V KK 428/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 16 grudnia 2025 r.
SSN Anna Dziergawka
w sprawie S.Z. i M.Z.
uniewinnionych od popełnienia czynów z art. 193 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 16 grudnia 2025 r.,
kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych
od wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku
z dnia 26 lipca 2024 r., sygn. akt V Ka 700/23,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Tczewie
z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt II K 932/20,
postanowił:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć oskarżycieli posiłkowych A.Z. i A.Z. kosztami
sądowymi postępowania kasacyjnego, w częściach na nich
przypadających.
[WB]
UZASADNIENIE
S.Z. został oskarżony o to, że:
1) w dniu 23 maja 2020 roku w B. wdarł się na ogrodzoną posesję i do
domu mieszkalnego A.Z. i wbrew żądaniu nieruchomości nie opuścił, tj. o czyn z art.
193 k.k.,
V KK 428/25
2
2) w dniu 25 maja 2020 roku w B. wdarł się na ogrodzoną posesję
należącą do A.Z., tj. o czyn z art. 193 k.k.,
3) w dniu 25 maja 2020 roku w B. poprzez najechanie samochodem na
A.Z. spowodował u niego obrażenia ciała w postaci urazu stawu kolanowego
prawego z krwiakiem stawu kolanowego prawego oraz podudzia prawego z
ograniczeniem ruchomości w stawie kolanowym i niestabilnością przednią
spowodowaną uszkodzeniem więzadła krzyżowego przedniego, uraz kciuka
prawego z obrzękiem i ograniczeniem ruchomości, które to obrażenia spowodowały
naruszenie prawidłowych czynności narządów ciała na okres powyżej dni siedmiu,
tj. o czyn z art. 157 § 1 k.k.,
4) od 1 marca 2019 roku do 6 sierpnia 2020 roku w B. uporczywie nękał
A.Z., A.Z., A.Z. i A.Z. poprzez używanie wobec nich słów wulgarnych, powszechnie
uznanych za obelżywe, używanie słów obraźliwych, nagrywanie telefonem
komórkowym, robienie zdjęć, śledzenie i jeżdżenie za samochodami, którymi
poruszają się wyżej wskazani, obrzucanie jajkami pojazdu, czym wzbudził u
pokrzywdzonych uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia i istotnie
naruszył ich prywatność, tj. o czyn z art. 190a § 1 k.k.
M. Z. została oskarżona o to, że:
1) w dniu 23 maja 2020 roku w B. wdarła się na ogrodzoną posesję i do
domu mieszkalnego A.Z. i wbrew żądaniu nieruchomości nie opuściła, tj. o czyn z
art. 193 k.k.,
2) w dniu 25 maja 2020 roku w B. wdarła się na ogrodzoną posesję
należącą do A. Z., tj. o czyn z art. 193 k.k.,
3) od 1 marca 2019 roku do 6 sierpnia 2020 roku w B. uporczywie nękała
A. Z., A.Z., A.Z. i A.Z. poprzez używanie wobec nich słów wulgarnych, powszechnie
uznanych za obelżywe, używanie słów obraźliwych, nagrywanie telefonem
komórkowym, robienie zdjęć, śledzenie i jeżdżenie za samochodami, którymi
poruszają się wyżej wskazani, obrzucanie jajkami pojazdu, czym wzbudziła u
pokrzywdzonych uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia i istotnie
naruszyła ich prywatność, tj. o czyn z art. 190a § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w Tczewie wyrokiem z dnia 24 listopada 2022 r., sygn. akt
II K 932/20 przy zastosowaniu art. 4 § 1 k.k.:
V KK 428/25
3
I. oskarżonego S.Z. w ramach czynu zarzucanego mu w punkcie 1 aktu
oskarżenia, uznał za winnego popełnienia tego, że w dniu 23 maja 2020 roku w B.
wdarł się do cudzego domu, tj. domu A.Z., czyn ten kwalifikuje jako występek z art.
193 k.k. oraz uznał oskarżonego S.Z. za winnego popełnienia czynu zarzucanego
oskarżonemu w pkt. 2 aktu oskarżenia, który zakwalifikował jako występek z art.
193 k.k., każdy z tych czynów zakwalifikował jako występek z art. 193 k.k. i ustalił,
że czyny te stanowią ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 91 §
1 k.k. na mocy art. 193 k.k. skazał oskarżonego i wymierzył mu karę 1 (jednego)
miesiąca pozbawienia wolności;
II. oskarżonego S. Z. uznał za winnego popełnienia czynu zarzucanego mu
w punkcie 3. aktu oskarżenia, czyn ten zakwalifikował jako występek z art. 157 § 1
k.k. i za to, na mocy art. 157 § 1 k.k. skazał oskarżonego i wymierzył mu karę 6
(sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
III. oskarżonego S Z. w ramach czynu zarzucanego mu w punkcie 4. aktu
oskarżenia, uznał za winnego popełnienia tego, że w bliżej nieustalonych dniach w
okresie od 1 marca 2019 roku do 6 sierpnia 2020 roku w B. uporczywie nękał A.Z.,
A.Z., A.Z. i A.Z. poprzez używanie wobec nich słów wulgarnych, powszechnie
uznanych za obelżywe, używanie słów obraźliwych, nagrywanie telefonem
komórkowym, robienie zdjęć, śledzenie i jeżdżenie za samochodami, którymi
poruszają się wyżej wskazani, czym wzbudził u pokrzywdzonych uzasadnione
okolicznościami poczucie zagrożenia i istotnie naruszył ich prywatność, czyn ten
zakwalifikował jako występek z art. 190a § 1 k.k. i za to, na mocy art. 190a § 1 k.k.
skazał oskarżonego i wymierzył mu karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia
wolności;
IV. na mocy art. 91 § 2 k.k., art. 86 § 1 k.k. orzeczone wobec oskarżonego
S.Z. w pkt I-III wyroku jednostkowe kary pozbawienia wolności połączył i wymierzył
mu karę łączną 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;
V. na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k., art. 70 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej wobec
oskarżonego S.Z. kary łącznej pozbawienia wolności warunkowo zawiesił na okres
2 (dwóch) lat tytułem próby;
VI. na mocy art. 72 § 1 pkt 1 k.k. zobowiązał oskarżonego S.Z. do
informowania Sądu o przebiegu okresu próby na piśmie co 6 (sześć) miesięcy;
V KK 428/25
4
VII. na mocy art. 41a § 1 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec
oskarżonego S.Z. zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonymi A.Z., A.Z., A.Z. i A.Z.
