I KK 159/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 3 czerwca 2026 r.
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie F. W.,
skazanego z art. 59 ust. 1 i 2 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.,
w dniu 3 czerwca 2026 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z dnia 31 października 2025 r., sygn. akt II AKa 367/24,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Jeleniej Górze
z dnia 24 czerwca 2024 r., sygn. akt III K 1/23,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć
skazanego.
[J.J.]
UZASADNIENIE
W sprawie złożonej podmiotowo i przedmiotowo F.W. wyrokiem Sądu
Okręgowego w Jeleniej Górze z 24 czerwca 2024 r. sygn. akt III K 1/23, został
uznany za winnego:
I KK 159/26
2
I. ciągu dwóch przestępstw określonych w art. 62 ust. 2 ustawy o
przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 91 § 1 k.k., za który wymierzono mu karę
roku i 3 miesięcy pozbawienia wolności; ponadto, na mocy art. 70 ust. 4 ustawy z
dnia 29.07.2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (u.p.n.) orzeczono wobec
oskarżonego F.W. nawiązkę w wysokości 600 zł na rzecz Poradni Profilaktyki
Leczenia i Terapii Uzależnień w J. na cele związane z zapobieganiem i
zwalczaniem narkomanii;
II. czynu ciągłego określonego z art. 59 ust. 1 i art. 59 ust. 3 u.p.n. w zw. z
art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w stanie prawnym
obowiązującym przed zmianą ustawy z dniem 1 stycznia 2023 r. w zw. z art. 4 § 1
k.k., za który – na mocy art. 59 ust. 1 u.p.n. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 12 §
1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. – wymierzono mu karę roku i 10 miesięcy pozbawienia
wolności; ponadto, na mocy art. 45 § 1 k.k. orzeczono przepadek równowartości
korzyści majątkowej uzyskanej z przestępstwa w wysokości 3790 zł, a na mocy art.
70 ust. 4 u.p.n. orzeczono nawiązkę w wysokości 4000 zł na rzecz Poradni
Profilaktyki Leczenia i Terapii Uzależnień w J. na cele związane z zapobieganiem i
zwalczaniem narkomanii;
III. występku z art. 158 § 1 k.k. i art. 157 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw.
z art. 57a § 1 k.k. i za to, na mocy art. 158 § 1 k.k. w zw. z art. 57a § 1 k.k. i w zw. z
art. 11 § 3 k.k. wymierza mu karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności;
IV. czynu ciągłego określonego art. 56 ust. 1 i art. 56 ust. 3 i art. 59 ust. 1
u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w stanie
prawnym obowiązującym przed zmianą ustawy z dniem 1 stycznia 2023 r. w zw. z
art. 4 § 1 k.k. i za to, na mocy art. 56 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art.
12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. wymierza mu karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia
wolności i karę 80 stawek dziennych grzywny po 30 złotych każda stawka; ponadto,
na mocy art. 45 § 1 k.k. orzeczono przepadek równowartości korzyści majątkowej
uzyskanej z przestępstwa w wysokości 118 850 zł, a na mocy art. 70 ust. 4 u.p.n.
orzeczono wobec oskarżonego F.W. nawiązkę w wysokości 8000 zł na rzecz
Poradni Profilaktyki Leczenia i Terapii Uzależnień w J. na cele związane z
zapobieganiem i zwalczaniem narkomanii.
I KK 159/26
3
Sąd I instancji, na mocy art. 86 § 1 k.k. i art. 91 § 2 k.k. połączył kary
pozbawienia wolności orzeczone wobec oskarżonego F.W. i wymierzył mu karę
łączną 4 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Od tego wyroku apelację wniósł obrońca oskarżonego, który – podnosząc
zarzuty rażącej niewspółmierności kar jednostkowych pozbawienia wolności oraz
wskazując na niesłuszne niezastosowanie środka zabezpieczającego wskazanego
w art. 71 ust. 1 i 3 u.p.n. – wniósł o wymierzenie łagodniejszych kar jednostkowych
oraz kary łącznej w wymiarze 3 lat i miesiąca pozbawienia wolności oraz
orzeczenie – na podstawie art. 71 ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii —
umieszczenia oskarżonego przed wykonaniem kary pozbawienia wolności w
zakładzie opieki zdrowotnej realizującym program leczenia odwykowego dla osób
uzależnionych od środków odurzających lub substancji psychoaktywnych.
