Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 286.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Sąd może zażądać ustnego lub pisemnego uzupełnienia opinii lub jej wyjaśnienia, a także dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IV Ua 25/15Sąd Okręgowy we Włocławku

Ustalenie stopnia niepełnosprawności a opinia biegłego

Fragment uzasadnienia

… później. Owej potrzeby nie można jednak utożsamiać z odmienną, niż oczekiwała tego strona, oceną dowodów przez sąd I instancji. Poza powyższym jednak należy wskazać na przepis art. 286 kpc , który stanowi, że sąd może zażądać opinii innego biegłego w razie potrzeby. Nie jest to zatem obowiązek sądu ale jego uprawnienie w sytuacji, gdy pozostają jeszcze jakieś niewyjaśnione kwestie albo gdy opinia nie jest jednoznaczna czy…
III AUa 255/14Sąd Apelacyjny w Białymstoku

Renta z tytułu niezdolności do pracy a praca chroniona

Fragment uzasadnienia

… licznych zaawansowanych schorzeń nie można dopuścić, aby każde z nich oceniane z osobna stanowiło podstawę oceny stopnia naruszenia sprawności organizmu. Zgodnie z art. 286 k.p.c. , sąd może zażądać ustnego wyjaśnienia opinii złożonej na piśmie, może też w razie potrzeby zażądać dodatkowej opinii od tych samych lub innych biegłych. Sąd Najwyższy stwierdził, że uzasadnione wątpliwości co do ocen biegłych dotyczących…
  • renta z tytułu niezdolności do pracy
Czytaj orzeczenie
X U 20/15Sąd Rejonowy dla Wrocławia-Śródmieścia we Wrocławiu

Znaczny stopień niepełnosprawności a pomoc osób trzecich

Fragment uzasadnienia

… przyjąć, że Sąd obowiązany jest dopuścić dowód z kolejnych biegłych czy też z opinii instytutu w każdym wypadku, gdy opinia złożona jest niekorzystna dla strony. W świetle art. 286 kpc Sąd ma obowiązek dopuszczenia dowodu z dalszych biegłych lub z opinii instytutu, gdy zachodzi tego potrzeba, a więc wówczas gdy opinia złożona już do sprawy zawiera istotne braki, względnie też nie wyjaśnia istotnych okoliczności. Identyczny…
  • niepełnosprawność
Czytaj orzeczenie
IX Ca 948/14Sąd Okręgowy w Olsztynie

Użytkowanie wieczyste: wypowiedzenie opłaty i operat biegłego

Fragment uzasadnienia

… co umożliwiłoby ocenę przydatności sporządzonego operatu jako podstawy do dokonania wyceny wartości nieruchomości, - art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 286 kpc poprzez bezpodstawne oddalenie wniosku dowodowego powoda o dopuszczenie dowodu z dodatkowej opinii innego biegłego z zakresu wyceny nieruchomości, - art. 233 § 1 kpc w zw. z art. 280 kpc poprzez zaakceptowanie jako pełnej i rzetelnej opinii biegłego w przedmiocie…
  • użytkowanie wieczyste
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 286: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 286 Kodeksu postępowania cywilnego ustanawia uprawnienie sądu do domagania się od biegłych uzupełnienia lub wyjaśnienia złożonej opinii, a również do zasięgnięcia dodatkowej opinii od tych samych biegłych albo od innych specjalistów. Normę tę należy rozumieć jako narzędzie zapewniające sądowi pełny i wyczerpujący materiał dowodowy w sprawach wymagających wiedzy specjalistycznej. Przepis wskazuje, że uzupełnienie lub wyjaśnienie może mieć formę ustną lub pisemną, co pozostawia sądowi swobodę wyboru odpowiedniej formy zależnie od okoliczności sprawy. Ponadto przepis dopuszcza zasięgnięcie odrębnej opinii innych biegłych, co ma na celu rozwianie wątpliwości co do dotychczasowych ustaleń lub potwierdzenie prezentowanych stanowisk.

Przepis znajduje zastosowanie wówczas, gdy zgromadzone na podstawie opinii biegłych dowody budzą wątpliwości sądu co do ich kompletności, jasności lub prawidłowości. Jeżeli opinia jest niepełna, nieprecyzyjna lub zawiera sprzeczne elementy, sąd może zażądać od biegłych dodatkowych wyjaśnień. Również istotne jest prawo do powołania innych ekspertów, gdy istnieje potrzeba uzyskania bardziej fachowej lub obiektywnej oceny, która może mieć wpływ na rozstrzygnięcie procesu.

Przykładem codziennego zastosowania art. 286 KPC może być sprawa o odszkodowanie za szkody komunikacyjne, w której biegły powołany do wyceny uszkodzonych pojazdów złożył opinię zawierającą niejasne wyliczenia kosztów naprawy. Sąd w takiej sytuacji może zażądać od biegłego ustnego wyjaśnienia poszczególnych pozycji kosztorysu lub pisemnego uzupełnienia opinii o brakujące elementy. Jeśli nadal będą występowały wątpliwości, możliwe jest powołanie innego biegłego, który sporządzi dodatkową opinię dotyczącą kosztów naprawy. Dzięki temu sąd uzyskuje pełniejszy obraz, co zwiększa szanse na sprawiedliwe rozstrzygnięcie.

Najczęstsze nieporozumienia przy stosowaniu art. 286 KPC dotyczą sądowego żądania uzupełnień lub wyjaśnień bez uzasadnionych powodów, co może być postrzegane jako przeciąganie postępowania. Ponadto strony często błędnie interpretują możliwość powołania dodatkowych biegłych jako automatyczne prawo, podczas gdy decyzja ta należy do sądu i jest uzależniona od szczególnych potrzeb dowodowych. Należy też pamiętać, że żądanie wyjaśnień nie może prowadzić do zmiany opinii biegłych, lecz jedynie do jej uzupełnienia lub rozszerzenia. W przypadku indywidualnych wątpliwości związanych ze stosowaniem art. 286 KPC, warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże właściwie ocenić sytuację dowodową.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy sąd może zażądać uzupełnienia opinii biegłego?

Sąd może żądać uzupełnienia opinii, gdy uzna, że jest ona niepełna, niejasna lub wymaga wyjaśnienia w kontekście konkretnej sprawy.

Czy uzupełnienie opinii może być ustne?

Tak, zgodnie z art. 286 KPC uzupełnienie lub wyjaśnienie opinii biegłego może mieć formę ustną lub pisemną, według uznania sądu.

Czy sąd może powołać dodatkowego biegłego spoza pierwotnego składu?

Tak, przepis umożliwia sądowi zasięgnięcie opinii dodatkowej zarówno od tych samych biegłych, jak i od innych specjalistów.

Czy strony mogą samodzielnie inicjować powołanie dodatkowego biegłego na podstawie art. 286?

Art. 286 reguluje uprawnienia sądu, a nie stron. Decyzję o powołaniu dodatkowego biegłego podejmuje sąd, uwzględniając potrzeby dowodowe.

Czy biegły może zmienić swoją opinię po wyjaśnieniach?

Biegły może uzupełnić lub wyjaśnić opinię, ale nie chodzi o zmianę stanowiska, lecz o doprecyzowanie lub uzupełnienie istniejącej opinii.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 286