I CSK 740/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Krzysztof Wesołowski
25 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 25 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa A.K., R.K., R.K.1, A.K.1 i M.K.
przeciwko K.R.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej K.R.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku
z 31 lipca 2025 r., I ACa 1553/25,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
M.L.
UZASADNIENIE
W związku ze skargą kasacyjną pozwanej K.R. od wyroku Sądu
Apelacyjnego w Białymstoku z 31 lipca 2025 r.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez powołanie
i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych
I CSK 740/26
2
funkcji skargi kasacyjnej. Tylko na tych przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć
rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania. Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo
jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej
funkcje publicznoprawne. Nie w każdej zatem sprawie, nawet w takiej, w której
rozstrzygnięcie oparte jest na błędnej subsumpcji czy wadliwej wykładni prawa,
skarga kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. Podkreślenia wymaga, że
Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie
ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej
indywidualnej sprawie.
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na
przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została
spełniona.
Skarżąca wskazała, że oczywista zasadność jej skargi kasacyjnej wynika
w szczególności, z naruszenia przez Sąd drugiej instancji „art. 2352 § 1 pkt 2 k.p.c.
w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 286 k.p.c. oraz art. 278 § 1 k.p.c. w zw. z art. 285
§ 1 k.p.c. w zw. z art. 676 k.c. w zw. z art. 694 k.c. w zw. z § 72 rozporządzenia
Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 5 września 2023 r. w sprawie wyceny
nieruchomości. Pomimo sporządzenia przez biegłego sądowego z zakresu
szacowania nieruchomości rażąco błędnej opinii, Sąd Apelacyjny oddalił wniosek
dowodowy pełnomocnika pozwanej o dopuszczenie dowodu z opinii innego
biegłego, opierając swoje rozstrzygnięcie na podstawie opinii nieprzydatnej dla
rozstrzygnięcia sprawy.”
Ponadto w ocenie skarżącej „w niniejszej sprawie doszło także do istotnego
naruszenia art. 378 § 1 k.p.c. w zw. z art. 3271 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.
przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów apelacji pozwanej, a w szczególności
zarzutu naruszenia art. 5 k.c. poprzez jego niezastosowanie, przy czym to
uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy.”
Oceniając wynikającą z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłankę oczywistej
zasadności skargi kasacyjnej trzeba dostrzec, że ma ona charakter wyjątkowy.
W konsekwencji, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że oczywista
zasadność skargi powinna dać się stwierdzić „na pierwszy rzut oka”, bez zbytniego
I CSK 740/26
3
wgłębiania się w sprawę (por. postanowienie z 2 sierpnia 2007 r., III UK 45/07).
Powołanie się przez autora skargi kasacyjnej na oczywistą zasadność skargi
kasacyjnej zobowiązuje go do przedstawienia wywodu prawnego zmierzającego do
wykazania kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub
procesowego polegającej na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, co daje podstawy do uznania skargi
za oczywiście uzasadnioną, tj. podlegającą uwzględnieniu (zob. postanowienia:
z 11 grudnia 2009 r., II PK 223/0; z 3 lutego 2010 r., II PK 304/09; z 7 maja 2010 r.,
V CSK 459/09). Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi bowiem
wówczas, gdy z samej jej treści wynika w sposób jednoznaczny, że wskazane w
skardze podstawy zasługują na uwzględnienie. Oznacza to, że z argumentów
przedstawionych we wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania, bez konieczności
dokonywania pogłębionej analizy prawnej lub czynności procesowych sądu,
wynika jaskrawa sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa niepodlegającymi
różnej wykładni i niepozostawiającymi sądowi swobody oceny albo z
podstawowymi zasadami orzekania obowiązującymi w demokratycznym państwie
prawa. O ile bowiem do uwzględnienia skargi wystarczy, że jej podstawy są
usprawiedliwione, o tyle do przyjęcia skargi do rozpoznania niezbędna jest jej
oczywista zasadność w wyżej przedstawionym rozumieniu.