bez ich zgody na okres 3 (trzech) lat;
VIII. na mocy art. 41a § 1 i 4 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec
oskarżonego S.Z. zakaz zbliżania się do pokrzywdzonych A.Z., A.Z., A.Z. i A.Z. bez
ich zgody na odległość mniejszą niż 30 (trzydzieści) metrów na okres 3 (trzech) lat;
IX. na mocy art. 46 § 2 k.k. orzekł od oskarżonego S.Z. na rzecz
pokrzywdzonego A.Z. nawiązkę w wysokości 2000 zł (dwa tysiące złotych);
X. na mocy art. 46 § 2 k.k. orzekł od oskarżonego S.Z. na rzecz
pokrzywdzonej A. Z. nawiązkę w wysokości 500 zł (pięćset złotych);
XI. oskarżoną M.Z. w ramach czynu zarzucanego jej w punkcie 1. aktu
oskarżenia, uznał za winną popełnienia tego, że w dniu 23 maja 2020 roku w B.
wdarła się do cudzego domu, tj. domu A.Z., czyn ten kwalifikuje jako występek z art.
193 k.k. oraz uznał oskarżoną M.Z. za winną popełnienia czynu zarzucanego
oskarżonej w pkt. 2 aktu oskarżenia, który zakwalifikował jako występek z art. 193
k.k., każdy z tych czynów zakwalifikował jako występek z art. 193 k.k. i ustalił, że
czyny te stanowią ciąg przestępstw z art. 91 § 1 k.k., przy zastosowaniu art. 91 § 1
k.k., na mocy art. 193 k.k. skazał oskarżoną i wymierzył jej karę 3 (trzech) miesięcy
ograniczenia wolności polegającą na obowiązku wykonywaniu nieodpłatnej,
kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w
stosunku miesięcznym;
XII. oskarżoną M. Z. w ramach czynu zarzucanego oskarżonej w pkt. 3 aktu
oskarżenia, uznał za winną popełnienia tego, że w bliżej nieustalonych dniach w
okresie od 1 marca 2019 roku do 6 sierpnia 2020 roku w B. uporczywie nękała A. Z.,
A.Z. i A.Z. poprzez nagrywanie telefonem komórkowym, robienie zdjęć, śledzenie i
jeżdżenie za samochodami, którymi poruszają się wyżej wskazani, czym wzbudziła
u pokrzywdzonych uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia i istotnie
naruszyła ich prywatność, czyn ten zakwalifikował jako występek z art. 190a § 1 k.k.
i za to, przy zastosowaniu art. 37a § 1 k.k. na mocy art. 190a § 1 k.k. w zw. z art. 34
§ 1 i 1a pkt 1 k.k. i art. 35 § 1 k.k. skazał oskarżoną i wymierzył jej karę 5 (pięciu)
miesięcy ograniczenia wolności polegającą na obowiązku wykonywaniu
V KK 428/25
5
nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu)
godzin w stosunku miesięcznym;
XIII. na mocy art. 91 § 2 k.k., art. 86 § 1 i 3 k.k. orzeczone wobec oskarżonej
M. Z. w pkt XI-XII wyroku jednostkowe kary ograniczenia wolności połączył i orzekł
wobec oskarżonej karę łączną 6 (sześciu) miesięcy ograniczenia wolności
polegającą na obowiązku wykonywaniu nieodpłatnej, kontrolowanej pracy na cele
społeczne w wymiarze 20 (dwudziestu) godzin w stosunku miesięcznym;
XIV. na mocy art. 41a § 1 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec
oskarżonej M. Z. zakaz kontaktowania się z pokrzywdzonymi A.Z., A.Z. i A.Z. bez
ich zgody na okres 3 (trzech) lat;
XV. na mocy art. 41a § 1 i 4 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k. orzekł wobec
oskarżonej M. Z. zakaz zbliżania się do pokrzywdzonych A.Z., A.Z. i A.Z. bez ich
zgody na odległość mniejszą niż 30 (trzydzieści) metrów na okres 3 (trzech) lat;
XVI. na mocy art. 46 § 2 k.k. orzekł od oskarżonej M.Z. na rzecz
pokrzywdzonego A.Z. nawiązkę w wysokości 500 zł (pięćset złotych).
Ponadto sąd orzekł o kosztach sądowych (pkt XVII wyroku).
Apelacje od powyższego wyroku wnieśli oskarżeni i oskarżyciel posiłkowy.
Sąd Okręgowy w Gdańsku wyrokiem z dnia 26 lipca 2024 r., sygn. akt
V Ka 700/23:
I. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że:
1. uchylił rozstrzygnięcia zawarte w punktach od I do XVII wyroku;
2. oskarżonych S.Z. i M.Z. uniewinnił od wszystkich zarzutów;
3. kosztami procesu za postępowanie przed sądem I instancji w zakresie
wydatków obciążył Skarb Państwa;
II. obciążył oskarżyciela posiłkowego A.Z. kosztami procesu za
postępowanie odwoławcze, w tym wymierzył mu opłatę w kwocie 150 PLN (sto
pięćdziesiąt złotych).
