V KO 117/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 27 sierpnia 2026 r.
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
w sprawie T. R.,
skazanego za czyn z art. 148 § 2 pkt 2 k.k. i in.,
na posiedzeniu w Izbie Karnej w dniu 27 sierpnia 2026 r.,
w przedmiocie rozważenia dopuszczalności wniosku o wznowienie postępowania
w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z dnia 26 listopada 2002 r., II AKa 215/02,
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Łodzi
z dnia 5 marca 2002 r., IV K 9/01,
p o s t a n o w i ł:
1. na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. odmówić przyjęcia wniosku o
wznowienie postępowania z uwagi na jego oczywistą
bezzasadność;
2. pozostawić bez rozpoznania wniosek o wyznaczenie obrońcy z
urzędu.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 5 marca 2002 r., IV K 9/01,
utrzymanym w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26 listopada
2002 r., II AKa 215/02, T. R. został skazany na karę łączną dożywotniego
pozbawienia wolności za czyny kwalifikowane: z art. 148 § 2 pkt 2 k.k. i art. 280 § 1
k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k.; z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 148 § 2 pkt
V KO 117/26
2
2 k.k. i art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 280 § 2 k.k. w zw. z art. 11
§ 2 k.k. i art. 64 § 1 k.k.; z art. 164 § 1 k.k.
Pismem z dnia 18 maca 2026 r. skazany zwrócił się do Sądu Apelacyjnego
w Łodzi z osobistym wnioskiem o wznowienie postępowania. W treści wniosku
podał, że z otrzymanych dokumentów wynika, iż postępowanie przed Sądem
Okręgowym w Łodzi o sygn. akt IV K 9/01 zakończyło się po przeprowadzeniu
postępowania pierwszoinstancyjnego i nie było przedmiotem postępowania
odwoławczego. Wskazał, że od 11 lat stara się, aby umożliwiono mu złożenie
wyjaśnień (nazywanych przez niego „zeznaniami”) i powołanie świadków. Podał, że
jego wyjaśnienia miałyby dotyczyć czynów zabronionych popełnionych przy udziale
nowych technologii w latach 80 i potem, błędów prokuratora D.B., braku składania
„zeznań” w Sądzie Apelacyjnym w Łodzi, badań przed aresztowaniem. Wskazał, że
jego wiedza „jest ogromna”. Pismem z dnia 19 czerwca 2026 r. Sąd Apelacyjny w
Łodzi przekazał powyższe pismo skazanego do Sądu Najwyższego według
właściwości.
Kolejnym pismem z dnia 3 sierpnia 2026 r., złożonym już bezpośrednio do
Sądu Najwyższego, skazany domagał się ustanowienia obrońcy z urzędu do tej
sprawy wznowieniowej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek skazanego T. R. okazał się oczywiście bezzasadny, dlatego też
Sąd Najwyższy odmówił jego przyjęcia w trybie art. 545 § 3 k.p.k.
Stosownie do art. 545 § 3 k.p.k. osobisty wniosek strony o wznowienie
postępowania podlega w sposób formalny wstępnej kontroli w zakresie jego treści.
W wypadku stwierdzenia, że świadczy ona o jego oczywistej bezzasadności, sąd
odmawia przyjęcia wniosku niepochodzącego od profesjonalnego pełnomocnika.
Przepis art. 545 § 3 k.p.k. można zastosować w szczególności wówczas, gdy
oczywista bezzasadność wniosku jest widoczna na pierwszy rzut oka, niewątpliwa i
wniosek ten obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia orzeczenia (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 listopada 2023 r., IV KO 85/23).
Już na pierwszy rzut oka widoczna jest oczywista bezzasadność wniosku
skazanego. Nie ma on racji wskazując, że postępowanie w jego sprawie
zakończyło się na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego. Wyrok Sądu
V KO 117/26
3
Okręgowego w Łodzi z dnia 5 marca 2002 r., IV K 9/01, był przedmiotem kontroli
apelacyjnej i został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia
26 listopada 2002 r., II AKa 215/02. Wskazanie skazanego jest tym bardziej
niezrozumiałe, iż brał on udział w rozprawie odwoławczej przed Sądem
Apelacyjnym w Łodzi (k. 1563).
