I CSK 636/22

Sygn. akt I CSK 636/22

POSTANOWIENIE

Dnia 23 maja 2022 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Maciej Kowalski

w sprawie z wniosku M. L., R. L.
‎z udziałem A. S., W. S., M. K., Z. P., Skarbu Państwa - Starosty Powiatu […]
‎o zasiedzenie,
‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 23 maja 2022 r.,
‎na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców
‎od postanowienia Sądu Okręgowego w K.
‎z dnia 27 stycznia 2021 r., sygn. akt II Ca […],

1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2. oddala wniosek Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego
‎w postępowaniu kasacyjnym.

UZASADNIENIE

W związku ze skargą kasacyjną wnioskodawców R. L. i M. L. od postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 stycznia 2021 r. w sprawie o stwierdzenie zasiedzenia przy uczestnictwie A. S., W. S., M. K., Z. P. oraz Skarbu Państwa - Starosty Powiatu C. należy podnieść, co następuje:

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, o przede wszystkim publicznoprawnym celu (postanowienia SN: z 7.10.2020 r., II CSK 670/19; z 24.02.2016 r., V CSK 488/15). Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie. Rolą skargi kasacyjnej nie jest korygowanie wszelkich orzeczeń sądowych zawierających uchybienia, lecz ochrona interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania prawa oraz wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i prawa pozytywnego.

Zgodnie z art. 398⁹ § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych, budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący przytoczyli przesłankę z art. 398⁹ § 1 punkt 4 k.p.c., tj. oczywistą zasadność skargi.

Oparcie wniosku na tej przesłance wymaga wykazania przez skarżącego niewątpliwej, widocznej na pierwszy rzut oka (prima facie), bez konieczności pogłębionej analizy, sprzeczności wykładni lub zastosowania prawa materialnego lub procesowego z brzmieniem przepisów lub powszechnie przyjętymi regułami interpretacji (m.in. postanowienia SN: z 22 stycznia 2008 r., I UK 218/07; z 26 lutego 2008 r., II UK 317/07; z 9 maja 2008 r., II PK 11/08; z 21 maja 2008 r., I UK 11/08, z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08).

Skarżący powinien zawrzeć w skardze wyodrębniony wywód prawny wskazujący, w czym przejawia się oczywistość naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego (por. postanowienia SN: z 5 września 2008 roku, I CZ 64/08, z 19 grudnia 2001 roku, IV CZ 200/01, z 9 czerwca 2008 roku, II UK 37/08) .

Skarżący wskazali, że oczywistej zasadności skargi upatrują w fakcie, że Sąd drugiej instancji dokonując wykładni art. 172 § 1 k.c. nie uwzględnił prawidłowej wykładni art. 336 k.c. in principio przy zastosowaniu art. 339 k.c. w zw. z art. 340 k.c. i art. 337 k.c., co uniemożliwiło dokonania prawidłowej oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego a mianowicie czy wnioskodawcy uzyskali samoistne posiadanie w dobrej wierze i wykonywali je przez wymagany ustawowo do zasiedzenia czas. Jak wskazali, błędna wykładnia powyższych regulacji skutkowała nieprawidłową oceną prawną ustalonego stanu faktycznego. Sporna nieruchomość jest przedmiotem użytkowania wieczystego ze wszystkim tego konsekwencjami prawnymi, w tym dotyczącymi korzystania z niej a mimo to od chwili objęcia jej w posiadanie przez wnioskodawców, właściciel nie podjął żadnych kroków prawnych lub faktycznych aby istniejący stan rzeczy zmienić.

Stanowiska tego nie sposób podzielić. Skarżący nie wykazali kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, polegającej na jego oczywistości widocznej przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. Nie przedstawili wywodu prawnego odnosząc się do twierdzeń w przedmiocie oczywistej zasadności skargi w sposób lakoniczny, zaś przedstawiona argumentacja w istocie stanowi polemikę z prawidłowością postępowania Sądu Okręgowego w zakresie dotyczącym wykładni przepisów prawa materialnego. Wykładnia wskazywanych przez skarżących przepisów, dotycząca samoistności posiadania i spełnienia przesłanek zasiedzenia wiąże się z oceną stanu faktycznego, zaś możliwość różnorodnych ocen w zakresie wykładni tych regulacji przemawia za brakiem oczywistości skargi.

Odnośnie błędnej wykładni art. 339 k.c. w zw. z art. art. 336 k.c. należy wskazać, że charakter skutków prawnych oddania gruntu w użytkowanie wieczyste dla określenia sytuacji prawnej właściciela gruntu i użytkownika wieczystego oraz użytkownika wieczystego i osób trzecich w kontekście wykładni przepisów o zasiedzeniu był przedmiotem wypowiedzi Sądu Najwyższego, który uznał, że posiadanie w zakresie odpowiadającym użytkowaniu wieczystemu, nie jest tożsame z posiadaniem właścicielskim i nie prowadzi do zasiedzenia własności nieruchomości, a samoistny posiadacz nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste nie może nabyć własności, lecz co najwyżej, użytkowanie wieczyste. Do biegu terminu zasiedzenia prawa własności nieruchomości nie zalicza się okresu jej posiadania w zakresie treści prawa użytkowania wieczystego (postanowienie SN z 14 marca 2012 r. II CSK 127/11; uchwała SN z 28 marca 2014 r., III CZP 8/14, OSNC 2015/1/6).

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 398⁹ § 2 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c., orzeczono jak w sentencji.

O wniosku Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym rozstrzygnięto po myśli art. 520 § 1 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.