I CSK 3221/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Władysław Pawlak
26 marca 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 26 marca 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa J. S.
przeciwko M. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością spółce komandytowej w W.
o odszkodowanie, zadośćuczynienie i ustalenie,
na skutek skargi kasacyjnej J. S.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 19 września 2023 r., VI ACa 792/22,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
[PG]
UZASADNIENIE
Powódka J. S., po ostatecznym sprecyzowaniu powództwa, domagała się
zapłaty od pozwanej M. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki
komandytowej w W.: odszkodowania w wysokości 58 611,99 zł; zadośćuczynienia
za doznaną krzywdę w wysokości 120 000 zł; zadośćuczynienia za naruszenie
praw pacjenta w wysokości 20 000 zł. Ponadto powódka domagała się ustalenia
odpowiedzialności pozwanego za ewentualne przyszłe szkody, na które jest
narażona, powstałe w wyniku błędnego działania pozwanego. Źródłem roszczeń
powódki miały być błędy popełnione przez pozwanego przy wykonywaniu
zleconych przez powódkę zabiegów z zakresu medycyny estetycznej.
Dnia 21 listopada 2013 r. powódka zgłosiła się do pozwanego na umówioną
wcześniej wizytę celem kwalifikacji do zabiegu usunięcia nadmiaru tkanki
tłuszczowej. Konsultację medyczną odbyła z lekarzem chirurgiem M. K., który
I CSK 3221/24
2
zakwalifikował powódkę do przeprowadzenia trzech zabiegów liposukcji, które
zostały wykonane. Powódka nie zgłaszała do nich uwag, dopiero podczas wizyty w
klinice M. 14 stycznia 2016 r. zgłosiła lekarzowi M. K. określone zastrzeżenia, a w
dalszej kolejności była poddawana dalszym zabiegom oraz rehabilitacji. W ocenie
powódki jej stan zdrowia był niezadawalający, w konsekwencji zdecydowała się, z
uwagi na doznaną krzywdę, naruszenie swoich praw, jako pacjentki oraz
potencjalne szkody mogące wystąpić w przyszłości na przeniesienie sporu z
pozwanym na drogę postępowania sądowego.
Ostatecznie Sąd Okręgowy w Warszawie uznał wniesione przez J. S.
powództwo za niezasadne i wyrokiem z 8 kwietnia 2022 r. oddalił je.
Apelację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego wniosła powódka,
zaskarżając go w całości i wnosząc o jego zmianę poprzez uwzględnienie
powództwa. Jako wniosek ewentualny skarżąca zgłosiła żądanie uchylenia
zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi pierwszej instancji do
ponownego rozpoznania. W apelacji - skarżąca podniosła liczna zarzuty naruszenia
przepisów postępowania: art. 233 § 1 k.p.c., art. 2352 § 2 k.p.c. w zw. z art. 286
k.p.c., art. 227 k.p.c. w zw. z art. 162 § 1 k.p.c. oraz art. 227 k.p.c. w zw. z art. 162
§ 1 k.p.c. w zw. z art. 232 zd. 1 k.p.c. w zw. z art. art. 2352 § 1 pkt 2 i pkt 5 oraz
zarzut naruszenia prawa materialnego: art. 355 § 2 k.c. - która ostatecznie została
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 19 września 2023 r. oddalona, jako
bezzasadna.
Powódka skargą kasacyjną zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego w
Warszawie z 19 września 2023 r., w części, tj. odnośnie do pkt. I rozstrzygnięcia.
Skargę tę oparła na zarzutach naruszenia przepisów postępowania, które mogły
mieć wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 387 § 21 k.p.c.; art. 129 §1 i 4 k.p.c. w zw. z
art. 391 k.p.c. oraz na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego,
poprzez ich niezastosowanie tj.: art. 627 k.c. w zw. z art. 471 k.c. w zw. z art. 361
k.c. oraz art. 444 §1 k.c. w zw. z art. 445 §1 k.c. w zw. z art. 430 k.c. w zw. z art. 32
ust. 1 ustawy dnia 5 grudnia 1996 roku o zawodach lekarza i lekarza dentysty.
I CSK 3221/24
3
Na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
skarżąca wniosła o przyjęcie jej skargi do rozpoznania, ze względu na jej oczywistą
zasadność, wobec naruszenia przez Sąd II instancji przepisów postępowania oraz
przepisów prawa materialnego.
We wnioskach skarżąca domagała się, w szczególności zmiany wyroku
Sądu II instancji poprzez zasądzenie od pozwanej na rzecz powódki
odszkodowania w kwocie 58 611,99 zł oraz zadośćuczynienia za doznaną krzywdę
w kwocie 120 000,00 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie, ewentualnie
uchylenia wyroku sądu II instancji w całości oraz przekazania sprawy do
ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych
przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest
uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje
publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta
do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje
sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W
judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji
zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności
kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę
postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00,
OSNC 2001, nr 4, poz. 53).
I CSK 3221/24
4
Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu
publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego
w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4
lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).
Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na
przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Przesłanka ta nie została
jednak spełniona.
Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi
kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz
szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają
uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje
prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to
twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia
prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie,
przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz.
49, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26
kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14,
nie publ.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie
konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której
naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie
publ. i przywołane tam orzecznictwo).