Kasację od powyższego wyroku wniósł pełnomocnik oskarżycieli
posiłkowych, który zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności:
1. przepisu art. 190a § 1 k.k., poprzez dokonanie jego błędnej wykładni i
nieprawidłowe niezastosowanie, co doprowadziło do zmiany wyroku Sądu
V KK 428/25
6
Rejonowego w Tczewie z dnia 24 listopada 2022 r. (sygn. akt: II K 932/20) poprzez
uniewinnienie oskarżonych od popełnienia zarzucanych im aktem oskarżenia
czynów w pkt. 4 (dot. S.Z.) i pkt. 3 (dot. M.Z.) - w sytuacji, gdy zachowanie
oskarżonych S.Z. i M.Z. wyczerpywało znamiona czynu zabronionego uporczywego
nękania, a ustalone przez sąd II instancji: nagrywanie przez oskarżonych każdego
spotkania z oskarżycielami posiłkowymi, śledzenie oskarżyciela posiłkowego,
jeżdżenie za nim i nagrywanie popełnianych przez niego wykroczeń drogowych,
publiczne drwienie z oskarżycieli posiłkowych i ich małoletnich dzieci, poprzez
nazywanie zarówno dorosłych jak i dzieci słowami „grubasy" i „tłuściochy" -
niewątpliwie były zachowaniami charakteryzującymi się dużym stopniem
natarczywości i natężenia złej woli, co winno skutkować uznaniem oskarżonych za
winnych popełnienia czynu zabronionego opisanego dyspozycją przepisu art. 190a
k.k.;
2. przepisu art. 193 § 1 k.k., poprzez dokonanie jego błędnej wykładni i
nieprawidłowe niezastosowanie, co doprowadziło do zmiany wyroku Sądu
Rejonowego w Tczewie z dnia 24 listopada 2022 r. (sygn. akt: II K 932/20) poprzez
uniewinnienie oskarżonych od popełnienia zarzucanych im czynów w pkt. 1 i 2 aktu
oskarżenia - w sytuacji, gdy zachowanie oskarżonych S.Z. i M.Z. w dniach 23 maja
2020 roku oraz 25 maja 2020 roku wyczerpywało znamiona czynu zabronionego
naruszenia miru domowego, albowiem przez pojęcie „wdarcia się" należy rozumieć
przełamanie nie tyle przeszkody fizycznej, ile woli osoby uprawnionej, tj. wejście do
cudzego obiektu wbrew wyraźnie wyrażonej woli uprawnionego; decydujący jest
więc nie techniczny sposób przeniknięcia do sfery chronionej mirem domowym,
lecz wola sprawcy jego naruszenia, a co miało miejsce na tle przedmiotowej sprawy
i winno skutkować uznaniem oskarżonych za winnych popełnienia czynu
zabronionego opisanego dyspozycją przepisu art. 193 k.k.;
II. naruszenie przepisów postępowania, w tym w szczególności:
1. przepisów art. 170 § 1 pkt 5 k.p.k. w zw. z art. 167 k.p.k. i art. 393a
k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., poprzez nieuwzględnienie wniosku dowodowego
zgłoszonego przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych na rozprawie w dniu 4
marca 2024 r. o odtworzenie na rozprawie nagrania z k. 22 akt sprawy (nagrania
dostarczonego przez oskarżycieli), wniosku złożonego po odtworzeniu przez sąd z
V KK 428/25
7
urzędu nagrania z k. 64 (nagrania dostarczonego przez oskarżonych) w ramach
przesłuchania oskarżycieli posiłkowych A.Z. i A.Z. na tej rozprawie (oraz ponownie
oddalenie wniosku dowodowego o odtworzenie tego nagrania z k. 22 na rozprawie
w dniu 19 lipca 2024 r. (pkt. 3 postanowienia sądu) złożonego w formie pisemnej
pismem z dnia 15 marca 2024 r.) - w sytuacji, gdy wniosek ten zmierzał do
wyjaśnienia istoty sprawy, nie prowadził w sposób oczywisty do przedłużenia
postępowania i jawił się jako kluczowy dla odtworzenia przebiegu zdarzenia z dnia
25 maja 2020 roku i wyjaśnienia okoliczności, w których doszło do uszkodzenia
kolana oraz doznania urazu kciuka u oskarżyciela posiłkowego A.Z., a następnie
skonfrontowania tej wersji zdarzeń z wersją zdarzeń opisaną przez oskarżonych,
która została oparta na zarejestrowanym przez nich nagraniu (k. 64 akt sprawy),
sporządzonym telefonem komórkowym oskarżonej i obejmującym zupełnie inną
perspektywę zdarzenia niż nagranie obrazujące widok z kamery umieszczonej na
budynku, tj. monitoring zainstalowany przez oskarżyciela posiłkowego A.Z. (k. 22
akt sprawy) w sytuacji gdy nagranie oskarżonych zostało (ponownie) odtworzone
przez Sąd Okręgowy na rozprawie 4 marca 2024 r. - a brak przeprowadzenia tego
dowodu i oddalenie tego wniosku dowodowego pełnomocnika oskarżycieli miało
istotny i podstawowy wpływ na treść zaskarżonego wyroku, gdyż skutkowało
poczynieniem przez sąd II instancji błędnych ustaleń faktycznych co do braku
sprawstwa oskarżonego w popełnieniu czynu zabronionego opisanego dyspozycją
przepisu art. 157 § 1 k.k. wyłącznie na podstawie nagrania dostarczonego przez
oskarżonych, z pominięciem pozostałego materiału dowodowego (nagranie na k.
22) podczas gdy w rzeczywistości doszło do wypełnienia przez oskarżonego S. Z.
znamion tego przestępstwa;
2. przepisów art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., poprzez poczynienie
przez sąd II instancji własnych ustaleń faktycznych, odmiennych od tych, które
stanowiły podstawę orzeczenia pierwszoinstancyjnego i wydanie orzeczenia
reformatoryjnego, uniewinniającego oskarżonych od popełnienia wszystkich
zarzucanych im aktem oskarżenia czynów, na skutek pominięcia przez sąd II
instancji przeprowadzonych i ujawnionych przez sąd I instancji dowodów
kluczowych dla ustalenia okoliczności faktycznych oraz zmierzających do
wyjaśnienia istoty sprawy, w szczególności:
V KK 428/25
8
a) nagrania z dnia 25 maja 2020 roku na płycie DVD, obrazującego
widok z kamery umieszczonej na budynku, tj. monitoring zainstalowany przez
oskarżyciela posiłkowego A.Z. (k. 22 akt sprawy) - na którym zarejestrowano
następujące fakty: fakt intensywnego poruszania się pojazdu, fakt podjęcia przez
oskarżyciela posiłkowego A.Z. próby zablokowania pojazdu oskarżonego w
momencie, gdy ten chciał ruszyć, fakt najechania (uderzenia) A.Z. pojazdem, fakt
odskoczenia przez A.Z. od pojazdu - a które to fakty nie zostały zarejestrowane na
uwzględnionym przez Sąd Okręgowy nagraniu sporządzonym przez oskarżonych
(k. 64 akt sprawy),
b) uzupełniającej ustnej opinii biegłego L.Z., złożonej na rozprawie przed
sądem I instancji w dniu 24 listopada 2022 roku (k. 900-902 akt sprawy) - po
udostępnieniu biegłemu nagrania z monitoringu zainstalowanego przez
oskarżyciela posiłkowego A. Z. (k. 22 akt sprawy) - w ramach której biegły
potwierdził następujące fakty: fakt podjęcia przez oskarżyciela posiłkowego A.Z.
