V KO 86/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 sierpnia 2026 r.
SSN Piotr Mirek
w sprawie M.D.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 26 sierpnia 2026 r.,
wniosku o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego wyrokiem Sądu
Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 13 kwietnia 2023 r., II AKa 300/20
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec
jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Gdańsku, wyrokiem z dnia 9 grudnia 2019 r., sygn. akt XIV
K 222/17 (k. 3994), uznał M.D. za winnego:
1. przestępstwa z art. 189a § 1 k.k. w zb. z art. 203 k.k. w zb. z art. 204 § 2 k.k.
w zw. z art. 11 § 2 k.k. w wz. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z
art. 64 § 1 k.k. i za to, na mocy art. 189a § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw.
z art. 65 § 1 k.k., skazał go na karę 5 lat pozbawienia wolności, a na
podstawie art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. wymierzył mu karę grzywny w wysokości 200
stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na 100 zł;
2. przestępstwa kwalifikowanego z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw.
z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to, na mocy art. 204 § 2 k.k. w
zw. z art. 65 § 1 k.k., skazał go na karę 2 lat i 10 miesięcy pozbawienia
V KO 86/26
2
wolności, a na podstawie art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. wymierzył mu karę grzywny w
wysokości 150 stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki
dziennej na 100 zł;
3. przestępstwa kwalifikowanego z art. 18 § 3 k.k. w zw. z art. 189a § 1 k.k. w
zb. z art. 203 k.k. w zb. z art. 204 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art.
64§ 1 k.k. i za to, na mocy 19 § 1 k.k. w zw. z art. 189a1 k.k. w zw. z art. 11
§ 3 k.k., skazał go na karę 3 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności a na
podstawie art. 33 § 1, 2 i 3 k.k. wymierzył karę grzywny w wysokości 120
stawek dziennych przy ustaleniu wysokości jednej stawki dziennej na 100 zł;
4. przestępstwa kwalifikowanego z art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za
to, na mocy art. 197 § 1 k.k., skazał go na karę 3 lat pozbawienia wolności.
Orzekł ponadto wobec oskarżonego środki karne i kompensacyjne, a także
połączył orzeczone wobec oskarżonego kary pozbawienia wolności oraz grzywny,
wymierzając karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 9 lat pozbawienia
wolności oraz karę łączną grzywny w wysokości 400 stawek dziennych po 100 zł
każda.
Powyższy wyrok został zaskarżony apelacjami obrońcy oskarżonego i
prokuratora. Sąd Apelacyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2023 r., sygn.
akt II AKa 300/20, zmienił zaskarżony wyrok w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach,
w pozostałym zakresie utrzymując go w mocy.
Pismem datowanym na 17 czerwca 2025 r. skazany wniósł o ustanowienie dla
niego obrońcy z urzędu, celem sporządzenia wniosku o wznowienie postępowania.
Postanowieniem z dnia 24 października 2024 r., V KO 105/24, Sąd Najwyższy
ustanowił dla skazanego obrońcę z urzędu, który po zapoznaniu się z aktami
sprawy sporządził opinię o niestwierdzeniu podstaw do wznowienia postępowania.
W konsekwencji Sąd Najwyższy wezwał skazanego do uzupełnienia braku
formalnego wniosku, w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy jego przyjęcia, czego
ten jednak nie uczynił. Zarządzeniem z dnia 24 stycznia 2025 r. odmówiono zatem
przyjęcia wniosku.
V KO 86/26
3
Pismem datowanym na 2 kwietnia 2026 r. (k. 3 akt SN) skazany ponownie
wniósł o wznowienie postępowania, wskazując, że realiach niniejszej sprawy doszło
do błędów w ustaleniach faktycznych, będących efektem wadliwej oceny
zgromadzonego materiału dowodowego, a polegających na wadliwej ocenie
zeznań świadków G.S., S.A. oraz A.W., a ponadto pominięciu tej okoliczności, że
A.W. była rzekomo zastraszana w trakcie składania zeznań przez funkcjonariuszy
prowadzących śledztwo. Dodatkowo, skazany przedstawił kserokopie dokumentów,
które miałyby potwierdzać, że w momencie zarzucanych mu czynów przebywał na
terytorium Bułgarii (k. 14).
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Wniosek jest oczywiście bezzasadny, a to pozwoliło odmówić jego przyjęcia na
podstawie art. 545 § 3 k.p.k., a więc bez podejmowania dodatkowych czynności – tj.
wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia braków formalnych pisma (uiszczenia
opłaty, sporządzenia i podpisania wniosku przez adwokata lub radcę prawnego).
Stosownie do treści wymienionego przepisu osobisty wniosek strony o
wznowienie postępowania podlega, w sposób formalny, wstępnej kontroli w
zakresie jego treści. W wypadku stwierdzenia, że treść wniosku świadczy o jego
oczywistej bezzasadności, pismo procesowe nie podlega procedurze uzupełnienia
jego braków formalnych.
Ma to miejsce w sytuacjach, gdy z treści wniosku, w sposób oczywisty,
rzucający się w oczy, wynika, że został on oparty na innych podstawach niż te,
które określone zostały w przepisach rozdziału 56 Kodeksu postępowania karnego.
Taka właśnie sytuacja zachodzi w przedmiotowej sprawie. W jej realiach nie
wystąpiły żadne okoliczności, które umożliwiałby wznowienie postępowania.
