V KK 53/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 marca 2026 r.
SSN Marek Pietruszyński (przewodniczący)
SSN Tomasz Artymiuk
SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)
w sprawie D. K.
o wydanie wyroku łącznego
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 18 marca 2026r.
na posiedzeniu w trybie art. 535§5 k.p.k.
kasacji wniesionej przez prokuratora Prokuratury Rejonowej w Gdyni
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z dnia 23 października 2025r., sygn. akt II AKa 254/25,
zmieniającego w części wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 28 maja 2025r., sygn. akt XIV K 44/25
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Apelacyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym.
Tomasz Artymiuk
Marek Pietruszyński
UZASADNIENIE
Jerzy Grubba
V KK 53/26
2
Wyrokiem łącznym z dnia 28 maja 2025r., sygn. akt XIV K 44/25, Sąd Okręgowy w Gdańsku,
na podstawie art. 81 ust. 2 Ustawy z dnia 19 czerwca 2020r. o dopłatach do oprocentowania
kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o
uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19, art.
85§1 k.k., art. 85a k.k. i art. 86§1 k.k. w brzmieniu obowiązującym przed dniem 24 czerwca 2020r.
oraz przy zastosowaniu art. 4§1 k.k., połączył karę łączną pozbawienia wolności orzeczoną wobec
skazanego D. K. (poprzednio K.) wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Wałbrzychu z dnia 29
sierpnia 2024r. w sprawie III K 1965/23 oraz karę łączną pozbawienia wolności orzeczoną wyrokiem
Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 10 lutego 2025r. w sprawie IV K 183/24 i wymierzył skazanemu
karę łączną 6 lat i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
Na podstawie art. 572 k.p.k. Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie
wydania wyroku łącznego co do kar orzeczonych w wyrokach Sądu Rejonowego w
Wałbrzychu z dnia 3 lutego 2021r. w sprawie III K 1675/20, Sądu Rejonowego w
Świdnicy z dnia 2 marca 2021r. w sprawie VI K 1370/20 oraz Sądu Rejonowego
Gdańsk-Południe w Gdańsku z dnia 16 grudnia 2024r. w sprawie X K 1005/24, zaś
na mocy art. 576§1 k.p.k. a contrario stwierdził, że w pozostałym zakresie wyroki
podlegające łączeniu pozostają do odrębnego wykonania. Sąd dokonał również
stosownych zaliczeń na podstawie art. 577 k.p.k. oraz rozstrzygnął co do kosztów
postępowania.
Apelację od powyższego orzeczenia wywiódł obrońca skazanego.
Wyrokiem z dnia 23 października 2025r., wydanym w sprawie II AKa 254/25,
Sąd Apelacyjny w Gdańsku zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że obniżył
wysokość orzeczonej kary łącznej do 6 lat pozbawienia wolności. W pozostałym
zakresie Sąd utrzymał zaskarżony wyrok w mocy, orzekając nadto o kosztach
postępowania odwoławczego.
Kasację od powyższego orzeczenia wywiódł prokurator Prokuratury
Rejonowej w Gdyni, zaskarżając wyrok w całości na niekorzyść D. K. . Skarżący
podniósł zarzut wystąpienia w sprawie bezwzględnej przesłanki odwoławczej
z art. 439§1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależycie obsadzonego składu sądu, albowiem
w składzie orzekającym zasiadał sędzia X.Y., który nie uzyskał pozytywnej oceny w
ramach tzw. testu niezawisłości i bezstronności, a sama procedura nominacyjna na
stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego została przeprowadzona przez Krajową
Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami Ustawy z dnia 8
V KK 53/26
3
grudnia 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw.
Stawiając powyższy zarzut prokurator wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku i przekazanie sprawy oskarżonego D. K.
temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że podniesiony przez prokuratora zarzut nienależytej obsady
sądu w postępowaniu odwoławczym, tj. wystąpienia w sprawie bezwzględnej przesłanki
odwoławczej określonej w art. 439§1 pkt 2 k.p.k., okazał się oczywiście zasadny w stopniu
wymaganym przez art. 535§5 k.p.k., co pozwalało na rozpoznanie tej sprawy na posiedzeniu.