Wyrok Sądu a quo został również zaskarżony przez prokuratora, m.in. na
niekorzyść F.W. W apelacji podniesiono zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych,
mający wpływ na treść zapadłego wyroku, obrazy przepisów prawa materialnego w
zakresie kwalifikacji prawnej czynu (art. 59 ust. 2 u.p.n.) oraz rażącej
niewspółmierności (łagodność) kary pozbawienia wolności wymierzonej
oskarżonemu F.W. za popełnienie czynów zabronionych z pkt. II i IV oraz kary
łącznej. Prokurator wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w odniesieniu do F.W.
poprzez uznanie, ze czyn z pkt. II nie obejmuje jednego z czynów, opisanego w pkt.
2 części wstępnej wyroku oraz nie stanowi wypadku mniejszej wagi w rozumieniu
art. 59 ust. 3 u.p.n. i wymierzenie mu za jego popełnienie kary 2 lat i 6 miesięcy
pozbawienia wolności, a także uznanie oskarżonego F.W. za winnego popełnienia
czynu opisanego w pkt 2 części wstępnej wyroku stanowiącego zbrodnie z art. 59
ust. 2 u.p.n. i wymierzenie mu za jej popełnienie kary 3 lat pozbawienia wolności,
ewentualnie poprzez uznanie, że czyn z pkt. II wypełnia znamiona z art. 59 ust. 1
u.p.n. i art. 59 ust. 2 u.p.n. w zw. z art. 59 ust. 3 u.p.n. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw.
z art. 12 § 1 k.k. i wymierzenie mu za jego popełnienie kary 2 lat i 2 miesięcy
pozbawienia wolności. Ponadto wniósł o podwyższenie kary jednostkowej za czyn
ciągły z pkt. IV do 5 lat pozbawienia wolności i orzeczenie nowej kary łącznej
względem oskarżonego F.W. i wymierzenie mu kary 8 lat pozbawienia wolności.
I KK 159/26
4
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 31 października 2025 r.,
sygn. akt II AKa 367/24, stosując stan prawny obowiązujący przed zmianą ustawy z
dniem 1 stycznia 2023 r., zmienił zaskarżony wyrok w stosunku do F.W., w punkcie
III w ten sposób, że przypisany czyn zakwalifikował z art. 59 ust 1 i 2 u.p.n. w zw. z
art. 11 § 2 k.k. w zw. art. 12 § 1 k.k. i art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.,
podwyższając wymierzoną oskarżonemu karę pozbawienia wolności do 3 lat i 6
miesięcy oraz stwierdzając, że utraciła moc wymierzona oskarżonemu kara łączna
pozbawienia wolności. Na podstawie art. 86 § 1 k.k. i art. 91 § 2 k.k. połączył kary
pozbawienia wolności orzeczone wobec F.W. i wymierzył mu karę 6 lat pozbawienia
wolności. W pozostałym zakresie zaskarżony wyrok w stosunku do F.W. utrzymał w
mocy.
Wyrok Sądu II instancji został zaskarżony kasacją przez obrońcę skazanego,
który podniósł następujące zarzuty:
I. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego mające wpływ na treść
wyroku, a mianowicie art. 457 § 3 k.p.k., a to polegające na sporządzeniu
uzasadnienia wyroku z rażącym naruszeniem wymagań ustawowych, co
praktycznie uniemożliwia kontrolę orzeczenia, a sprowadzającym się do tego, że
Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, w zaskarżonym orzeczeniu nie uzasadnił z jakich
powodów wynika zmiana kwalifikacji prawnej czynu – z pierwotnie
zakwalifikowanego jako czyn z art. 59 ust. 1 i 3 u.p.n. na finalną kwalifikację z art.
59 ust. 1 i 2 u.p.n. – nie kwestionując również ustaleń faktycznych poczynionych
przez Sąd Okręgowy w Jeleniej Górze, pozostając jedynie przy stwierdzeniu, że
podziela pogląd apelacji prokuratora na niekorzyść oskarżonego;
II. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, a to art. 424 k.p.k., art.
433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k., polegające na nienależytym rozważeniu
wszystkich zarzutów wskazanych w apelacji i sporządzeniu uzasadnienia wyroku z
rażącym naruszeniem wymagań ustawowych, co utrudnia kontrolę orzeczenia, w
szczególności zarzutu dotyczącego rażącego naruszenia art. 71 ust. 3 u.p.n.
poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie, co było
spowodowane przyjęciem przez Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, że przesłanka
popełnienia przestępstwa w związku z uzależnieniem zachodzi wyłącznie w
sytuacji, gdy sprawca dopuścił się czynu pod bezpośrednim wpływem środka
I KK 159/26
5
odurzającego lub substancji psychotropowej, podczas gdy pojęcie to również
obejmuje związek funkcjonalny i motywacyjny pomiędzy uzależnieniem a
popełnieniem przestępstwa, gdyż popełnione czyny stanowiły element mechanizmu
uzależnienia, w tym sposobu pozyskiwania środków odurzających oraz
funkcjonowania oskarżonego w realiach uzależnienia, co doprowadziło w ocenie
obrońcy do bezzasadnej odmowy zastosowania środka zabezpieczającego w
postaci terapii uzależnień, mimo spełnienia ustawowych przesłanek.
Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie rozstrzygnięć
dotyczących F.W. i przekazanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu we Wrocławiu do
ponownego rozpoznania.
Prokurator w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, co uprawniało do jej oddalenia na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Na wstępie należy zaznaczyć, że pierwszy zarzut został wadliwie
sformułowany pod względem konstrukcyjnym, albowiem podnoszenie obrazy art.
457 § 3 k.p.k. nie może przynieść oczekiwanego przez autora kasacji rezultatu.
Warto bowiem przypomnieć, że zgodnie z art. 537a k.p.k. nie można uchylić wyroku
sądu odwoławczego z tego powodu, że jego uzasadnienie nie spełnia wymogów
określonych w art. 457 § 3 k.p.k. Jak wskazuje się w orzecznictwie: „pisemne
uzasadnienie jest zawsze sporządzane po wydaniu wyroku i z tego powodu
logicznym niepodobieństwem jest, aby treściowa zawartość uzasadnienia mogła
mieć wpływ na wydany wcześniej wyrok sądu odwoławczego” (postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 7 października 2020 r., V KK 415/20, LEX nr 3095020).
Chociaż uwagi Sądu odwoławczego co do zarzutu obrazy art. 59 ust. 2 u.p.n. (s. 14
uzasadnienia wyroku Sądu ad quem) są lakoniczne i nie sposób uznać ich za
wzorcowe, to jednak stanowią one wyraz rozpoznania zarzutu z apelacji
prokuratora, a uznanie go za zasadny i dokonanie zmiany kwalifikacji prawnej
czynu z pkt. II pozwala przyjąć, że Sąd ad quem podzielił argumentację
przedstawioną przez oskarżyciela publicznego. Wadliwości zaś tego stanowiska
autor kasacji w ogóle nawet nie próbował wykazać, akcentując jedynie fakt
I KK 159/26
6
związania Sądu odwoławczego ustaleniami faktycznymi Sądu I instancji. Rzecz
jednak w tym, że wypadek mniejszej wagi to instytucja prawa materialnego, a
zatem jej zastosowanie wiąże się z oceną faktów na potrzeby zbadania wystąpienia
przesłanek wypracowanych w nauce prawa karnego i orzecznictwie. Uznanie czynu
za wypadek mniejszej wagi lub odmowa przyznania osądzanemu czynowi takiego
statusu przez Sąd odwoławczy może zatem wynikać nie tylko z ustalenia nowych
faktów, ale również z odmiennej oceny faktów już ustalonych przez Sąd, co miało
miejsce w niniejszej sprawie.
Jeśli chodzi o drugi zarzut, to jest on chybiony z uwagi na zaprezentowanie
przez Sąd odwoławczy szczegółowych rozważań z przedstawieniem powodów
uznania zarzutu apelacyjnego dotyczącego kwestii niezastosowania art. 71 ust. 3
u.p.n. (zob. s. 9-11 uzasadnienie wyroku Sądu ad quem). Warto zaznaczyć, że
pogląd Sądu o braku przesłanek do umieszczenia sprawcy przed wykonaniem kary
w odpowiednim podmiocie leczniczym wynika z ustaleń faktycznych poczynionych
w sprawie, nie zaś z wadliwej wykładni art. 71 ust. 3 w zw. z ust. 1 u.p.n. Sąd II
instancji niebezpodstawnie bowiem zauważył, że nie ustalono, aby F.W. dopuścił
się przypisanych mu przestępstw z ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii w
związku z używaniem środka odurzającego, substancji psychotropowej lub nowej
substancji psychoaktywnej. Przeciwnie z poczynionych w sprawie ustaleń wynika,
że proceder realizowany przez skazanego wynikał z chęci osiągnięcia korzyści
majątkowej, czyniąc sobie z niego stałe źródło dochodu (zob. s. 10 uzasadnienia
wyroku Sądu ad quem). Wskazywanie zatem w petitum kasacji, że „popełnione
czyny stanowiły element mechanizmu uzależnienia, w tym sposobu pozyskiwania
środków odurzających oraz funkcjonowania oskarżonego w realiach uzależnienia”
jawi się jako polemika z ustaleniami faktycznymi poczynionymi sprawie, która z
oczywistych względów nie może stanowić podstawy do formułowania skutecznego i
rzetelnie postawionego zarzutu niezastosowania prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd Najwyższy orzekł jak w
postanowieniu, na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k. kosztami
sądowymi postępowania kasacyjnego obciążając skazanego.
[WB]
[r.g.]
I KK 159/26
7