Wznowienie postępowania karnego stanowi środek nadzwyczajny, którego
zastosowanie możliwe jest wyłącznie w wypadkach ściśle określonych przez
ustawę. Instytucja ta, uregulowana w przepisach art. 540–548 k.p.k. musi być
interpretowana w sposób zwężający, z zachowaniem szczególnej powściągliwości.
Przełamanie prawomocności orzeczenia jest dopuszczalne jedynie w sytuacjach
enumeratywnie wskazanych przez ustawodawcę, co oznacza, że katalog podstaw
V KO 86/26
4
wznowienia ma charakter zamknięty i nie podlega rozszerzającej interpretacji. W
ocenie Sądu Najwyższego wnioskodawca nie uprawdopodobnił, by w realiach
niniejszej sprawy zachodziła którakolwiek z kodeksowych przesłanek wznowienia.
Odnosząc się do kwestii rzekomo błędnych ustaleń faktycznych stanowiących
podstawę orzeczenia, a będących efektem wadliwej oceny zeznań świadków G.S.,
S.A. oraz A.W. zwrócić należy uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze, polska
procedura karna nie przewiduje możliwości wznowienia na takiej podstawie. Wbrew
twierdzeniom skarżącego, uchybienia tego rodzaju nie stanowią okoliczności, o
której mowa w art. 540 § 1 k.p.k. Celem wznowienia postepowania nie jest
umożliwienie ponownej oceny całości zgromadzonego materiału dowodowego, ale
jedynie wyeliminowanie dowodów uzyskanych z naruszeniem prawa bądź
uwzględnienie nowych, nieznanych wcześniej okoliczności, mających istotne
znaczenie dla kształtu rozstrzygnięcia. Po drugie, zgromadzony w sprawie materiał
dowodowy, w tym depozycje wskazanych świadków, były weryfikowane przez Sądy
dwóch instancji. Ich ocena była w tym zakresie zgodna, choć odbiegała od
oczekiwań wnioskodawcy.
Niezależnie od powyższego zauważyć można, że wskazane we wniosku
argumenty były już podnoszone w postępowaniu wznowieniowym V KO 105/24.
Wyznaczony przez Sąd Najwyższy obrońca odmówił jednak sporządzenia wniosku,
ze względu na brak podstaw do wznowienia. W omawianym zakresie wniosek
uznać należy za oczywiście bezzasadny.
W taki sam sposób ocenić należy drugi z podniesionych przez wnioskodawcę
argumentów, sprowadzający się do twierdzenia, jakoby świadek A.W. składała
swoje zeznania pod przymusem, będąc zastraszaną przez funkcjonariuszy
prowadzących śledztwo. Okoliczność taka, jakkolwiek teoretycznie mogłaby
stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 § 1 pkt 1
k.p.k., nie została nawet uprawdopodobniona przez wnioskodawcę. Tymczasem art.
541 § 1 k.p.k. wymaga, by fakt taki został: „ustalony prawomocnym wyrokiem
skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść z powodu przyczyn
wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3-11 lub w art. 22”.
V KO 86/26
5
Ostatni ze wskazanych argumentów rozpatrywać należy w kontekście art. 540 §
1 pkt 2a k.p.k. Wnioskodawca przedłożył kserokopie dokumentów, wraz z
tłumaczeniem przysięgłym z języka bułgarskiego (koperta, k. 14 akt SN), a to m.in.
kopię zaświadczenie z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w D. (sygn. […] z
którego wynikać ma, że wnioskodawca dnia 23 lipca 2015 r. odebrał na terenie
Bułgarii dokumenty tożsamości, kopię umowy kupna-sprzedaży samochodu,
zawartej 31 lipca 2015 r. przez wnioskodawcę w miejscowości B. oraz kopię
protokołu przesłuchania M.D., sporządzonego 4 sierpnia 2015 r. w D. przez
śledczego z Komendy Rejonowej w D., P.V., w sprawie […] r. Przedłożone
dokumenty świadczyć mają w ocenie skarżącego o braku możliwości popełnienia
przezeń zarzucanych czynów, ze względu na nieobecność w Polsce.
Sąd Najwyższy wskazuje, że czyny objęte wyrokiem skazującym zostały
popełnione w innych okresach, niż zostały wskazane w treści przedstawionych
dokumentów (I czyn – od października 2015 r. do 3 maja 2016 r.; II czyn – od lipca
2015 do nie później niż 27 października 2016 r.; III czyn – nie wcześniej niż 29 lipca
2015 r.; IV czyn – w październiku 2016 r. oraz V czyn – nie wcześniej niż 29 lipca
2015 r.). Co więcej, nawet chwilowy pobyt na terenie Bułgarii w okresie objętym
skazaniem w żadnej mierze nie wyklucza sprawstwa, zwłaszcza biorąc pod uwagę
charakter przypisanych skazanemu przestępstw. Z tego względu przedłożone
dokumenty nie mogą stanowić nowego dowodu w sprawie w rozumieniu art. 540 §
1 pkt 2 a) k.p.k., zwłaszcza jeśli wziąć pod uwagę pozostały materiał dowodowy.
Mając na względzie wszystkie powyższe okoliczności, Sąd Najwyższy uznał
wniosek o wznowienie za oczywiście bezzasadny i postanowił odmówić jego
przyjęcia.
[WB]
[a.ł]
V KO 86/26
6
