V KZ 22/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 20 sierpnia 2026 r.
SSN Włodzimierz Wróbel
w sprawie N.C.
w stosunku do którego umorzono postępowanie o czyn z art. 212 § 1 k.k. i in
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 20 sierpnia 2026 r.
zażalenia oskarżyciela prywatnego
na zarządzenie Przewodniczącej V Wydziału Karnego Odwoławczego
Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 24 kwietnia 2026 r.,
sygn. akt V Kz 117/26, o odmowie przyjęcia kasacji
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanowił:
zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy.
[WB]
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Sopocie postanowieniem z dnia 18 grudnia 2025 r., wydanym w sprawie o
sygn. akt II K 173/25, na podstawie art. 17 § 1 pkt 11 k.p.k umorzył postępowanie karne przeciwko
N.C., oskarżonemu z oskarżenia prywatnego G.K. o czyn z art. 212 § 1 k.k. i art. 216 § 1 k.k. w zw. z
art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k., z uwagi na zaistnienie innej okoliczności wyłączającej ściganie.
Powyższe postanowienie w części dotyczącej uzasadnienia zaskarżył
zażaleniem na podstawie art. 425 § 2 zd. 2 k.p.k. oskarżyciel prywatny G.K.,
zarzucając niedokonanie w uzasadnieniu orzeczenia uprzedniej oceny spełnienia
przez zachowanie oskarżonego znamion przedmiotowych zarzucanego mu czynu.
V KZ 22/26
2
Sąd Okręgowy w Gdańsku postanowieniem z dnia 11 marca 2026 r. w
sprawie o sygn. akt V Kz 117/26 utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Sądu
Rejonowego w Sopocie.
Od wskazanego postanowienia Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 11
marca 2026 r. kasację wywiódł oskarżyciel prywatny G.K.
Zarządzeniem z dnia 24 kwietnia 2026 r., sygn. akt V Kz 117/26,
Przewodnicząca V Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w
Gdańsku, na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 519 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k.,
odmówiła przyjęcia kasacji oskarżyciela prywatnego jako niedopuszczalnej z mocy
ustawy. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 519 k.p.k. kasacja przysługuje
jedynie od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego postępowanie
oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o umorzeniu
postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w art. 93a
k.k. Skoro Sąd Okręgowy w Gdańsku wydał postanowienie utrzymujące w mocy
postanowienie sądu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania, to orzeczenie to
nie mieści się w katalogu z art. 519 k.p.k.
Zażalenie na powyższe zarządzenie, na podstawie art. 530 § 3 k.p.k., złożył
oskarżyciel prywatny G.K., zaskarżając je w całości. Zarzucił naruszenie art. 519
k.p.k. w zw. z art. 523 § 3 k.p.k. poprzez błędną odmowę przyjęcia kasacji, podczas
gdy art. 523 § 3 k.p.k. dopuszcza wniesienie kasacji na niekorzyść oskarżonego w
razie umorzenia postępowania. Wniósł o uchylenie zaskarżonego zarządzenia.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżone zarządzenie Przewodniczącej V Wydziału Karnego
Odwoławczego Sądu Okręgowego w Gdańsku jest zasadne.
Podnoszony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 519 k.p.k. w zw. z art.
523 § 3 k.p.k. opiera się na braku odróżnienia przedmiotowego zakresu
zaskarżenia kasacją od przesłanek dopuszczalności wywiedzenia kasacji na
niekorzyść oskarżonego. Przepis art. 519 k.p.k. w sposób bezwzględnie
obowiązujący określa zakres przedmiotowy kasacji, stanowiąc, że środek ten
przysługuje wyłącznie od prawomocnego wyroku sądu odwoławczego kończącego
postępowanie oraz od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego o
V KZ 22/26
3
umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka zabezpieczającego określonego w
art. 93a k.k. Katalog ten ma charakter zamknięty i nie podlega wykładni
rozszerzającej.
Orzeczenie Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 11 marca 2026 r., sygn. akt
V Kz 117/26, jest postanowieniem sądu odwoławczego utrzymującym w mocy
postanowienie Sądu Rejonowego w Sopocie o umorzeniu postępowania. Nie jest to
zatem ani prawomocny wyrok sądu odwoławczego, ani postanowienie sądu
odwoławczego o umorzeniu postępowania i zastosowaniu środka
zabezpieczającego, o którym mowa w art. 93a k.k. Wyłącza to dopuszczalność
wniesienia kasacji przez stronę w trybie zwykłym.
Powoływany przez skarżącego art. 523 § 3 k.p.k. nie tworzy samodzielnej
podstawy do wniesienia kasacji od orzeczeń nie wymienionych w art. 519 k.p.k.
Przepis art. 523 § 3 k.p.k. ustanawia jedynie dodatkowe ograniczenia wniesienia
kasacji na niekorzyść oskarżonego (statuując wymóg powołania się na uchybienia z
art. 439 k.p.k. lub rażące naruszenie prawa, przy czym wniesienie takiej kasacji jest
dopuszczalne m.in. w razie umorzenia postępowania), jednakże regulacja ta ma
zastosowanie wyłącznie w odniesieniu do orzeczeń, od których kasacja w ogóle
przysługuje na podstawie art. 519 k.p.k. Przepis art. 523 § 3 k.p.k. nie modyfikuje i
nie poszerza kategorii orzeczeń zaskarżalnych kasacją wyznaczonych w art. 519
k.p.k.
Na marginesie powyższego Sąd Najwyższy dostrzega potrzebę wskazania,
że stwierdzona niedopuszczalność kasacji strony nie oznacza, iż orzeczenie Sądu
Okręgowego w Gdańsku pozostaje w ogóle poza zakresem kontroli kasacyjnej.
Ograniczenia przedmiotowe wynikające z art. 519 k.p.k. nie odnoszą się bowiem do
kasacji wnoszonej w trybie art. 521 § 1 k.p.k. Zgodnie z tym przepisem Prokurator
Generalny, a także Rzecznik Praw Obywatelskich, może wnieść kasację od
każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie, a zatem
również od prawomocnego postanowienia sądu odwoławczego utrzymującego w
mocy postanowienie o umorzeniu postępowania. Skarżący może zatem wystąpić
do wskazanych podmiotów z wnioskiem o rozważenie wniesienia kasacji w tym
trybie, przy czym decyzja w tym przedmiocie należy wyłącznie do nich i nie podlega
V KZ 22/26
4
kontroli sądu. Jest to jedyna droga wzruszenia orzeczenia tego rodzaju w
postępowaniu kasacyjnym.
W tym stanie rzeczy, skoro wywiedziona przez oskarżyciela prywatnego
kasacja skierowana została od orzeczenia niepodlegającego zaskarżeniu tym
środkiem odwoławczym, wydanie na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 429 §
1 k.p.k. zarządzenia o odmowie jej przyjęcia jako niedopuszczalnej z mocy ustawy
było w pełni uzasadnione.
Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