próby zablokowania pojazdu oskarżonego w momencie, gdy ten chciał ruszyć, fakt,
że w wyniku takiej próby zatrzymania mogło dojść do urazu kolana stwierdzonego u
A.Z., fakt, że uraz kolana stwierdzony u A.Z. był urazem typu świeżego - a które to
fakty nie znalazły się w pierwszej, ustnej opinii biegłego sądowego L.Z. (k. 866-867
akt sprawy), która to została wydana po przesłaniu biegłemu jedynie nagrania
nadesłanego przez oskarżonego,
c) pisemnej opinii biegłego L.Z. (z dnia 23.06.2020 r.) w zakresie w jakim
biegły w opinii pisemnej biegły stwierdził, że: „Do powstania urazu u
pokrzywdzonego A.Z. mogło dojść na skutek uderzenia w prawe kolano i podudzie
z dużą siłą urazu, mogło to być najechanie przez pojazd poruszający sią z
niewielką szybkością. Mechanizm podawany w aktach jest prawdopodobny" (pkt. 2
opinii pisemnej).
d) dokumentacji lekarskich pana A.Z. w zakresie w jakim wynika z niej,
że w dacie zdarzenia - 25 maja 2020 r. niezwłocznie po zdarzeniu stwierdzono u
pokrzywdzonego - „uraz kolana i podudzia", w tym „otarcia naskórka kolana",
„ruchomość w stawie kolanowym w zakresie zgięcia ograniczona bólowo" „niewielki
obrzęk okolic kolana i podudzia" (a nie jedynie „niewielki obrzęk" jak ustalił Sąd
Okręgowy) które to obrażenia korespondują z dalszą diagnostyką w ramach której
V KK 428/25
9
w badaniu MR stwierdzono - „wiązadło krzyżowe przednie z cechami MR
przebytego naderwania ( [znak „mniej"- dop JG] 1/3 włókien w okolicy przyczepu
udowego gdzie widoczny jest aktualnie ganglion 11 mm" - na podstawie której to
dokumentacji biegły L.Z. analizując przedmiotowe nagranie zdarzenia (k. 22) w
korelacji z dokumentacją medyczną na rozprawie w dniu 24 listopada 2022 r.
(druga ustna opinia uzupełniająca) wskazał, że powyższe obrażenia
pokrzywdzonego powstały we wskazanych prze niego okolicznościach,
- w konsekwencji czego naruszenie to miało istotny wpływ na treść
zaskarżonego wyroku, poprzez poczynienie przez sąd II instancji błędnych ustaleń
faktycznych co do braku sprawstwa oskarżonego w popełnieniu czynu
zabronionego opisanego dyspozycją przepisu art. 157 § 1 k.k., podczas gdy w
rzeczywistości doszło do wypełnienia przez oskarżonego S.Z. znamion tego
przestępstwa, o czym świadczą ww. dowody pominięte przez sąd II instancji przy
ocenie materiału dowodowego;
e) - dwóch opinii biegłej psycholog K.R. z dnia 26 sierpnia 2020 r.
(pominięcie i nierozważenie tej opinii przez Sąd Okręgowy w kontekście zeznań
małoletnich) dotyczących zdolności do postrzegania małoletnich A. i A.Z. oraz
ewentualnych skłonności małoletnich do konfabulacji i zakwestionowanie ich
wiarygodności przez Sąd Okręgowy (k. 17 uzasadnienia wyroku) podczas gdy z
opinii tych wynika, że „analiza treściowa wykazała, że zeznanie [dziewczynek dop
JG] spełnia kryteria wiarygodności psychologicznej (spójność wewnętrzna,
osadzenie w kontekście czasowym i przestrzennym, detale oryginalne i interakcje)
towarzyszą mu także gesty ilustracyjne, odniesienia do innych osób i zdarzeń,
adekwatny stan emocjonalny", „można uznać zeznania A.Z. za szczere", „można
uznać zeznanie A.Z. za szczere",
- w konsekwencji czego naruszenie to miało istotny wpływ na treść
zaskarżonego wyroku, poprzez poczynienie przez sąd II instancji błędnych ustaleń
faktycznych co do braku sprawstwa oskarżonych w popełnieniu czynu
zabronionego opisanego dyspozycją przepisu art. 190a § 1 k.k., podczas gdy w
rzeczywistości doszło do wypełnienia przez oboje oskarżonych znamion tego
przestępstwa, o czym świadczą ww. dowody pominięte przez sąd II instancji przy
ocenie materiału dowodowego;
V KK 428/25
10
3. przepisów art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 458
k.p.k., poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, polegające na przeprowadzeniu
przez sąd II instancji wadliwej kontroli odwoławczej, i poczynieniu własnych ustaleń
faktycznych, odmiennych od tych, które stanowiły podstawę orzeczenia
pierwszoinstancyjnego, w konsekwencji dokonania nieprawidłowej, wybiórczej,
dowolnej oraz sprzecznej z zasadami logiki i doświadczenia życiowego oceny
dowodów zgromadzonych w sprawie, w tym w przeprowadzonych na rozprawie
przed sądem II instancji i nierozważeniu dowodów ani okoliczności mających
znaczenie dla kwestii odpowiedzialności oskarżonych oraz oparcie orzeczenia
reformatoryjnego tylko na dowodach dla oskarżonych korzystnych, z
jednoczesnych pominięciem istotnych dowodów przemawiających na niekorzyść
oskarżonych, co doprowadziło do niewłaściwego i bezzasadnego uniewinnienia
oskarżonych od wszystkich zarzucanych im czynów, w tym:
a) wadliwej ocenie zeznań złożonych przez oskarżyciela posiłkowego A.Z.,
poprzez:
- uznanie jego zeznań dotyczących czynu z art. 157 § 1 k.k. za wiarygodne
tylko w części, w jakiej zdaniem sądu korespondować miały z nagraniami
przedstawionymi przez obie strony, podczas gdy sąd II instancji odniósł się jedynie
do nagrania sporządzonego przez oskarżonych i w żadnym miejscu nie ocenił
dowodu z nagrania dostarczonego przez oskarżyciela posiłkowego (k. 22),
pomijając go przy ocenie materiału dowodowego sprawy, zaś nagranie to
potwierdzało zeznania A.Z. w zakresie, w jakim wskazywał on, iż pojazd
oskarżonego na niego najechał oraz że odskoczył od pojazdu zaraz po doznaniu
urazu stawu kolanowego, pomimo, że zeznania A.Z. potwierdzone były
dokumentacją medyczną jak i opinią biegłego L.Z..