Dokonując rozważań w przestrzeni ww. problematyki przede wszystkim odwołać się należy
do treści uchwały składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych
Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020r. (BSA-I-4110-1/20), podkreślając, że wykładnia prawa
zawarta w tej uchwale jest obowiązująca i w myśl art. 87 ust. 1 ustawy o Sądzie Najwyższym wiąże
wszystkie składy tego Sądu jako zasada prawna.
Jak wynika z treści pkt 2-go tej uchwały: „Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439§1
pkt 2 k.p.k. (…) zachodzi także wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd
sędziego w sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017r. o zmianie ustawy o Krajowej
Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość procesu powoływania
prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w
rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych
Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”.
Każdorazowo zatem, o ile sąd stanie przed koniecznością zbadania przesłanki należytej
obsady sądu, wątpliwość powyższa winna znaleźć swoje rozstrzygnięcie poprzez przeprowadzenie
stosownego testu. Nie sposób nie dostrzegać jednak i tego, że problematyka ta w kontekście
zasiadania w składzie Sądu Okręgowego w Elblągu sędziego X.Y. (jako sędziego delegowanego z
Sądu Apelacyjnego w Gdańsku), była już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego. Stosowny test
Sąd Najwyższy przeprowadził w sprawie V KK 270/24, zaś szczegółowa analiza przeprowadzona w
tej sprawie zakończyła się dla wskazanego wyżej Sędziego negatywnym wynikiem testu, co
skutkowało uchyleniem zaskarżonego wyroku.
W związku z powyższym nie zachodzi potrzeba ponownego drobiazgowego przywoływania i
powtarzania ustaleń poczynionych we wskazanej sprawie. Wystarczające winno być wskazanie, za
ww. wyrokiem Sądu Najwyższego, następujących okoliczności:
- tzw. Krajowa Rada Sądownictwa podjęła uchwałę w przedmiocie przedstawienia wniosku
o powołanie X.Y. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego sądu apelacyjnego w Sądzie
Apelacyjnym w Gdańsku w dniu […] 2021r. (uchwała nr […]/2021). Z uzasadnienia tej uchwały
wynika, że w sprawie powołania na wskazane stanowisko sędziego X.Y. nie wypowiadało się
V KK 53/26
4
Zgromadzenie Ogólne sędziów apelacji gdańskiej, natomiast Kolegium Sądu Apelacyjnego w
Gdańsku zaopiniowało kandydaturę negatywnie (5 głosów „za” przy 7 głosach „przeciw”). Z oceny
kandydata sporządzonej przez Sędziego SA w Gdańsku wynika, że kandydat w okresie od 2019r. do
2020r miał 16 wyroków uchylonych kasacją przez Sąd Najwyższy. Bardzo niewiele orzekał też
w Sądzie Apelacyjnym – podczas delegacji jedynie dwukrotnie orzekał jako sędzia sprawozdawca i
uczestniczył w wydaniu dwóch wyroków. Tzw. KRS dostrzegła też negatywną opinię Kolegium Sądu
Apelacyjnego w Gdańsku, a mimo to w uzasadnieniu uchwały stwierdziła, że: „w niniejszej
procedurze konkursowej kryterium poparcia środowiska sędziowskiego nie odzwierciedla w pełni
kwalifikacji kandydata”;
- sędzia X.Y. nie miał kontrkandydatów na stanowisko Sędziego SA;
- postanowieniem Prezydenta RP z dnia […] 2021r. (M.P. poz. […]) powołano go na
stanowisko sędziego Sądu Apelacyjnego w Gdańsku. Od razu po powołaniu otrzymał delegację od
