V KK 518/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 20 stycznia 2026 r.
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie G.B.
skazanego z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu
narkomanii,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 20 stycznia 2026 r.
kwestii dopuszczalności kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na niekorzyść
od wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim
z dnia 1 lipca 2025 r., sygn. akt IV Ka 372/25,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Bełchatowie
z dnia 18 marca 2025 r., sygn. akt II K 62/25,
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 2 w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. w
zw. z art. 529 k.p.k. a contrario
p o s t a n o w i ł
1. pozostawić kasację bez rozpoznania;
2. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.
[WB]
UZASADNIENIE
G.B. został oskarżony o to, że w dniu 1 listopada 2024 r. w miejscowości D.,
w woj. [...], wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii posiadał w
miejscu zamieszkania różne, szczegółowo wymienione w akcie oskarżenia środki
V KK 518/25
2
odurzające – tj. o czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii.
W dniu 14 marca 2025 r. oskarżony zmarł (odpis skrócony aktu zgonu – k.
14 akt SN), o czym nie powzięły wiedzy organy prowadzące postępowanie.
Sąd Rejonowy w Bełchatowie, wyrokiem z dnia 18 marca 2025 r., sygn. akt II
K 62/25, skazał G.B. na karę 6 miesięcy ograniczenia wolności, polegającą na
wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 30
godzin w stosunku miesięcznym, za to, że „w dniu 1 listopada 2024 roku w
miejscowości D., woj. [...], wbrew przepisom ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii
posiadał w miejscu zamieszkania środki odurzające w postaci suszu roślinnego
konopi innych niż włókniste, zapakowane w woreczek foliowy z zapięciem
strunowym w ilości 2,666 grama netto i stężeniu średnim sumarycznym 3,59 %
oraz środki odurzające - delta-9-THC, kwas delta-9- THC, zapakowane w woreczek
foliowy z zapięciem strunowym w ilości 0,580 grama netto i stężeniu średnim
sumarycznym 3,17 % oraz substancję psychotropową - 3- CMC w postaci
bursztynowych zbrylonych kryształków, zapakowaną w woreczek foliowy z
zapięciem strunowym w ilości 0,089 grama netto i stężeniu substancji
psychotropowych w ilości 24,78 % oraz substancję psychotropową MDMA w
postaci beżowej zbrylonej substancji zapakowanej w woreczek foliowy z zapięciem
strunowym w ilości 0,284 grama netto i stężeniu substancji psychotropowych w
ilości 24,96 %”, to jest za czyn wyczerpujący dyspozycję art. 62 ust. 1 ustawy z 29
lipca 2005 r. przeciwdziałaniu narkomanii.
Na podstawie art. 63 § 1 k.k. na poczet orzeczonej kary ograniczenia
wolności zaliczył oskarżonemu okres zatrzymania w sprawie, przyjmując, iż jest on
równoważny dwóm dniom kary ograniczenia wolności;
Ponadto orzekł na podstawie art. 70 ust. 4a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii świadczenie pieniężne w wysokości 1000 zł na rzecz
Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, a na
podstawie art. 70 ust. 2 tej samej ustawy przepadek dowodów rzeczowych.
Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim, po rozpoznaniu apelacji obrońcy,
wyrokiem z dnia 1 lipca 2025 r., sygn. akt IV Ka 372/25, zmienił zaskarżony wyrok
w ten sposób, że obniżył wymiar orzeczonej wobec oskarżonego kary ograniczenia
V KK 518/25
3
wolności do 3 miesięcy, zaś w pozostałej części utrzymał w mocy wyrok Sądu I
instancji.
Prokurator Generalny wniósł w dniu 18 listopada 2025 r., na podstawie art.
521 § 1 k.p.k., kasację od wyroku Sądu odwoławczego. Zaskarżył go w części
zmieniającej wyrok Sądu I instancji, na niekorzyść skazanego i zarzucił „rażące i
mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisu prawa materialnego, a
mianowicie art. 37a § 1 k.k., poprzez obniżenie wymiaru orzeczonej przez Sąd I
instancji wobec oskarżonego G.B., za przypisany mu czyn z art. 62 ust. 1 ustawy z
dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii, kary do 3 miesięcy
ograniczenia wolności, co doprowadziło do ukształtowania jej poniżej granicy
wskazanej w treści tego przepisu, która nie mogła być niższa od 4 miesięcy
ograniczenia wolności.”
Podnosząc powyższe, Prokurator Generalny wniósł o uchylenie wyroku w
zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Okręgowemu w
Piotrkowie Trybunalskim do ponownego rozpoznania w postępowaniu
odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja nie podlegała rozpoznaniu, gdyż – jako wniesiona na niekorzyść
skazanego w sytuacji, gdy skazany zmarł przed jej wniesieniem - była
niedopuszczalna.
Zgodnie z art. 529 k.p.k. wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść
skazanego nie stoi na przeszkodzie m.in. okoliczność wyłączająca ściganie, w tym
śmierć oskarżonego (skazanego). Śmierć oskarżonego (skazanego) stoi natomiast
na przeszkodzie wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na niekorzyść.
O ile jednak wymieniona w art. 529 k.p.k. okoliczność, w tym śmierć
oskarżonego (skazanego) zaistnieje już po wniesieniu kasacji na niekorzyść, to w
takiej sytuacji Sąd Najwyższy może albo umorzyć postępowanie kasacyjne, albo -
jeżeli uzna, że zachodzą podstawy do przełamania kierunku kasacji i orzeczenia na
korzyść - rozpoznać kasację i orzec na korzyść (art. 434 § 2 k.p.k. w zw. z art. 518
k.p.k.), to w sytuacji, gdy okoliczność „blokująca” wniesienie kasacji na niekorzyść,
a więc również śmierć oskarżonego (skazanego) zaistniała przed datą jej
wniesienia, to kasacja jest niedopuszczalna. W takim wypadku powinno zostać
V KK 518/25
4
wydane zarządzenie o odmowie jej przyjęcia (art. 530 § 2 w zw. z art. 429 § 1 w zw.
z art. 529 k.p.k.). Jeżeli jednak kasacja taka została przyjęta (art. 530 § 1 k.p.k.), to
powinna zostać pozostawiona bez rozpoznania, bez badania ewentualnej
możliwości przełamania jej kierunku (art. 531 § 1 k.p.k.) – (zob. J. Matras,
Komentarz do art. 529 k.p.k., [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz (red.)
Katarzyna Dudka, wyd. III).
Dlatego konieczne było pozostawienie wniesionej w niniejszej sprawie
kasacji bez rozpoznania. Nie było zaś możliwe wydanie w tym postępowaniu
orzeczenia kasatoryjnego z uwagi na wspominaną na wstępie przeszkodę
procesową. Nie oznacza to rzecz jasna, że nie ma możliwości usunięcia z obrotu
prawnego wadliwych, bo obarczonych bezwzględną przyczyną odwoławczą
wydanych względem G.B. orzeczeń, które zapadły już po jego śmierci, czyli mimo
wystąpienia negatywnej przesłanki procesowej z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k., obligującej
sądy do umorzenia wszczętego przeciwko niemu postępowania. Wyroki te powinny
zostać usunięte z obrotu prawnego, co może nastąpić w jednym z dwóch trybów
procesowych: wznowienia postępowania karnego z urzędu przez właściwy
miejscowo Sąd Apelacyjny albo po rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy kasacji
wniesionej przez podmiot szczególny na korzyść oskarżonego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie, kosztami
postępowania kasacyjnego obciążając na podstawie art. 638 k.p.k. Skarb Państwa.
Eugeniusz Wildowicz
[a.ł]