-
uznanie jego zeznań dotyczących czynu z art. 190a § 1 k.k. za
wiarygodne tylko w części, w jakiej zostały udowodnione innymi dowodami, z
zupełnym pominięciem innych, ustalonych przez sąd I instancji zdarzeń, jak fakt
obrzucania jajkami pojazdu (przyczepy) A.Z. czy wykrzykiwania z posesji
oskarżonych w stronę pokrzywdzonych słów wulgarnych, powszechnie
uznawanych za obelżywe i obraźliwe (jak np. „ty fajfusie" „spaślun" inne (płyty k. 22
i 32) oraz pominięciem faktu, że powyższe działania oskarżonych naruszały
V KK 428/25
11
prywatność pokrzywdzonych i wzbudziły u nich uzasadnione okolicznościami
poczucie zagrożenia,
-
uznanie jego zeznań dotyczących czynu z art. 190a § 1 k.k. za
wiarygodne tylko w części, z zupełnym pominięciem, że działania podejmowane
przez oskarżonych wzbudziły u małoletnich córek oskarżycieli posiłkowych
uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, że dziewczynki obawiały się
oskarżonych, nie chciały wychodzić same na dwór, płakały każdorazowo, bojąc się
spotkania z oskarżonymi, co wynika z zeznań małoletnich pokrzywdzonych,
b) wadliwej ocenie zeznań złożonych przez oskarżycielkę posiłkową A.Z.,
poprzez:
-
uznanie jej zeznań dotyczących czynu z art. 157 § 1 k.k. za
wiarygodne tylko w części, w jakiej korespondować miały z nagraniami
przedstawionymi przez obie strony, podczas gdy sąd II instancji odniósł się jedynie
do nagrania sporządzonego przez oskarżonych (k. 64) i w żadnym miejscu nie
ocenił dowodu z nagrania dostarczonego przez oskarżyciela posiłkowego (k. 22),
pomijając go przy ocenie materiału dowodowego sprawy, zaś nagranie to
potwierdzało zeznania A.Z. w zakresie, w jakim wskazywała ona, iż pojazd
oskarżonego najechał na A.Z. oraz że odskoczył on od pojazdu zaraz po doznaniu
urazu stawu kolanowego,
-
uznanie jej zeznań dotyczących czynu z art. 190a § 1 k.k. za
wiarygodne tylko w części, z zupełnym pominięciem innych, ustalonych przez sąd I
instancji zdarzeń, jak fakt obrzucania jajkami pojazdu (przyczepy) A.Z. czy
wykrzykiwania w kierunku A.Z. słów wulgarnych, powszechnie uznawanych za
obelżywe, jak „A. ciągnij lachę" czy „tępa dzida",
-
uznanie jej zeznań dotyczących czynu z art. 190a § 1 k.k. za
wiarygodne tylko w części, z zupełnym pominięciem, że działania podejmowane
przez oskarżonych wzbudziły u małoletnich córek oskarżycieli posiłkowych
uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, że dziewczynki obawiały się
oskarżonych, nie chciały wychodzić same na dwór, płakały każdorazowo, bojąc się
spotkania z oskarżonymi, co wynika z zeznań małoletnich A. i A.Z.; z pominięciem
także pozostałego materiału dowodowego w tym nagrań na których S.Z. wprost
V KK 428/25
12
komentuje szyderczo np. figurę dziewczynek (tak protokół oględzin k. 114 i
następne).
c) wadliwej ocenie zeznań złożonych przez małoletnie A. i A. siostry Z., a
dotyczących czynu z art. 190a § 1 k.k. i uznania ich za wiarygodne tylko w części,
w jakiej były zgodne z innymi dowodami zgromadzonymi w sprawie, w tym że słowa
„grubas” czy „tłuścioch” zostały odebrane przez dziewczynki jako zaadresowane do
nich, z zupełnym pominięciem, że powyższe działania oskarżonych wzbudziły u
małoletnich uzasadnione okolicznościami poczucie zagrożenia, że dziewczynki
obawiały się oskarżonych, nie chciały wychodzić same na dwór, płakały
każdorazowo, bojąc się spotkania z oskarżonymi, z pominięciem także pozostałego
materiału dowodowego w tym nagrań na których S.Z.. wprost komentuje szyderczo
np. figurę dziewczynek (tak protokół oględzin k. 114 i następne) - „ty A. ale po
Twoich dziewczynkach widać, że one chyba do sportowej szkoły chodzą, co takie
wysportowane, figury normalnie jak pływaczki", przy czym wówczas zarówno pan
A.Z. jak i córki zmagały się z nadwagą, a także z pominięciem opinii biegłej
psycholog K.R. uczestniczącej w zeznaniach dziewczynek - która ustaliła, że
zeznania dziewczynek spełniają kryteria uznania ich za wiarygodne - „analiza
treściowa wykazała, że zeznanie [dziewczynek dop JG] spełnia kryteria
wiarygodności psychologicznej (spójność wewnętrzna, osadzenie w kontekście
czasowym i przestrzennym, detale oryginalne i interakcje) towarzyszą mu także
gesty ilustracyjne, odniesienia do innych osób i zdarzeń, adekwatny stan
emocjonalny", „można uznać zeznania A.Z. za szczere", „można uznać zeznanie A.