Ponadto należy podkreślić, że w tej sprawie Sąd Najwyższy postanowieniem
z dnia 5 stycznia 2004 r., II KK 141/03, oddalił kasację obrońcy skazanego jako
oczywiście bezzasadną. Co więcej, skazany już dwukrotnie wnosił o wznowienie
postępowania. Za pierwszym razem wyznaczony skazanemu obrońca z urzędu
przedłożył opinię o braku podstaw do wznowienia postępowania. Z uwagi na to, że
skazany nie uzupełnił braków formalnych wniosku, zarządzeniem z dnia 21 stycznia
2010 r. odmówiono przyjęcia jego wniosku, a Sąd Najwyższy postanowieniem z
dnia 3 marca 2010 r., II KO 113/09, utrzymał zaskarżone zarządzenie w mocy.
Następnie postanowieniem z dnia 11 czerwca 2025 r., V KO 43/25, Sąd Najwyższy
odmówił przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie postępowania z uwagi na jego
oczywistą bezzasadność – postanowienie to zostało utrzymane w mocy
postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 9 września 2025 r., V KZ 33/25.
Argumenty przedstawione przez skazanego w tej sprawie są zbieżne z tymi, na
które powoływał się on w sprawie V KO 43/25. Tymczasem przepis art. 545 § 3
k.p.k. wskazuje, że oczywista bezzasadność wniosku powstaje w szczególności,
gdy wniosek odwołuje się do okoliczności, które były już rozpoznawane w
postępowaniu o wznowienie postępowania.
Skazany zdaje się powoływać w swoim piśmie na przesłankę wznowienia
postępowania w postaci „nowych faktów i dowodów”. Skazany wskazuje przede
wszystkim na chęć złożenia wyjaśnień, podczas gdy składał już wyjaśnienia w toku
postępowania. Miało to miejsce zarówno w postępowaniu przygotowawczym (k.
316-318; k. 326; k. 380-381; k. 523-525; k. 712-713), jak i postępowaniu
pierwszoinstancyjnym (k. 912-914). Ponadto – jak już zauważono – skazany był
obecny na rozprawie odwoławczej, gdzie nie wnioskował o możliwość składania
wyjaśnień, ale złożył oświadczenie, w którym wnosił o uniewinnienie (k. 1563v). Z
kolei okoliczności podnoszone w piśmie skazanego mające być przedmiotem jego
„zeznań” nie są „nowym faktem i dowodem” w rozumieniu art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.
V KO 117/26
4
Nie można za takie uznać ani wiedzy skazanego na temat czynów zabronionych
popełnionych przy udziale nowych technologii w latach 80 i później, czynności
mających mieć miejsce przed aresztowaniem skazanego, jak również
niesprecyzowanych, bez wykazania ich związku z postępowaniem, błędów
prokuratora. Skazany wskazywał również na brak możliwości powołania świadków,
jednak nie podał jakich konkretnie świadków chciałby powołać, na jakie
okoliczności (wyszczególniona w piśmie lista okoliczności ma dotyczyć jego
„zeznań”), czy była możliwość ich wcześniejszego przesłuchania, w tym w toku
postępowania przed Sądem I lub II instancji.
Podsumowując, należało odmówić przyjęcia wniosku skazanego jako
oczywiście bezzasadnego w trybie art. 545 § 3 k.p.k., bez wzywania do
uzupełnienia jego braków formalnych.
Z uwagi na odmowę przyjęcia wniosku skazanego, wniosek o wyznaczenie
obrońcy z urzędu należało pozostawić bez rozpoznania.
Mając na uwadze powyższe, należało orzec jak w części dyspozytywnej
postanowienia.
[J.J.]
[a.ł]
