V KO 122/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 listopada 2025 r.
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 18 listopada 2025 r. na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie P.K.
osobistego wniosku skazanego o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt II AKa 276/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 5 grudnia 2023 r., sygn. akt XIV K 107/23,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
odmówić przyjęcia wniosku
bezzasadności.
wobec
jego
oczywistej
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2023 r., w sprawie XIV K 107/23, Sąd Okręgowy
w Gdańsku uznał oskarżonego P.K. w granicach czynu zarzucanego mu w pkt. I
aktu oskarżenia za winnego tego, że w dniu 10 czerwca 2022 r., w G., działając z
bezpośrednim zamiarem pozbawienia życia T.S., zabił pokrzywdzoną poprzez
zadanie jej siedmiu ciosów nożem w przednią i tylną ścianę klatki piersiowej, z
których cztery to rany powierzchowne, których kanały były ograniczone do ściany
klatki piersiowej, a trzy to rany głębokie, drążące w głąb klatki piersiowej do jam
opłucnej z wielomiejscowym uszkodzeniem w obrębie ich kanałów płuc,
międzyżebrzy, łopatki lewej i dwóch żeber, których następstwem były krwiaki jam
V KO 122/25
2
opłucnej, tj. obecnością w nich krwi, co skutkowało powstaniem krwotoku
wewnętrznego do jam opłucnej oraz krwotoku zewnętrznego z tych ran
powodującego wykrwawienie się pokrzywdzonej, będące bezpośrednią przyczyną
zgonu, czyn ten, przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., zakwalifikował z art. 148 § 1 k.k.
w brzmieniu obowiązującym przed 1 października 2023 r. - i za to na podstawie art.
148 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym przed 1 października 2023 r. w zw. z art. 4
§ 1 k.k., skazał go na karę 25 lat pozbawienia wolności, a na podstawie art. 46 § 1
k.k. zasądził od oskarżonego P. K. na rzecz oskarżyciela posiłkowego P.S.
zadośćuczynienie w kwocie 100.000 złotych. W pkt II wyroku uznał oskarżonego
P.K. w granicach czynu zarzucanego mu w punkcie 2 oskarżenia za winnego tego,
że w okresie od 1997 r. do 29 kwietnia 2022 r. w G.znęcał się fizycznie i
psychicznie nad swoją żoną S.K., w ten sposób, że wielokrotnie stosował wobec
niej przemoc fizyczną polegającą na uderzaniu rękoma po całym ciele, twarzy,
duszeniu rękoma, wyzywaniu słowami powszechnie uznanymi z obelżywe,
poniżaniu słownym, kontrolowaniu, przy czym następstwem wyżej opisanego czynu
było targnięcie się pokrzywdzonej na własne życie w dniu 1 maja 2017 r. poprzez
zażycie tabletek preparatu wenlafaksyny, czyn ten zakwalifikował, przy
zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., z art. 207 § 1 i 3 k.k. w brzmieniu obowiązującym
przed 1 października 2023 r. i za to, przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., na podstawie
art. 207 § 3 k.k. skazał go na karę 3 lat pozbawienia wolności. W pkt III uznał
oskarżonego P.K. za winnego czynu zarzucanego mu w pkt. 3 aktu oskarżenia, i za
to, przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., na postawie art. 190 § 1 k.k. w brzmieniu
obowiązującym przed 1 października 2023 r. skazał go na karę 6 miesięcy
pozbawienia wolności. Na podstawie art. 46 § 1 k.k. zasądził od oskarżonego na
rzecz pokrzywdzonej S.K. zadośćuczynienie w kwocie 5.000 złotych. Przy
zastosowaniu art. 4 § 1 k.k., na podstawie art. 85 § 1 k.k., art. 85a k.k. i art. 88 k.k.
w brzmieniu obowiązującym przed 1 października 2023 r. orzeczone w pkt. I, III i IV
wyroku jednostkowe kary pozbawienia wolności połączył i w ich miejsce wymierzył
oskarżonemu karę łączną 25 lat pozbawienia wolności.
Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego P.K. zarzucając
wyrokowi: naruszeniu art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej
oceny dowodu z zeznań świadków Z.U. i P.W. polegającej na bezpodstawnym
V KO 122/25
3
przyjęciu, że z zeznań tych świadków w sposób jednoznaczny wynikało, iż sprawcą
czynu z art. 148 § 1 k.k. jest oskarżony, w sytuacji, gdy ich zeznania nie były pewne
i stanowcze, na rozprawie stwierdziły, iż nie są pewne co do osoby napastnika, a
także nie były w stanie wskazać wszystkich istotnych okoliczności zdarzenia;
naruszeniu art. 7 k.p.k. - poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny
dowodu z wyjaśnień złożonych przez oskarżonego, co sprowadzało się do uznania
jego depozycji za niewiarygodne, jako nie znajdujących oparcia w zgromadzonym
w sprawie materiale dowodowym, podczas gdy oświadczenia te były jednoznaczne,
stanowcze i konsekwentne, ponieważ oskarżony nie przyznawał się do popełnienia
przypisanego mu czynu tłumacząc skrupulatnie przyczyny wcześniejszego
przyznania się pod przymusem funkcjonariuszy; błąd w ustaleniach faktycznych
polegający na nieuprawnionym przypisaniu oskarżonemu sprawstwa w zakresie
popełnienie czynu z art. 148 § 1 k.k. w sytuacji, gdy zgromadzony materiał
dowodowy, w szczególności wyjaśnienia oskarżonego złożone na rozprawie,
wykluczają taką wersję zdarzeń oraz nagrania z monitoringu, które nie potwierdziły,
aby oskarżony dopuścił się zarzucanego czynu; błąd w ustaleniach faktycznych
polegający na nieuprawnionym przypisaniu oskarżonemu sprawstwa w zakresie
popełnienia czynu z art. 207 § 1 i 3 k.k. w sytuacji, gdy zgromadzony materiał
dowodowy w szczególności wyjaśnienia oskarżonego wskazują na liczne zdrady
pokrzywdzonej, nadużywanie przez nią alkoholu oraz wszczynanie awantur, w
szczególności stosowanie przemocy w stosunku do oskarżonego przez
pokrzywdzoną.
Podnosząc powyższe zarzuty apelujący wniósł o uniewinnienie oskarżonego
P.K. od popełnienia zarzucanych mu czynów, ewentualnie o wymierzenie
oskarżonemu kary niższej niż 25 lat pozbawienia wolności.
Sąd Apelacyjny w Gdańsku na mocy wyroku z dnia 20 lutego 2025 r., sygn.
akt II AKa 276/24, utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 5
grudnia 2023 r., sygn. akt XIV K 107/23.
W dniu 20 czerwca 2025 r. skazany sporządził wniosek o wyznaczenie dla
niego obrońcy z urzędu w celu skierowania do Sądu odpowiedniego wniosku o
ponowne wznowienie i wszczęcie postępowania w tej sprawie. Na podstawie
zarządzenia Przewodniczącego III Wydziału Izby Karnej Sądu Najwyższego
V KO 122/25
4
wniosek ten został potraktowany jako wniosek o wznowienie postępowania w
sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z
dnia 20 lutego 2025 r., sygn. akt II AKa 276/24. Tym samym pismem z dnia 9 lipca
2025 r. Przewodniczący wezwał P.K. do uzupełnienia w terminie 7 dni złożonego
wniosku poprzez sprecyzowanie w oparciu o jakie okoliczności domaga się
wznowienia postępowania w sprawie zakończonej w/w wyrokiem, pod rygorem
nierozpoznania wniosku o ustanowienie obrońcy z urzędu i skierowania wniosku na
posiedzenie w trybie art. 545 § 3 k.p.k. w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku.