Z. za szczere"
d) wadliwej ocenie zeznań złożonych przez świadka K.P., a dotyczących
czynu z art. 157 § 1 k.k. i uznania ich za niewiarygodne w całości, podczas gdy
zeznania te korespondowały z treścią pozostałych dowodów przeprowadzonych w
sprawie, w tym z zeznaniami oskarżycieli posiłkowych oraz dowodem z nagrania,
obrazującego widok z kamery umieszczonej na budynku, tj. monitoring
zainstalowany przez oskarżyciela posiłkowego A. Z., które to dowody potwierdzały
zeznania K.P. w zakresie, w jakim wskazywał on, iż pojazd oskarżonego najechał
na A.Z. oraz że odskoczył on od pojazdu zaraz po doznaniu urazu stawu
kolanowego,
V KK 428/25
13
e) pominięciu opinii sporządzonej przez biegłego L. Z. - wadliwej ocenie
opinii sądowej (pisemnej oraz dwóch ustnych) sporządzonej przez biegłego
sądowego L. Z. i oparciu się przez sąd II instancji wyłącznie na treści i wnioskach
jednej z opinii ustnych, wydanej przez biegłego po zapoznaniu się przez niego tylko
z treścią nagrania sporządzonego przez oskarżonych, na którym to nagraniu nie
widać momentu „styku" ciała oskarżyciela posiłkowego z pojazdem oskarżonego -
bez jednoczesnego rozważenia sprzeczności pomiędzy tą opinią a drugą opinią
ustną, wydaną przez tego samego biegłego, po zapoznaniu się przez niego z
nagraniem obrazującym widok z kamery umieszczonej na budynku (monitoring
zainstalowany przez A. Z. k. 22), a tym samym pominięcie w całości w swych
rozważaniach opinii biegłego przemawiającej na niekorzyść oskarżonego S.Z.,
f) wadliwej ocenie wyjaśnień złożonych przez oskarżonych S.Z. i M.Z. i
uznania ich za wiarygodne w znacznym stopniu, a co pozostawało w sprzeczności
z ustalonymi przez sąd II instancji danymi dotyczącymi wcześniejszej karalności
oskarżonych w tym za czyny przeciwko wymiarowi sprawiedliwości, w tym
wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie karne w stosunku do M.Z.,
oskarżonej o składanie fałszywych zeznań (k. 1160-1161 akt sprawy) oraz faktem
złożenia przez oskarżonego S. Z. do postępowania odwoławczego nieprawdziwego
oświadczenia, które w ocenie sądu II instancji zostało wytworzone umyślnie w celu
przedstawienia jako dowód w toczącym się postępowaniu karnym, a jego treść jest
niezgodna z prawdą, co skutkowało złożeniem przez sąd II instancji zawiadomienia
do Prokuratury Rejonowej w G. o możliwości popełnienia przestępstwa z art. 270 §
1 i 3 k.k. i 235 k.k. (k. 1325-1327 akt sprawy) - a który to fakt winien rzutować na
ocenę wiarygodności oskarżonego,
- w konsekwencji czego naruszenia te miały istotny wpływ na treść
zaskarżonego wyroku, poprzez poczynienie przez sąd II instancji błędnych ustaleń
faktycznych co do braku sprawstwa oskarżonych w popełnieniu przez nich czynów
zabronionych opisanych dyspozycją przepisów art. 157 § 1 k.k. oraz art. 190a § 1
k.k., podczas gdy w rzeczywistości doszło do wypełnienia przez oskarżonych
znamion tych przestępstw, o czym świadczą ww. dowody wadliwie ocenione przez
sąd II instancji, tj. w sposób całkowicie i rażąco odmienny od tych, które stanowiły
podstawę orzeczenia pierwszoinstancyjnego;
V KK 428/25
14
4. przepisów art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., poprzez
ich nieprawidłowe zastosowanie i sporządzenie przez sąd II instancji uzasadnienia
wyroku z pominięciem obligatoryjnych elementów treściowych, w tym braku
dokonania oceny części dowodów zgromadzonych w aktach sprawy (jak dowód z
nagrania z dnia 25 maja 2020, obrazującego widok z kamery umieszczonej na
budynku, tj. monitoring zainstalowany przez oskarżyciela posiłkowego A.Z. czy
dowód z drugiej, ustnej opinii uzupełniającej wydanej przez biegłego sądowego
L.Z.), a które to dowody przemawiały na niekorzyść oskarżonych, pomimo
powołania się przez sąd II instancji na dokonywaną samodzielną, pełną kontrolę
odwoławczą i ocenę materiału dowodowego;
5. przepisu art. 2 § 1 pkt 4 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k., poprzez jego
nieprawidłowe niezastosowanie i prowadzenie postępowania odwoławczego w
sposób sprzeczny z ekonomiką procesową, w tym wyznaczeniem i
przeprowadzeniem dziewięciu terminów rozpraw (dziesiąty termin był terminem
publikacyjnym), w tym dwukrotnie, mimo możliwości zamknięcia przewodu
sądowego i udzielenia głosów końcowych stronom, sąd II instancji zakreślał na
rozprawach odwoławczych stronom termin na złożenie dalszych wniosków
dowodowych np. 9 lipca 2024 r. oraz czterokrotnie odraczając termin - na rozprawie
- w związku z wnioskami oskarżonych o zniesienie terminu rozprawy z uwagi na ich
usprawiedliwioną nieobecność, a przez co sąd II instancji charakteryzował się niską
procesową aktywnością, a co skutkowało tym, że długość postępowania
odwoławczego w niniejszej sprawie była nadmierna, niczym nieuzasadniona i nie
spełniła wymogu „rozsądnego terminu", przy jednoczesnym dwukrotnym oddaleniu
wniosku oskarżyciela o odtworzenie i uwzględnienie materiału obciążającego
oskarżonych, tj. nagrania na k. 22.
Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie
sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku - do ponownego jej rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym.
Prokurator Rejonowy w Tczewie oraz obrońca oskarżonych w
odpowiedziach na kasację wnieśli o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
V KK 428/25
15
Kasacja wniesiona przez pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych A.Z. i A.Z.
jest oczywiście bezzasadna, co uprawniało do jej oddalenia na posiedzeniu w trybie
art. 535 § 3 k.p.k.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z treścią art. 523 § 1
k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu uchybień wymienionych w art.
439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa, jeżeli mogło ono mieć istotny
wpływ na treść orzeczenia. Zatem możliwość wniesienia skutecznej kasacji jest
istotnie ograniczona. Podzielając utrwalone w tym zakresie orzecznictwo Sądu
Najwyższego, stwierdzić trzeba, że postępowanie kasacyjne nie jest z pewnością
postępowaniem, które ponawiać ma zwykłą kontrolę odwoławczą. W toku zaś tego
postępowania z założenia nie dokonuje się kontroli poprawności oceny
poszczególnych dowodów, nie weryfikuje zasadności ustaleń faktycznych i nie
bada współmierności orzeczonej kary (zob. postanowienie SN z dnia 15 marca
2023 r., IV KK 549/22; postanowienie SN z dnia 10 lipca 2019 r., II KK 210/19;
postanowienie SN z dnia 21 września 2017 r., IV KK 276/17).