W orzecznictwie zostało również wyjaśnione, że naruszenie przez sąd
drugiej instancji art. 328 § 2 k.p.c. (obecnie art. 327¹ § 1 k.p.c.) w zw. z art. 391 § 1
k.p.c. może wyjątkowo stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną wtedy, gdy
wskutek uchybienia wymaganiom stawianym uzasadnieniu, zaskarżone orzeczenie
nie poddaje się kontroli kasacyjnej. Zatem nie każde uchybienie w zakresie
konstrukcji uzasadnienia sądu drugiej instancji może stanowić podstawę dla
skutecznego podniesienia zarzutu kasacyjnego, lecz tylko takie, które uniemożliwia
I CSK 3221/24
5
Sądowi Najwyższemu przeprowadzenie kontroli prawidłowości orzeczenia (zob.
wyroki Sądu Najwyższego z dnia 7 października 2005 r., IV CK 122/05 nie publ., z
dnia 28 listopada 2007 r., V CSK 288/07, nie publ, z dnia 21 lutego 2008 r., III CSK
264/07, OSNC - ZD 2008 Nr D, poz. 118, postanowienie z dnia 23 lipca 2015 r., I
CSK 654/14, nie publ.).
W sytuacji, gdy Sąd drugiej instancji nie uzupełnia postępowania
dowodowego ani, po rozważeniu zarzutów apelacyjnych, nie znajduje podstaw do
zakwestionowania oceny dowodów i ustaleń faktycznych orzeczenia Sądu
pierwszej instancji, może te ustalenia przyjąć za podstawę faktyczną swojego
rozstrzygnięcia. Zgodnie z obowiązującym od 7 listopada 2019 r. art. 387 § 2¹ pkt 1)
i 2) k.p.c. w uzasadnieniu sądu drugiej instancji wskazanie podstawy faktycznej
rozstrzygnięcia może ograniczyć się do stwierdzenia, że sąd drugiej instancji przyjął
za własne ustalenia sądu pierwszej instancji, chyba że sąd drugiej instancji zmienił
lub uzupełnił te ustalenia; jeżeli sąd drugiej instancji przeprowadził postępowanie
dowodowe lub odmiennie ocenił dowody przeprowadzone przed sadem pierwszej
instancji, uzasadnienie powinno także zawierać ustalenie faktów, które sąd drugiej
instancji uznał za udowodnione, dowody, na których się oparł i przyczyn, dla
których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wyjaśnienie
podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa powinno objąć ocenę
poszczególnych zarzutów apelacyjnych, a poza tym może ograniczyć się do
stwierdzenia, że sąd drugiej instancji przyjął za własne oceny sądu pierwszej
instancji.
Wbrew stanowisku skarżącej, wyrażonemu w motywach wniosku o przyjęcie
skargi kasacyjnej do rozpoznania, uzasadnienie wyroku Sądu odwoławczego
poddaje się kontroli kasacyjnej, zaś w odniesieniu do drugiej z powołanych w
uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania okoliczności
przemawiającej - zdaniem powódki - za jej oczywistą zasadnością, należy
zauważyć, że w uzasadnieniu tego wniosku nie został powołany jakikolwiek przepis
prawa procesowego, którego oczywistego naruszenia miał dopuścić się Sądu
drugiej instancji, niezależnie od braku wykazania przez skarżącą wpływu na
prawidłowość rozstrzygnięcia Sądu meriti, jak tego wymaga art. 398³ § 1 pkt. 2
k.p.c. Ponadto w odniesieniu do eksponowanego braku oryginału dokumentu (k.
I CSK 3221/24
6
185) powódka reprezentowana przed Sądem pierwszej instancji przez
profesjonalnego pełnomocnika nie zgłosiła stosownych zastrzeżeń w trybie art. 162
k.p.c. (k. 1079) ani nie podnosiła w tym przedmiocie w apelacji zarzutów
procesowych (k. 1116 i n.), którymi Sąd odwoławczy – w przeciwieństwie do
zarzutów naruszenia prawa materialnego - jest związany (por. uzasadnienie
uchwały składu 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2008 r., III CZP
49/07, OSNC 2008, nr 6, poz. 55).
Odnotowania wymaga, że przedstawienie okoliczności uzasadniających
rozpoznanie skargi kasacyjnej nie może ograniczać się do ich ogólnikowego
powołania czy przytoczenia (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12
grudnia 2000 r., V CKN 1780/00, OSNC 2001, nr 3, poz. 52). Sąd Najwyższy nie
ma obowiązku zastępowania skarżącego i poszukiwania argumentów
przemawiających za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 2007 r., I UZ 47/06, OSNP
2008, nr 7-8, poz. 118). Uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznana stanowi jej element samodzielny - wyodrębniony w oddzielnej
jednostce normatywnej i nie może być utożsamiany z innymi wymogami formalnymi
skargi kasacyjnej, w tym jej podstawami i ich uzasadnieniem (por. postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 19 czerwca 2008 r., II UZ 18/08, nie publ, z dnia 10
marca 2016 r., II CSK 10/16, nie publ., z dnia 8 stycznia 2019 r., IV CSK 243/18,
nie publ.).
W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.
[PG]
[a.ł]
I CSK 3221/24
7
