I KK 160/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Zbigniew Kapiński
Dnia 17 lipca 2025 r.
w sprawie K.C.
skazanego za czyny z art. 207 § 1 k.k. i art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w
zw. z art. 11 § 2 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 17 lipca 2025 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu
z dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt VII Ka 497/24,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Kluczborku
z dnia 5 marca 2024 r., sygn. akt II K 795/21,
postanowił:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną,
2. zwolnić skazanego K.C. od ponoszenia kosztów sądowych
postępowania kasacyjnego, wydatkami obciążając Skarb
Państwa.
[WB]
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Kluczborku wyrokiem z dnia 5 marca 2024 r., sygn. akt II K
795/21 skazał K.C za czyny z art. 207 § 1 k.k. i art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1
k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. oraz art. 207 § 1a k.k., na karę łączną 2 lat pozbawienia
I KK 160/25
2
wolności. Nadto Sąd Rejonowy na podstawie art. 46 § 1 k.k. zobowiązał skazanego
do zapłaty zadośćuczynienia na rzecz małoletniego pokrzywdzonego w kwocie
3000 zł oraz orzekł o kosztach sądowych i kosztach nieopłaconej pomocy prawnej
udzielonej małoletniemu pokrzywdzonemu z urzędu.
Od powyższego wyroku apelację wywiedli prokurator oraz obrońca
skazanego.
Sąd Okręgowy w Opolu, po rozpoznaniu wniesionych apelacji, wyrokiem z
dnia 12 grudnia 2024 r., sygn. akt VII Ka 497/24, zaskarżony wyrok zmienił w ten
sposób, że przyjął, że skazanie nastąpiło przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k. zgodnie
z brzmieniem ustawy Kodeks karny z 6 czerwca 1997 r. - na dzień 30 września
2023 r. (pkt I ppkt 1); uchylił rozstrzygnięcie z pkt. IV części dyspozytywnej o karze
łącznej (pkt I ppkt 2); za czyn przypisany K.C. w pkt. I części dyspozytywnej, na
podstawie art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. przy zast. art. 57b k.k., wymierzył
mu karę 2 lat i miesiąca pozbawienia wolności (pkt I ppkt 3); na podstawie art. 85 §
1 k.k. i art. 86 § 1 k.k. połączył orzeczone wobec K.C. kary jednostkowe
pozbawienia wolności i wymierzył mu karę łączną 2 lat i 2 miesięcy pozbawienia
wolności (pkt I ppkt 4). W pozostałej części zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (pkt
II) oraz orzekł o kosztach procesu (pkt III).
Kasację od tego wyroku wywiódł obrońca skazanego K.C., podnosząc zarzut
rażącego naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik
sprawy, tj. art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47
Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie
praw człowieka i podstawowych wolności, polegający na wystąpieniu
„bezwzględnej przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady Sądu,
albowiem w składzie Sądu Okręgowego w Opolu brały udział osoby powołane na
urząd sędziego w sądzie powszechnym na wniosek KRS ukształtowanej w trybie
określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa, a to:
a) Sędzia Sądu Okręgowego X.Y., powołana uchwałą nr […]/2018 z dnia […]
2018 roku, wręczenie nominacji […] 2019 roku
b) Sędzia Sądu Okręgowego - sprawozdawca w sprawie X.Y.1, powołany
uchwalą nr […]/2023 z dnia […] 2023 roku, wręczenie nominacji […] 2024 roku”.
I KK 160/25
3
W oparciu o powyższy zarzut obrońca skazanego wniósł o uchylenie w
całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na kasację prokurator wniósł o oddalenie kasacji jako
oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W kasacji wniesionej w imieniu skazanego obrońca podnosi jeden tylko
zarzut dotyczący wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 47 Karty Praw
Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolności, polegający jego zdaniem na nieprawidłowym
obsadzeniu składu sądu orzekającego w II instancji. W części motywacyjnej
wniesionego nadzwyczajnego środka zaskarżenia obrońca wskazuje, że
nieprawidłowy skład sądu orzekającego w instancji odwoławczej wynika z
okoliczności, że SSO X.Y. oraz SSO X.Y.1 zostali powołani na urząd sędziego na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym
przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Wadliwość procedury nominacyjnej
wskazanych Sędziów - zdaniem obrońcy – wynika z orzecznictwa Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka i Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz
uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. (BSA I-4110-1/20,
OSNKW 2020, z. 2, poz. 7).
