V KZ 1/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 lutego 2025 r.
SSN Piotr Mirek (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Kazimierz Klugiewicz
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie A. W.
skazanego z art. 197 § 2 i 3 pkt 2 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 25 lutego 2025 r.,
zażalenia skazanego
na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4 grudnia 2024 r., V KO 112/24,
o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego
prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z dnia 22 września 2021 r., II AKa 196/21,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Toruniu, wyrokiem z dnia 17 lutego 2021 r., II K 120/19,
uznał A. W. za winnego popełnienia przestępstwa z art. 197 § 2 i 3 pkt 2 k.k. w zw.
z art. 13 § 2 k.k. w zw. z art. 197 § 1 i 3 pkt 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art.
12 § 1 k.k., wymierzając mu karę 4 lat pozbawienia wolności.
V KZ 1/25
2
Sąd Apelacyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez
obrońcę oskarżonego, wyrokiem z dnia 22 września 2021 r., II AKa 196/21,
utrzymał zaskarżone orzeczenie w mocy.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wywiódł obrońca A. W. ,
zaskarżając go w całości. Postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 czerwca
2022 r., V KK 230/22, została ona oddalona jako oczywiście bezzasadna.
Pismem z dnia 22 września 2024 r. skazany A. W. wniósł o wznowienie
postępowania oraz wyznaczenie mu obrońcy z urzędu w osobie adwokat W. K.
Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 4 grudnia 2024 r., V KO 112/24,
działając na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówił przyjęcia wniosku wobec jego
oczywistej bezzasadności oraz nie uwzględnił wniosku o wyznaczenie skazanemu
obrońcy z urzędu.
W dniu 2 stycznia 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo skazanego,
które potraktować należało jako zażalenie na postanowienie o odmowie przyjęcia
wniosku o wznowienie postępowania.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Zażalenie okazało się niezasadne i nie zostało uwzględnienie. Skarżący nie
podniósł żadnych argumentów, które mogłyby skutecznie podważyć trafność
zaskarżonego postanowienia.
Instytucja wznowienia postępowania, mająca charakter nadzwyczajnego
środka zaskarżania służącego eliminowaniu z obrotu prawnego prawomocnych
orzeczeń sądowych, może być stosowana na wniosek strony w ściśle określonych
przypadkach, które zostały wymienione w przepisie art. 540 k.p.k. Zgodnie z tym
przepisem postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem
wznawia się, jeżeli w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a
istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść
orzeczenia (fakt popełnienia tego przestępstwa musi być ustalony prawomocnym
wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z powodu
przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11 k.p.k. lub w art. 22 k.p.k., a wniosek o
V KZ 1/25
3
wznowienie postępowania powinien wskazywać wyrok skazujący lub orzeczenie
zapadłe w postępowaniu karnym, stwierdzające niemożność wydania wyroku
skazującego) albo po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub dowody
wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu, czyn jego nie stanowił
przestępstwa, skazany nie podlegał karze, skazano go za przestępstwo zagrożone
karą surowszą albo nie uwzględniono okoliczności zobowiązujących do
nadzwyczajnego złagodzenia kary albo też błędnie przyjęto okoliczności
wpływające na nadzwyczajne obostrzenie kary. Do wznowienia z urzędu może
dojść także w sytuacji, gdy sąd uzyska informacje o uchybieniach, stanowiących
bezwzględne przyczyny odwoławcze (art. 542 § 3 k.p.k.).
Sąd Najwyższy, orzekając jako sąd pierwszej instancji, prawidłowo uznał, że
sformułowany wniosek o wznowienie postępowania jest w oczywisty sposób
bezzasadny, jeśli oceniać go z perspektywy przywołanych wyżej przesłanek
wznowienia postępowania. Sąd Najwyższy obszernie uzasadnił swoje stanowisko,
podnosząc, że skarżący nie wskazał właściwie żadnych okoliczności, które mogłyby
świadczyć o potrzebie ponownego rozpoznania sprawy.
Argumentów w tym zakresie nie dostarczyło także wniesione zażalenie.
Skazany wskazuje w swoim piśmie na okoliczności dwojakiego rodzaju, w istotnym
zakresie powielając tezy wniosku o wznowienie.
Po pierwsze, skazany podnosi, że jego wolą nie było skrzywdzenie
kogokolwiek, zaś samo zdarzenie zostało zaaranżowane przez osoby trzecie, które
miały następnie pomawiać go o popełnienie przestępstwa. Nie znajduje to jednak
potwierdzenia w materiale dowodowym, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd Najwyższy
rozpatrujący wniosek o wznowienie postępowania.
Po drugie, skazany wywodzi, że jest osobą w podeszłym wieku, cierpiącą na
rozmaite dolegliwości. Uskarża się między innymi na problemy z poruszaniem się
oraz cukrzycę, wskazując, że w takiej sytuacji jego pobyt w zakładzie karnym jest
źródłem nadmiernego cierpienia. Nie kwestionując podniesionych okoliczności
należy wskazać, że nie stanowią one podstawy do wznowienia postępowania.
Zapaść zdrowotna może stanowić podstawę do udzielenia przerwy w wykonaniu
V KZ 1/25
4
kary, na podstawie art. 153 k.k.w. Decyzję w tym zakresie podejmuje jednak
właściwy sąd penitencjarny w ramach postępowania wykonawczego, a nie Sąd
Najwyższy w postępowaniu wznowieniowym.
Skarżący nie tylko nie powołał się w swoich pismach na żadną z podstaw
wznowienia, ale też nie wskazał jakichkolwiek okoliczności, świadczących, czy
chociażby sygnalizujących możliwość ich wystąpienia. Okolicznością tego rodzaju
nie jest wyrażane przez wnioskodawcę przekonanie, że został niesłusznie skazany.
W takiej sytuacji Sąd Najwyższy prawidłowo uznał wniosek o wznowienie za
oczywiście bezzasadny i na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. odmówił jego przyjęcia,
zaniechawszy wyznaczenia skazanemu obrońcy z urzędu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
Kazimierz Klugiewicz Piotr Mirek Zbigniew Puszkarski