Przedmiotem kasacji jest wyrok sądu odwoławczego kończący postępowanie,
stąd zarzuty w niej podnoszone powinny dotyczyć tego orzeczenia. Można
wyjątkowo w kasacji wytykać uchybienia wyrokowi sądu I instancji, ale wtedy
warunkiem skuteczności takich zarzutów jest wykazanie, że te uchybienia
przeniknęły do wyroku sądu odwoławczego, będącego przedmiotem zaskarżenia
kasacji. Uczynić to należy poprzez wskazanie tych przepisów, które sąd
odwoławczy naruszył dopuszczając do owego „przeniesienia" tego uchybienia do
swojego orzeczenia, jak i poprzez stosowną argumentację (zob. postanowienie SN
z dnia 24 czerwca 2021 r., IV KK 217/21; postanowienie SN z dnia 30 marca 2017
r., V KK 35/17).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, należy
wskazać, że sąd odwoławczy nie dopuścił się rażącego naruszenia przepisów
prawa materialnego i procesowego wskazanych w zarzutach kasacji pełnomocnika
oskarżycieli posiłkowych, które zostały sformułowane jedynie celem ponowienia
zwykłej kontroli odwoławczej, dokonanej przez Sąd Okręgowy w Gdańsku w
zakresie poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych co do sprawstwa
oskarżonych, uniewinnionych od popełnienia zarzucanych im czynów.
V KK 428/25
16
Jednocześnie zauważyć należy, iż zawarte w kasacji pełnomocnika oskarżycieli
posiłkowych zarzuty są wewnętrznie sprzeczne. Skarżący bowiem z jednej strony
zarzuca nienależytą ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie i w istocie
poczynione na ich podstawie ustalenia faktyczne, a z drugiej zarzuca obrazę prawa
materialnego. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że nie można mówić o
naruszeniu przepisów prawa materialnego w sytuacji, gdy wadliwość orzeczenia w
tym zakresie jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za jego
podstawę (zob. postanowienie SN z dnia 16 listopada 2017 r., II KK 346/17;
postanowienie SN z dnia 4 stycznia 2017 r., III KK 379/16).
Odnosząc się do zarzutu obrazy przepisów prawa materialnego
postawionego w punkcie I podpunkt 1 i 2 kasacji pełnomocnika oskarżycieli
posiłkowych, wskazać należy, że jego oczywista bezzasadność wynika chociażby
tylko ze względów formalnych. Jak wskazano powyżej, uchybienie w postaci obrazy
prawa materialnego polega na jego wadliwym zastosowaniu do trafnych i
niekwestionowanych ustaleń faktycznych. Nie można więc zarzucać obrazy prawa
materialnego w sytuacji, gdy jednocześnie przyjmuje się, że wadliwość orzeczenia
jest wynikiem błędnych ustaleń faktycznych przyjętych za jego podstawę lub
ustalenia te są wynikiem naruszenia przepisów prawa procesowego (zob. S.
Zabłocki (w:) J. Bartoszewski, L. Gardocki, Z. Gostyński, S. Przyjemski, R.A.
Stefański, S. Zabłocki, Kodeks postępowania karnego. Komentarz., Warszawa
2004, t. III, s. 111). Tak sformułowane zarzuty obarczone są wewnętrzną
sprzecznością, wynikającą z faktu, iż dotyczą one tego samego zakresu, czyli
uniewinnienia oskarżonych od popełnienia zarzucanych im czynów. Jednak, jeżeli
tego rodzaju zabieg został dokonany w nadzwyczajnym środku zaskarżenia, musi
prowadzić do wniosku o jego niezasadności. Wszakże Sąd Najwyższy rozpoznaje
kasację w granicach zaskarżenia i, co do zasady, w granicach podniesionych
zarzutów (art. 536 k.p.k.), zaś postawienie sprzecznych ze sobą zarzutów w istocie
wyłącza możliwość określenia jakie właściwie uchybienie zostało sądowi
odwoławczemu w niej zarzucone (zob. postanowienie SN z dnia 29 stycznia 2020 r.,
V KK 589/18).
W przedmiotowej sprawie sąd odwoławczy dokonując analizy i oceny
zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego doszedł do wniosku, że
V KK 428/25
17
oskarżeni swoim zachowaniem nie wyczerpali znamion czynu zabronionego z art.
190a k.k. i art. 193 k.k., co doprowadziło do uniewinnienia oskarżonych od
popełnienia zarzucanych im czynów. Analiza treści uzasadnienia zaskarżonego
wyroku przekonuje, że sąd odwoławczy prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie
materiał dowodowy, dokonał szerokiej analizy pojęcia „wdarcia się” zawartego w art.
193 k.k., wskazując, że zachowanie oskarżonych polegające na wjeździe przez
otwartą bramę na posesję w dniach 23 maja 2020 roku i 25 maja 2020 roku nie
stanowiło przestępstwa stypizowanego w art. 193 k.k. W sposób szczegółowy sąd
odwoławczy odniósł się także do realizacji przez oskarżonych znamion z art. 190a
k.k., wskazując, że ich zachowania nie stanowiły uporczywego nękania w
rozumieniu art. 190a k.k.
Za chybiony również uznać należy zarzut zawarty w punkcie II podpunkt 1
kasacji, dotyczący oddalenia przez sąd odwoławczy wniosków dowodowych.
Wskazać bowiem należy, iż to sąd jest gospodarzem postępowania
jurysdykcyjnego, dlatego w jego gestii pozostaje ostateczna decyzja o
dopuszczeniu dowodu (zob. wyrok SN z dnia 4 października 2018 r., III KK 454/17).
Sąd nie ma obowiązku uwzględniania wszystkich wniosków dowodowych
składanych przez strony i może je oddalić na podstawach wskazanych w art. 170 §
1 k.p.k. Analiza akt sprawy wskazuje, że sąd odwoławczy zasadnie oddalił wnioski
dowodowe pełnomocnika oskarżycieli posiłkowych, uznając, iż w sposób oczywisty
zmierzają do przedłużenia postępowania. Jednocześnie podkreślić należy, iż
dowód z k. 22 w postaci nagrania był przeprowadzony przez sąd I instancji, został
także uwzględniony w uzasadnieniu sądu odwoławczego (str. 13 uzasadnienia) w
zakresie poczynionych ustaleń faktycznych. Tym samym dowód ten został w
sposób prawidłowy przeprowadzony i oceniony przez sądy obu instancji. Brak
ponownego odtworzenia tego dowodu w postępowaniu odwoławczym, w sytuacji
kiedy był on znany sądowi drugiej instancji, nie stanowi rażącego naruszenia prawa,
które miało istotny wpływ na treść wyroku.
Bezzasadne jest także zarzucanie sądowi odwoławczemu naruszenia art.