W świetle motywów zaskarżonego postanowienia nie można jednak przyjąć,
że nastąpiły uchybienia o charakterze elementarnym. Uzasadnienie wniosku
o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w niniejszej sprawie sprowadza się
bowiem do kwestionowania oceny dowodów dokonanej przez Sąd drugiej instancji.
Skarżąca polemizuje z oceną opinii biegłego T.M. i z ustaleniami Sądu
Apelacyjnego odnośnie do okoliczności jej sporządzenia. Tymczasem zgodnie
bowiem z art. 3983 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty
dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów. Sąd Najwyższy jest bowiem
związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego
orzeczenia (art. 39813 § 2 in fine k.p.c.). Sąd Najwyższy wielokrotnie wypowiadał się
na temat tego ograniczenia swojej kognicji, wskazując że nie jest ona zależna od
sposobu ujęcia zarzutów przez samego skarżącego, jako zarzutów naruszenia
przepisów prawa procesowego lub materialnego, jeżeli w istocie zmierzają one do
I CSK 740/26
4
polemiki z ustaleniami faktycznymi lub oceną dowodów (zob. przykładowo
postanowienia z 6 sierpnia 2012 r., II CSK 108/12; z 8 listopada 2013 r., II CSK
224/13; 11 kwietnia 2018 r. I CSK 701/17; z 28 lutego 2019 r., V CSK 394/18).
Odniesienie wywodów do ustaleń faktycznych poczynionych przez sądy
powszechne oraz dokonanej przez nie oceny dowodów w postępowaniu
wywołanym wniesieniem skargi kasacyjnej jest zatem niedopuszczalne z mocy art.
3983 § 3 k.p.c., bowiem Sąd Najwyższy jako sąd prawa, a nie sąd faktu, jest
związany ustaleniami i oceną dowodów dokonaną przez sądy meriti.
Ponadto w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że z ustanowionego
w art. 378 § 1 k.p.c. obowiązku rozpoznania sprawy w granicach apelacji nie
wynika konieczność osobnego omówienia przez sąd w uzasadnieniu wyroku
każdego argumentu podniesionego w apelacji. Za wystarczające należy uznać
odniesienie się do sformułowanych w apelacji zarzutów i wniosków w sposób
wskazujący na to, że zostały one przez sąd drugiej instancji w całości rozważone
przed wydaniem orzeczenia (zob. m.in. wyrok z 4 września 2014 r. II CSK 478/13,
OSNC-ZD 2015, nr 4, poz. 64 , wyrok z 4 września 2014 r., I PK 25/14, OSNP
2016, Nr 1, poz. 6). Sąd drugiej instancji wyjaśnił w sposób klarowny dlaczego w
jego ocenie usprawiedliwione w realiach niniejszej sprawy było żądanie powodów
zapłaty na ich rzecz sumy odpowiadającej wartości ulepszeń w chwili zwrotu
dzierżawionej nieruchomości. Ocena ta mieściła się w granicach tzw. „uznania
sędziowskiego”, właściwego dla stosowania art. 5 k.c. Sam ten przepis zawiera
klauzule generalne nie podlegające jednolitej i ścisłej wykładni, lecz pozostawia
sądowi rozstrzygającemu sprawę pewien luz decyzyjny, ograniczony zasadami
logiki i doświadczenia życiowego. Naruszenie takiego typu przepisu mogłoby
uzasadniać przyjęcie skargi do rozpoznania jako oczywiście zasadnej tylko, gdyby
sąd meriti dokonał wykładni oczywiście sprzecznej z zasadami logiki czy
doświadczenia życiowego albo ze sposobem rozumienia występujących w nim
klauzul generalnych jednolicie sformułowanym w orzecznictwie (zob. postanowienie
Sądu Najwyższego z 30 września 2020 r., I CSK 674/19).
Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł
jak w sentencji.
I CSK 740/26
5
(E.M.)
[SOP]