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że Trybunał Konstytucyjny w
wyroku z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U 2/20, orzekł, iż uchwała składu
połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu
Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I –4110 – 1/20, jako akt normatywny
utraciła moc obowiązującą. Zgodnie zaś z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia
Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.
W doktrynie dominuje pogląd, że moc powszechnie obowiązująca orzeczeń
Trybunału Konstytucyjnego powoduje, iż wszystkie inne organy władzy publicznej,
również organy władzy sądowniczej, mają obowiązek przestrzegania i stosowania
tych orzeczeń. W świetle powyższego stwierdzić należy, że brak jest normatywnych
I KK 160/25
4
podstaw do podważania konstytucyjnego umocowania Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.
oraz jej uprawnień do wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, a
także kwestionowania ważności i skuteczności powołań sędziowskich dokonanych
przez Prezydenta RP w ramach przysługującej mu wyłącznej i nie podlegającej
weryfikacji prerogatywy, na podstawie rekomendacji udzielonej przez ten organ
(zob. też m.in.: postanowienie TK z dnia 3 czerwca 2008 r., Kpt 1/08; wyrok TK z
dnia 25 czerwca 2012 r., K 18/09; wyrok TK z dnia 11 września 2017 r., K 10/17,
OTK-A 2017, poz. 64; wyrok SN z dnia 28 lutego 2023 r., II CSKP 1362/22, Legalis;
postanowienie SN z dnia 28 lutego 2023 r., III KK 23/23, Legalis).
W realiach przedmiotowej sprawy zauważyć zatem należy, że brak jest
jakichkolwiek podstaw do proceduralnego podważenia statusu sędziego oraz jego
działalności orzeczniczej z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu uchwały
połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., a w konsekwencji
dopatrywania się bezwzględnej przyczyny odwoławczej w sytuacji, gdy w składzie
sądu brała udział osoba powołana na urząd sędziego na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw.
Powyższe zapatrywanie znajduje również potwierdzenie w dotychczasowym
orzecznictwie Sądu Najwyższego, w którym zakwestionowano stanowisko jakoby
udział w procedurze nominacyjnej przed nowo ukształtowaną Krajową Radą
Sądownictwa prowadzić miał sam w sobie do wadliwości i niekonstytucyjności
powołania sędziego (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 10 września
2024 nr., V KK 151/24; 18 stycznia 2023 r., II KK 539/22, wyrok Sądu Najwyższego
z 28 lutego 2023 r., II CSKP 1362/22).
Istotne przy tym jest to, że stanowisko zajęte przez Sąd Najwyższy w
powołanych judykatach, znajduje odzwierciedlenie w motywach wydanego w dniu
30 kwietnia 2025 r. przez Prezesa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
postanowienia o wykreśleniu z rejestru Trybunału sprawy C-719/24. W tym miejscu
przypomnieć należy, że postanowieniem z dnia 17 października 2024 r., sygn. akt
III CB 72/23, Sąd Najwyższy wystąpił z wnioskiem o wydanie orzeczenia w trybie
I KK 160/25
5
prejudycjalnym o udzielenie odpowiedzi na pytania prejudycjalne zadane
Trybunałowi Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazanym postanowieniem, w
ramach zawisłej w tym Trybunale sprawy prejudycjalnej C 719/24. W powołanej
sprawie, w dniu 25 marca 2025 r., Komisja Europejska przedstawiła stanowisko
polegające na przyjęciu, że nie ma przepisów prawa unijnego, które
przewidywałyby procedurę wyłaniania sędziów-członków organu krajowego takiego
jak Krajowa Rada Sądownictwa i zaproponowała by Trybunał udzielił w tym
zakresie następującej odpowiedzi na zadane pytane prejudycjalne: „Art. 19 ust. 1
akapit drugi TUE w związku z art. 2 TUE i art. 47 Karty praw podstawowych należy
interpretować w ten sposób, że w zakresie w jakim procedury nominacyjne sędziów
w państwie członkowskim przewidują wystarczające gwarancje pozwalające na
wykluczenie wszelkich uzasadnionych wątpliwości co do niezawisłości i
bezstronności powołanych w nich sędziów, nie sprzeciwiają się co do zasady
ustawodawstwu krajowemu przewidującemu, że sędziowie-członkowie organu
krajowego, który odgrywa decydująca rolę w procedurze nominacyjnej sędziów,
takiego jak Krajowa Rada Sądownictwa, wybierani byli przez krajowy parlament.”