Pismo to zostało skazanemu doręczone w dniu 28 lipca 2025 r. (k. 33). W dniu 31
sierpnia, a więc w terminie wskazanym przez Sąd skierował on pismo, mające
wyjaśnić okoliczności, które nie zostały wyjaśnione wcześniej. Wskazał w tym
piśmie, że był zastraszany i bity w czasie przebywania w Areszcie Śledczym w celu
wymuszenia na nim przyznania się do winy.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Zgodnie z obowiązującym od dnia 1 lipca 2015 r. przepisem art. 545 § 3
k.p.k., sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, bez wzywania
strony do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z treści wniosku wynika jego
oczywista bezzasadność. Co istotne i co należy wyraźnie podkreślić to fakt, że w
trybie art. 545 § 3 k.p.k. sąd nie rozpoznaje merytorycznie wniosku i nie bada także
jego zasadności pod kątem ewentualnych podstaw wznowienia. Natomiast wniosek
taki podlega kontroli o charakterze quasi formalnym, pod kątem hipotetycznej
możliwości wznowienia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września
2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 5).
Odnosząc powyższe uwagi do realiów rozpoznawanej sprawy stwierdzić
należy, że żadne z pism skazanego P.K. nie zawiera argumentacji, która
pozwoliłaby na ustalenie, że w sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające
wznowienie postępowania ujęte w art. 540 § 1 do § 3 k.p.k. Argumentacja
skarżącego okazała się być niezasadna i ostatecznie nie uznano, by mogła
wskazywać na tego rodzaju okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę
wznowienia postępowania. Zgodnie z Kodeksem postępowania karnego, takimi
okolicznościami są wyłącznie: popełnienie przestępstwa w związku z
postępowaniem, gdy istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć
V KO 122/25
5
wpływ na treść orzeczenia – jednak w tym przypadku przestępstwo to musi być
stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Taka sytuacja nie miała miejsca w
niniejszej sprawie. Nie doszło również w sprawie do ujawnienia nowych faktów lub
dowodów wskazujących na to, że skazany nie popełnił czynu albo jego czyn nie
stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze. Zaistnienie żadnej z tych podstaw
wznowieniowych nie zostało przez skazanego skutecznie uprawdopodobnione w
złożonym przez niego wniosku.
Sąd odwoławczy w uzasadnieniu wyroku podkreślił, że dowody zostały w tej
sprawie ocenione w sposób prawidłowy, a w szczególności, iż pierwotne
przyznanie się do winy przez oskarżonego nie było jedynym dowodem sprawstwa.
Już zresztą Sąd I instancji wziął pod uwagę twierdzenia oskarżonego, że był
zastraszany i bity w celu wymuszenia przyznania się do winy – stwierdził, iż
nagranie przedmiotowego przesłuchania przeczy tej wersji. Sąd I instancji
szczegółowo i rzetelnie przedstawił także analizę zmiany wyjaśnień przez
oskarżonego – który w czasie trzech pierwszych przesłuchań przyznawał się do
winy, a w czasie kolejnych dwóch – już nie, podobnie jak zaprzeczał swojemu
sprawstwu na rozprawie. Sąd Apelacyjny w Gdańsku rozpoznając zarzuty apelacji
wskazał, że Sąd Okręgowy prawidłowo przyjął, iż zgromadzony w sprawie materiał
dowodowy, w szczególności zapisy z nagrania monitoringu (które to dowody mają
charakter wybitnie obiektywny, wobec braku zastrzeżeń co do procesu ich
rejestracji, kopiowania i przechowywania), znalezienie przy nim narzędzia zbrodni a
także zakrwawionej odzieży, wyjaśnienia samego oskarżonego złożone na
pierwszym etapie postępowania, a także przebieg eksperymentu procesowego,
dają jednoznaczne podstawy do przyjęcia takiej wersji zdarzeń, która w sposób nie
budzący wątpliwości potwierdziła, że to P.K. dopuścił się zarzucanego mu
przestępstwa zabójstwa T.S. Sprawstwo oskarżonego potwierdziły także zeznania
świadków, którzy widzieli, iż jedynie oskarżony szedł bezpośrednio za
pokrzywdzoną tuż przed jej zabójstwem. Z tej perspektywy widoczne jest, że
twierdzenie, iż pierwsze przyznanie się do winy przez skazanego było na nim
wymuszone, nie spełnia przesłanki okoliczności uzasadniającej wznowienie
postępowania ujęte w art. 540 § 1 do § 3 k.p.k., ponieważ nie doszło w sprawie do
ujawnienia nowych faktów lub dowodów wskazujących na to, że skazany nie
V KO 122/25
6
popełnił czynu albo jego czyn nie stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze.