Ministra Sprawiedliwości do orzekania w Sądzie Okręgowym w Elblągu, wykluczającą orzekanie w
Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku;
- jeszcze przed kandydowaniem na urząd sędziego sądu apelacyjnego, z dniem 1 listopada
2017r. sędzia X.Y. został powołany na stanowisko Prezesa Sądu Okręgowego w Elblągu w miejsce
Prezesa odwołanego w trybie natychmiastowym przed upływem kadencji. Z kolei w dniu 26 marca
2018r. został on powołany na stanowisko Komisarza Wyborczego w E. (uchwałą z dnia 27 marca
2023r. funkcję tę powierzono mu na kolejną kadencję);
- w 2022r. X.Y. złożył podpisy popierające kandydatów do tzw. KRS na listach J.D. J. K. – M.,
M.N. i Ł.P., a zatem również wobec osób podejrzewanych o udział w „aferze hejterskiej” w
Ministerstwie Sprawiedliwości. Jeszcze w trakcie sprawowania przez niego funkcji Prezesa Sądu
Okręgowego w Elblągu z inicjatywy Kolegium Sądu Okręgowego w Elblągu została zawiadomiona
Prokuratura Krajowa – Wydział Spraw Wewnętrznych oraz Rzecznik Dyscyplinarny Sędziów Sądów
Powszechnych o zdarzeniu związanym z upublicznieniem w styczniu 2022r. listy sędziów okręgu
Sądu Okręgowego w Elblągu, którzy poparli kandydaturę sędziego M.N. do Krajowej Rady
Sądownictwa; wśród osób popierających tę kandydaturę znajdował się również sędzia X.Y.. W
trakcie zainicjowanego w ten sposób postępowania przesłuchaniom przez prokuratorów Wydziału
Spraw Wewnętrznych Prokuratury Krajowej poddawani byli sędziowie i pracownicy administracyjni
Sądu Okręgowego w Elblągu. Postępowanie to zostało nieprawomocnie umorzone dopiero 29
grudnia 2023r.;
- w dniu 22 sierpnia 2022r. sędzia X.Y. został zastępcą Rzecznika Dyscyplinarnego przy
Sądzie Apelacyjnym w Gdańsku.
Podsumowując, droga kariery zawodowej sędziego X.Y. i czerpane z niej profity
jednoznacznie świadczą o tym, że stopień jego zaangażowania w działania władzy wykonawczej
dają podstawę do najdalej idących wątpliwości co do jego bezstronności w rozpoznawanych przez
niego sprawach.
Nie można też stracić z pola widzenia szeregu orzeczeń, które zapadły w Sądzie Apelacyjnym
w Gdańsku dotyczących wyłączeń sędziego X.Y. od udziału w sprawach (m. in. W sprawach o sygn.
V KK 53/26
5
akt II AKa 126/24, II AKz 382/24, II AKz 131/24 i II AKz 206/24 oraz II AKz 575/24), w których
każdorazowo decyzje wiązały się z przeprowadzeniem testu bezstronności i niezawisłości.
Problematyka ta również szerzej omówiona została w wyroku Sądu Najwyższego wydanym w
sprawie V KK 270/24.
Opisane wyżej okoliczności świadczą o pełnym akceptowaniu przez sędziego X.Y.
przeprowadzanej przez władzę wykonawczą „reformy wymiaru sprawiedliwości” drastycznie
ograniczającej kompetencje władzy sądowniczej, która w konsekwencji doprowadziła do
głębokiego kryzysu w polskim porządku prawnym, sięgającego fundamentów funkcjonowania
państwa prawnego.
Okoliczności te przesądziły o stwierdzeniu wystąpienia w odniesieniu do składu Sądu
Apelacyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę przesłanki z art. 439§1 pkt. 2 k.p.k.
Wobec zachodzenia wskazanej powyżej bezwzględnej przesłanki odwoławczej zaskarżony
wyrok należało uchylić, zaś sprawę przekazać Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.
Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
[J.J.]
[a.ł]
Tomasz Artymiuk
Marek Pietruszyński
Jerzy Grubba
