. 278 § 3 k.k. popełnione w dniu 16 grudnia 2024
r., na karę 5 miesięcy pozbawienia wolności;
– na podstawie art. 91 § 2 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył kary pozbawienia wolności
wymierzone wyrokami opisanymi powyżej w punktach: A, B, C i D, a w ich miejsce
orzekł karę łączną 4 lat pozbawienia wolności (pkt 1) oraz na poczet kary łącznej
pozbawienia wolności zaliczył skazanemu okresy rzeczywistego pozbawienia
wolności (pkt 2) oraz orzekł o kosztach procesu (pkt 3). Powyżej opisany wyrok
łączny nie został zaskarżony i uprawomocnił się w pierwszej instancji.
Kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. od tego wyroku łącznego wniósł Prokurator
Generalny, na korzyść skazanego, zaskarżając go w całości i zarzucając: „rażące i
mające istotny wpływ na treść wyroku łącznego naruszenie przepisów prawa
procesowego i materialnego – art. 410 k.p.k. i art. 413 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art.
574 k.p.k. oraz art. 91 § 2 k.k. w zw. z art. 85 § 1 k.k., poprzez nieuwzględnienie
całokształtu okoliczności, wynikających z materiałów ujawnionych w toku rozprawy
głównej i błędne przyjęcie w komparycji wyroku łącznego, że prawomocnym
wyrokiem Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 16 października 2025 r., sygn. akt II
K 1030/25, wymierzono wobec P.K. dwie kary jednostkowe pozbawienia wolności w
wymiarze: 3 lat (za czyn z art. 280 § 1 k.k.) oraz 8 miesięcy (za czyn z art. 278 § 1
k.k.), a w ich miejsce orzeczono karę łączną 3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności,
a następnie połączenie ww. kar jednostkowych z karami: 6 miesięcy pozbawienia
I KK 250/26
3
wolności, orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w Starachowicach, sygn. akt II K
156/25, 5 miesięcy pozbawienia wolności, orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego w
Ostrowcu Świętokrzyskim, sygn. akt II K 246/25 i 5 miesięcy pozbawienia wolności,
orzeczoną wyrokiem Sądu Rejonowego Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu,
sygn. akt III K 915/25, a w ich miejsce utworzenie w pkt. 1 kary łącznej 4 lat
pozbawienia wolności w sytuacji, gdy wyrokiem Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia
14 kwietnia 2026 r., sygn. akt V Ka 156/26 rozstrzygnięcie Sądu I instancji o sygn.
akt II K 1030/25, zostało zmienione i oskarżonemu prawomocnie przypisano
popełnienie przestępstwa z art. 291 § 1 k.k., w miejsce czynu z art. 280 § 1 k.k., za
które orzeczono karę pozbawienia wolności w wymiarze niższym o 1 rok, to jest 2 lat
pozbawienia wolności (oraz wymierzono nową karę łączną 2 lat i 2 miesięcy
pozbawienia wolności), wskutek czego utworzony w wyroku łącznym węzeł kary
łącznej objął nieistniejącą w obrocie prawnym karę 3 lat pozbawienia wolności”.
Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku łącznego i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu Poznań-Nowe Miasto i Wilda w
Poznaniu, w postępowaniu pierwszoinstancyjnym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co umożliwiło jej uwzględnienie na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
W tej sprawie doszło do rażącego naruszenia przepisów prawa wskazanych
w zarzucie kasacji. Jak trafnie podniósł Prokurator Generalny w uzasadnieniu kasacji,
w części wstępnej wyroku łącznego Sąd Rejonowy w punkcie B błędnie opisał wyrok
Sądu Rejonowego w Radomiu z dnia 16 października 2025 r., II K 1030/25,
stwierdzając, że P.K. wymierzono karę 3 lat pozbawienia wolności, za przestępstwo
z art. 280 § 1 k.k. oraz karę 8 miesięcy pozbawienia wolności za czyn z art. 278 § 1
k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k., a w miejsce kar jednostkowych wymierzono karę łączną
3 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Wyrok ten został bowiem zmieniony
wyrokiem Sądu Okręgowego w Radomiu z dnia 14 kwietnia 2026 r., V Ka 156/26,
poprzez uchylenie orzeczenia o karze łącznej, uznanie, że P.K. popełnił
przestępstwo z art. 291 § 1 k.k., a nie, jak wynikało z rozstrzygnięcia Sądu meriti –
art. 280 § 1 k.k. i wymierzenie za nie kary o rok niższej, to jest w wysokości 2 lat
pozbawienia wolności. Sąd odwoławczy w miejsce kar jednostkowych orzekł nową
karę łączną 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Co istotne, Sąd Rejonowy
I KK 250/26
4
orzekający w przedmiocie wyroku łącznego dysponował wyrokiem Sądu
Okręgowego w Radomiu, którego poświadczona za zgodność z oryginałem kopia
została włączona do akt sprawy (k. 45-46).
Błędnie opisaną karę Sąd Rejonowy połączył w punkcie pierwszym sentencji
wyroku łącznego z innymi karami podlegającymi łączeniu i w konsekwencji orzekł
karę łączną 4 lat pozbawienia wolności. Tym samym Sąd Rejonowy połączył w
punkcie 1 rozstrzygnięcia z innymi karami jednostkowymi karę 3 lat pozbawienia
wolności, zamiast kary 2 lat pozbawienia wolności. Co jednak kluczowe, Sąd
Rejonowy objął karą łączną karę nieistniejącą.
Powyższe w sposób oczywisty miało wpływ na treść wyroku, przede
wszystkim z punktu widzenia granic możliwej do orzeczenia kary łącznej. Z uwagi na
uchybienie Sądu Rejonowego, dolną granicę kary łącznej wyznaczała błędnie
opisana i prawomocnie niewymierzona kara 3 lat pozbawienia wolności (pozwalająca
orzec karę łączną w minimalnym wymiarze 3 lat i miesiąca pozbawienia wolności),
podczas gdy powinna ją określać karą orzeczona w jej miejsce wyrokiem Sądu
Okręgowego w Radomiu, tj. kara 2 lat pozbawienia wolności (minimalna kara łączna
w wymiarze 2 lat i miesiąca pozbawienia wolności). W sposób oczywisty powyższe
uchybienie wpływało także na sumę kar podlegających łączeniu, a więc górną
granicę możliwej do wymierzenia kary łącznej.
Ponadto, w orzecznictwie za uchybienie mające istotny wpływ na treść
orzeczenia wprost uznaje się objęcie wyrokiem łącznym kary nieistniejącej (por.
wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 11 września 2025 r., V KK 272/25; z dnia 26 marca
2025 r., I KK 5/25; z dnia 18 maja 2006 r., V KK 92/06).
Sąd Najwyższy dostrzega, że orzeczona przez Sąd Rejonowy kara łączna
mieści się w granicach dopuszczalnego jej wymiaru (przy prawidłowym połączeniu
kar jednostkowych), jednakże stanowi wtedy sumę kar jednostkowych faktycznie
orzeczonych wobec P.K., które powinny wejść w jej skład. Tymczasem w błędnym
wyroku Sąd meriti zastosował zasadę asperacji, a faktycznie skazany ma
wymierzoną karę łączną na zasadzie kumulacji, co nie było zamiarem Sądu meriti.
Dlatego też uchylenie zaskarżonego wyroku łącznego stanowi działanie na korzyść
skazanego.
I KK 250/26
5
Rozpoznając sprawę ponownie Sąd Rejonowy wnikliwie i rzetelnie
przeanalizuje dotychczasową karalność skazanego, prawidłowo odda ją w
wydawanym orzeczeniu oraz rozstrzygnie czyniąc zadość przepisom prawa
materialnego i procesowego.
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w sentencji wyroku.
[WB]
[a.ł]