Niniejsza sprawa była już zresztą przedmiotem analizy pod kątem dopuszczalności
wniesienia kasacji dokonanej przez obrońcę wyznaczonego z urzędu.
Z orzecznictwa Sądu Najwyższego wynika, że w trybie art. 545 § 3 k.p.k. sąd
nie rozpoznaje merytorycznie wniosku, a wskazana w tym przepisie możliwość
odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z powodu jego oczywistej
bezzasadności, dotyczy zarówno przypadków, gdy we wniosku podniesiono
okoliczności będące już wcześniej przedmiotem rozpoznawania w postępowaniu o
wznowienie, jak i przypadków, gdy w sposób oczywisty, wniosek ten oparty został
na innych podstawach niż te, które określone zostały w przepisach rozdziału 56
Kodeksu postępowania karnego. Kontrola z art. 545 § 3 k.p.k. ma charakter quasi
formalny, co oznacza, że w jej toku nie dochodzi do merytorycznego rozpoznania
wniosku, ani też do badania jego zasadności pod kątem ewentualnych podstaw
wznowienia, ale do wstępnego przeanalizowania jego treści w celu ustalenia
możliwości skutecznego złożenia tego pisma. Wniosek, który jest bezzasadny w
stopniu oczywistym, musi spotkać się z odmową przyjęcia bez wzywania do
usunięcia braków formalnych. Oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie
postępowania to taka, która nie wymaga szczególnego badania, jest widoczna „na
pierwszy rzut oka”, jest niewątpliwa i wniosek obiektywnie nie może doprowadzić
do wzruszenia prawomocnego orzeczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego:
z dnia 3 września 2025 r., I KO 83/25, LEX nr 3917680; z dnia 27 stycznia 2025 r.,
IV KO 138/24, LEX nr 3823580).
Reasumując, podkreślić należy, że w sprawie o wznowienie postępowania
nie dokonuje się na nowo oceny zebranych w toku procesu dowodów i poprawności
przyjętych w oparciu o nie ustaleń faktycznych będących podstawą prawomocnego
wyroku. Nie bada się w ramach tej procedury oceny zasadności orzeczeń
procedujących w sprawie sądów, tak jak to się czyni w ramach kontroli instancyjnej.
Sąd w ramach postępowania wznowieniowego jest uprawniony zbadać tylko to, czy
ujawniły się nowe fakty lub dowody, wykazujące znaczne prawdopodobieństwo
błędności tego wyroku skazującego, a nie czynić ustalenia faktyczne na podstawie
tych dowodów. Analiza pism składanych przez skazanego w przedmiotowej
sprawie pozwala uznać, że ich autor w rzeczywistości podnosi kwestie dotyczące
V KO 122/25
7
oceny materiału dowodowego, jak i poczynionych ustaleń faktycznych będących już
uprzednio przedmiotem rozważań Sądu odwoławczego rozpoznającego apelację.
Dokonywanie ponownej analizy dowodów i czynienie na tej podstawie ewentualnie
odmiennych ustaleń faktycznych, czego de facto domaga się skazany w swoim
piśmie, nie jest dopuszczalne na etapie postępowania o wznowienie.
Wszystkie te okoliczności, oceniane w kontekście art. 545 § 3 k.p.k.,
przesądzają o oczywistej bezzasadności złożonego przez P.K. wniosku o
wznowienie postępowania.
W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