Następnie postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2025 r., Prezes Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej, między innymi po rozważeniu uwag
przedstawionych w imieniu Komisji Europejskiej, a także w związku z
postanowieniem Sądu Najwyższego złożonym do Trybunału Sprawiedliwości Unii
Europejskiej w dniu 27 marca 2025 r., postanowił wykreślić sprawę C-719/24 z
rejestru Trybunału.
W tej sytuacji powoływanie się przez obrońcę skazanego na orzeczenia
Trybunałów międzynarodowych i wnioskowanie na ich podstawie o nienależytej
obsadzie Sądu Okręgowego w Opolu wyłącznie z powodu udziału wskazanych
Sędziów w procedurze nominacyjnej przed nowo ukształtowaną Krajową Radą
Sądownictwa, nie tylko w świetle orzecznictwa krajowego nie może spowodować
żądanej przez autora kasacji reakcji Sądu Najwyższego, ale również stoi w opozycji
do zaprezentowanego w sprawie C-719/24 stanowiska Komisji Europejskiej i
wydanego między innymi na jego podstawie postanowienia Prezesa Trybunału
Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 30 kwietnia 2025 r.
I KK 160/25
6
Niezależnie od powyższego, analiza akt sprawy dowodzi, że zarówno
skazany, jak i jego obrońca w toku postępowania odwoławczego, pomimo
otrzymania zawiadomienia o wylosowanym składzie orzekającym i pouczenia o
treści art. 42a § 4 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych z dnia 27 lipca
2001 r. (k. 567 i nast., sygn. akt VII Ka 497/24), nie zgłaszali żadnych wątpliwości
co do bezstronności i niezawisłości wchodzących w ten skład SSO X.Y. oraz SSO
X.Y.1 W aktach sprawy brak jest również potwierdzenia, aby składali oni wnioski o
wyłączenie wskazanych Sędziów, czy sygnalizowali - w trakcie rozprawy
odwoławczej - wystąpienie warunków uniemożliwiający rozpoznanie przedmiotowej
sprawy w sposób bezstronny i niezawisły. Wyraźnie bierna w tym zakresie postawa
skazanego i jego obrońcy w toku postępowania przed Sądem Okręgowym implikuje
uznanie – niezależnie od aktualnie prezentowanego stanowiska obrońcy
skazanego - że udział wylosowanych do składu orzekającego Sędziów Sądu
Okręgowego w Opolu, nie naruszał standardu prawa do sądu w rozumieniu art. 6
ust. 1 EKPC, jak i art. 45 ust. 1 Konstytucji RP czy art. 47 Karty Praw
Podstawowych Unii Europejskiej.
W końcowych uwagach podkreślić należy, że niedopuszczalne jest – a taki
jest w istocie zamiar autora kasacji - przeprowadzanie na etapie postępowania
kasacyjnego testu bezstronności lub niezawisłości, którego materializacja odbywa
się w odrębnej procedurze określonej przepisami ustawy Prawo o ustroju sądów
powszechnych z dnia 27 lipca 2001 r. (art. 42a § 3 i nast.). Oczywistym jest więc –
niezależnie od powołanego przez autora kasacji orzecznictwa oraz wskazanych
danych statystycznych dotyczących spraw kasacyjnych - że istnienie ustawowego
trybu unormowanego we wzmiankowanej ustawie, uniemożliwia badanie przez Sąd
kasacyjny spełnienia przez sędziego orzekającego w składzie sądu odwoławczego,
wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności
towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu.
Powyższe rozważania w sposób jednoznaczny prowadzą do uznania, że
obrońca skazanego tylko pozornie wskazuje na zarzut wystąpienia bezwzględnej
przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu. Jednocześnie autor
kasacji nie formułuje żadnych zarzutów co do meritum sprawy, co skutkować musi
I KK 160/25
7
– przychylając się również do stanowiska zajętego przez prokuratora w pisemnej
odpowiedzi - uznaniem kasacji za oczywiście bezzasadną.
[WB]
[a.ł]