410 k.p.k. (zarzut z punktu II podpunkt 2), jak i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art.
457 § 3 k.p.k. (zarzut z punktu II podpunkt 4). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem
Sądu Najwyższego, orzeczenie o charakterze reformatoryjnym musi być oparte,
V KK 428/25
18
stosownie do art. 410 k.p.k., na całokształcie ujawnionego w toku rozprawy głównej
materiału dowodowego, ocenionego z respektowaniem reguły zawartej w art. 7
k.p.k., a uzasadnienie takiego orzeczenia powinno mieć charakter
pierwszoinstancyjny, a zatem stosownie do treści art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k.
wskazywać, jakie fakty sąd uznał za udowodnione lub nie udowodnione, na jakich
w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie uznał dowodów przeciwnych (zob.
wyrok SN z dnia 8 czerwca 2016 r., III KK 374/15). Obowiązkiem sądu
odwoławczego w takim układzie procesowym jest poddać analizie i ocenie cały
materiał dowodowy zgromadzony w toku dotychczasowego postępowania,
przedstawić własne ustalenia, które doprowadziły go do przekonania o
konieczności odmiennego rozstrzygnięcia i wykazać, że stanowisko wyrażone w
wyroku sądu pierwszej instancji było wadliwe oraz zaprezentować argumentację
uzasadniającą taki wniosek (zob. wyrok SN z dnia 29 marca 2018 r.,
V KK 348/17).
Sąd Okręgowy w Gdańsku w pełni sprostał powyższym wymogom, na co
wskazuje treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, a Sąd Najwyższy ocenę tę
podziela, jako odpowiadającą zarówno zgromadzonemu w sprawie, kompletnemu
materiałowi dowodowemu, jak również procesowym zasadom jego oceny,
wynikającym z art. 7 k.p.k. Ponadto w przypadku podniesienia naruszenia art. 457
§ 3 k.p.k., należy mieć na uwadze, że sporządzenie uzasadnienia wyroku sądu
odwoławczego, następuje już po wydaniu orzeczenia, co w świetle brzmienia art.
537a k.p.k., nie może powodować uchylenia wyroku tylko z tego powodu, że nie
spełnia ono wymogów art. 457 § 3 k.p.k., albowiem niepodobieństwem jest, aby
treściowa zawartość uzasadnienia mogła mieć wpływ na wydany wcześniej wyrok
sądu odwoławczego (zob. postanowienie SN z dnia 9 maja 2022 r., IV KK 689/21;
postanowienie SN z dnia 7 października 2020 r., V KK 415/20).
Za chybiony uznać należy zarzut z punktu II podpunkt 3, dotyczący
naruszenia art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. W
pierwszej kolejności wskazać należy, że art. 4 k.p.k. nie może stanowić
samodzielnej podstawy kasacyjnej, gdyż w tym przepisie sformułowano jedną z
generalnych zasad rządzących procesem karnym, która to zasada znajduje
następnie konkretyzację w części szczegółowej kodeksu. Tym samym treścią
V KK 428/25
19
zarzutu może stać się jedynie naruszenie tych konkretnych, szczegółowo
wskazanych przepisów, nie zaś zasady generalnej (zob. postanowienie SN z dnia 9
sierpnia 2024 r., IV KK 12/24). Ponadto zauważyć należy, iż zarzut obrazy art. 5 § 2
k.p.k. nie może być stawiany łącznie z obrazą art. 7 k.p.k., bowiem naruszenie
zasady in dubio pro reo możliwe jest jedynie wtedy, gdy sąd w sposób prawidłowy
przeprowadził postępowanie dowodowe i w sposób zgodny z art. 7 k.p.k. ocenił
zgromadzone dowody, a pomimo tego z dowodów uznanych za wiarygodne nadal
wynikają co najmniej dwie wersje faktyczne i organ procesowy rozstrzyga niedające
się usunąć wątpliwości niezgodnie z kierunkiem określonym w przepisie art. 5 § 2
k.p.k. (zob. postanowienie SN z dnia 3 września 2025 r.,
II KK 292/25). W ocenie Sądu Najwyższego skarżący w treści tego zarzutu
kwestionuje wydanie przez sąd odwoławczy wyroku reformatoryjnego i
uniewinnienie oskarżonych od popełnienia zarzucanych im czynów, prezentując
przy tym własną i subiektywną ocenę dowodów i poczynione na ich podstawie
ustalenia faktyczne.
Niezasadny jest w końcu zarzut z punktu II podpunkt 5 kasacji, w którym
skarżący zarzuca sądowi odwoławczemu procedowanie w sposób sprzeczny z
ekonomiką procesową, bowiem w sprawie odbyło się 10 terminów rozpraw. Wbrew
twierdzeniom skarżącego, nie sposób jednak doszukać się w postępowaniu sądu
przewlekłości, przeciwnie sąd odwoławczy dążył do wyjaśnienia wszelkich
wątpliwości, zaś ilość wyznaczonych w sprawie rozpraw odpowiadała potrzebom
toczącego się postępowania apelacyjnego. Nie wykazano także wpływu takiego
procedowania na treść wyroku.
Reasumując, skarżący zmierza do przedstawienia własnej i odmiennej oceny
przeprowadzonych dowodów oraz dokonanych na ich podstawie ustaleń stanu
faktycznego. Skarżący formułując w ten sposób kasację, będącą nadzwyczajnym
środkiem zaskarżenia, środek ten potraktował jako kolejny instancyjny środek
odwoławczy, co jest niedopuszczalne. Kasacja nie służy bowiem do ponawiania
kontroli instancyjnej już dokonanej przez sąd odwoławczy, stąd też postępowanie
kasacyjne nie może być traktowane jako trzecia instancja (zob. postanowienie SN z
dnia 9 stycznia 2019 r., IV KK 694/18; postanowienie SN z dnia 11 października
2022 r., V KK 332/22; postanowienie SN z dnia 10 kwietnia 2025 r., IV KK 95/25).
V KK 428/25
20
Mając powyższe na uwadze wskazać należy, że podniesione w omawianej
kasacji zarzuty, mimo ich obszerności, były oczywiście bezzasadne, co pozwoliło
na oddalenie wniesionego środka na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
O kosztach sądowych za postępowanie kasacyjne orzeczono na podstawie
art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k., obciążając nimi oskarżycieli posiłkowych,
w częściach na nich przypadających.
[WB]
[r.g.]
Anna Dziergawka