Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny.

Art. 676.

Aktualizacja: 21 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Jeżeli najemca ulepszył rzecz najętą, wynajmujący, w braku odmiennej umowy, może według swego wyboru albo zatrzymać ulepszenia za zapłatą sumy odpowiadającej ich wartości w chwili zwrotu, albo żądać przywrócenia stanu poprzedniego.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I Ns 207/15Sąd Rejonowy w Ciechanowie

Gmina dziedziczy spadek po zmarłym – art. 935 KC

Fragment uzasadnienia

… w terminie 6 miesięcy od dnia ukazania się ogłoszenia nie zgłosiło się do tutejszego Sądu i nie wykazało swoich prawa do spadku po zamarłym T. S. (1) . Zgodnie z art. 676 KC jeżeli w ciągu 6 miesięcy od dnia ogłoszenia o wezwaniu spadkobierców nikt nie zgłosił nabycia spadku albo, zgłosiwszy je, nie udowodnił go na rozprawie, sąd wyda postanowienie stwierdzające nabycie spadku przez spadkobierców, których prawa zostały…
I Ns 246/14Sąd Rejonowy w Ciechanowie

Spadek bez spadkobierców przechodzi na gminę – postanowienie SR

Fragment uzasadnienia

… żyje. Natomiast warunkiem dziedziczenia na podstawie tego przepisu jest śmierć obojga rodziców pasierba w chwili otwarcia spadku po jego macosze/ojczymie. Zgodnie z art. 676 KC jeżeli w ciągu 6 miesięcy od dnia ogłoszenia o wezwaniu spadkobierców nikt nie zgłosił nabycia spadku albo, zgłosiwszy je, nie udowodnił go na rozprawie, sąd wyda postanowienie stwierdzające nabycie spadku przez spadkobierców, których prawa zostały…
  • stwierdzenie nabycia spadku
Czytaj orzeczenie
I C 1497/15Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku

Czynsz z najmu i dowód z przesłuchania stron – wyrok SR

Streszczenie

Sąd Rejonowy Gdańsk-Południe w Gdańsku zasądził od najemcy zaległy czynsz za dwa miesiące wraz z odsetkami. W uzasadnieniu podkreślił, że dowód z przesłuchania stron służy wyłącznie ustalaniu faktów, a nie prezentowaniu stanowiska prawnego strony. To ważne rozstrzygnięcie dla sporów o zapłatę z umowy najmu i zakresu dowodu z…
  • najem
  • przesłuchanie stron
Czytaj orzeczenie
IX Ca 141/15Sąd Okręgowy w Olsztynie

Zwrot nakładów po najmie – wyrok SO w Olsztynie

Fragment uzasadnienia

… mający charakter lokalu mieszkalnego. W konsekwencji do żądania zwrotu nakładów stosować powinno się przepisy regulujące stosunek najmu zawarte w kodeksie cywilnym . Zgodnie z art. 676 k.c. , roszczenie o zwrot wartości nakładów przysługiwało powódkom od dnia zwrotu rzeczy pozwanej. Gdyby przyjąć, że nastąpiło to przed zbyciem przedmiotu najmu w dniu 22 lipca 2010 r., to zarzut przedawnienia pozwanej byłby skuteczny.…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 676: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 676 Kodeksu cywilnego reguluje sytuację, w której najemca dokonuje ulepszeń na rzeczy będącej przedmiotem najmu. W takim wypadku wynajmujący, jeśli nie ustalono inaczej w umowie, ma prawo według swojego wyboru zatrzymać dokonane ulepszenia zapłaciwszy najemcy wartość tych ulepszeń w chwili zwrotu rzeczy albo zażądać przywrócenia stanu poprzedniego. Przepis ten stanowi więc mechanizm ochrony interesów obu stron umowy najmu w zakresie zmian i ulepszeń rzeczy. Regulacja ta wyraźnie wskazuje, że jeśli strony nie postanowią inaczej, to prawo wyboru należy do wynajmującego, co jednocześnie zniechęca najemcę do samowolnych działań bez zgody właściciela.

Zasady zawarte w art. 676 mają zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy najemca poprawił lub zmodernizował rzecz najętą. Przepis wchodzi w grę w sytuacji zakończenia okresu najmu lub zwrotu rzeczy, gdy pojawia się pytanie, co dalej z dokonanymi ulepszeniami. Jest to ważne, zwłaszcza gdy ulepszenia znacząco podnoszą wartość przedmiotu najmu lub przynoszą trwałe zmiany w jego stanie. Przepis również podkreśla konieczność istnienia braku odmiennej umowy – gdy strony zawarły własne warunki dotyczące ulepszeń, to one będą miały pierwszeństwo. W praktyce może to dotyczyć na przykład najmu lokalu mieszkalnego, samochodu czy maszyny przemysłowej.

Przykładowo z praktyki najmu lokalu użytkowego, najemca może zainwestować w nowe instalacje. Po zakończeniu najmu wynajmujący może zdecydować o zatrzymaniu tych ulepszeń, wypłacając najemcy kwotę odpowiadającą wartości nowych instalacji albo zażądać ich usunięcia i przywrócenia lokalu do stanu początkowego. Takie rozwiązanie chroni wynajmującego przed niechcianymi trwałymi zmianami w jego nieruchomości, a najemcy pozwala odzyskać wartość poniesionych nakładów, jeśli ulepszenia zostaną zatrzymane przez właściciela. Możliwość wyboru jednej z opcji daje również większą elastyczność postępowania.

Częstym nieporozumieniem wynikającym z art. 676 jest przekonanie, że najemca może zawsze liczyć na odszkodowanie za ulepszenia, co nie jest prawdą – wynajmujący decyduje czy zatrzymać ulepszenia i zapłacić, czy przywrócić stan poprzedni. Ponadto bywa, że strony nie regulują kwestii ulepszeń w umowie, co skutkuje koniecznością stosowania tego przepisu i może prowadzić do sporu. Innym błędem jest też traktowanie ulepszeń jako automatycznie wchodzących w skład rzeczy bez rozliczenia, co może naruszyć prawa wynajmującego. Dlatego ważne jest, aby umowę najmu precyzyjnie regulować i dokumentować wszelkie nakłady na rzecz. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, aby odpowiednio zabezpieczyć swoje interesy i dobrze zinterpretować przepis art. 676 KC.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy najemca zawsze musi usunąć ulepszenia po zakończeniu najmu?

Nie, wynajmujący może zdecydować, czy chce zatrzymać ulepszenia za zapłatą ich wartości, albo żądać przywrócenia stanu poprzedniego.

Co jeśli w umowie najmu jest inny zapis dotyczący ulepszeń?

W przypadku odmiennej umowy stosuje się postanowienia umowne, a nie art. 676 KC.

Jak wynajmujący ustala wartość ulepszeń?

Wartość ustala się na moment zwrotu rzeczy i odpowiada ona wartości ulepszeń w tym czasie.

Czy najemca ma prawo żądać zwrotu kosztów ulepszeń bez zgody wynajmującego?

Nie, jeśli umowa nie przewiduje inaczej, decyzję o zwrocie kosztów podejmuje wynajmujący według art. 676 KC.

Czy art. 676 KC dotyczy również najmu rzeczy ruchomych?

Tak, przepis dotyczy każdej rzeczy najętej, niezależnie czy jest ruchoma, czy nieruchomość.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 676