V KK 112/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Paweł Kołodziejski
Dnia 15 lipca 2026 r.
w sprawie Z.F.
skazanego za czyn z art. 207 § 1 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 15 lipca 2026 r.,
wniosku obrońcy skazanego
o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu
z dnia 29 października 2025 r., sygn. akt IV Ka 375/24,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Ostrzeszowie
z dnia 8 maja 2023 r., sygn. akt II K 254/18,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario,
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
W dniu 20 marca 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła kasacja obrońcy
skazanego Z.F., który wyrok sądu odwoławczego zaskarżył w całości na korzyść
strony, którą reprezentuje, podnosząc następujące zarzuty wystąpienia
bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci
nienależytej obsady sądu drugiej instancji (zarzut z pkt 1), a także rażącego
naruszenia art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. (zarzuty
z pkt 2 i 5), art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. (zarzuty z pkt 3, 4, 6, 7, 8, 9,
10), art. 170 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 201 k.p.k. (zarzut z pkt 11), art. 170 § 1 pkt
V KK 112/26
2
2 i 5 k.p.k. w zw. z art. 193 § 1 k.p.k. (zarzut z pkt 12) i art. 393a k.p.k. w zw. z art.
393 § 3 k.p.k. (zarzut z pkt 13). W treści kasacji obrońca sformułował także wniosek
o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 29
października 2025 r., a także poprzedzającego go wyroku Sądu Rejonowego w
Ostrzeszowie z dnia 8 maja 2023 r., albowiem podniesione zarzuty, w tym
dotyczące bezwzględnej przesłanki odwoławczej „wskazują z wysokim
prawdopodobieństwem, że wyrok będzie nieprawomocny”, a nadto po stronie
skazanego występują tego rodzaju warunki osobiste, w szczególności zdrowotne,
że w jego obecnym stanie wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności
mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne dla niego skutki. W tym
zakresie obrońca dołączyła dokumentację medyczną skazanego, mającą na celu
wykazanie, że Z.F. jest osobą trwale niezdolną do samodzielnej egzystencji na
podstawie decyzji Komisji Lekarskiej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, przebył
kilkukrotnie udary doprowadzające do niedowładu prawostronnego ciała, zmaga z
komplikacjami neurologicznymi wywołanymi przebytymi udarami, rozpoznano u
niego chorobę w postaci uchyłkowatości jelita grubego (determinującą dietę
wysokobłonnikową), a nadto posiada dolegliwości związane z przepukliną
pachwinową prawostronną (do operacji) uniemożliwiającą podejmowanie czynności
wysiłkowych, zmiany dyskopatyczno-zwyrodnieniowe, dyskopatię, cierpi na
chorobę zwyrodnieniową kręgosłupa, nadciśnienie tętnicze, niedosłuch obustronny,
wysoką krótkowzroczność (7 dioptrii), zerwanie mięśnia czworogłowego nogi lewej
z widoczną deformacją na przedniej części uda oraz ogólną niewydolność kręgowo-
podstawną, niezłośliwy nowotwór nadnercza prawego i różnorakie schorzenia
utrudniające mu codzienne funkcjonowanie. Powyższe, zdaniem obrońcy, wskazuje
na konieczność kontynuowania leczenia i konsultacji ze specjalistami (m.in. w
zakresie wszczepionych implantów zębowych) oraz podjęcia przez skazanego
farmakoterapii, a także przemawia za istnieniem realnego zagrożenia dla życia
bądź zdrowia skazanego w przypadku umieszczenia go w zakładzie karnym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego
wyroku nie zasługiwał na uwzględnienie.
V KK 112/26
3
Zgodnie z brzmieniem art. 532 § 1 k.p.k., w razie wniesienia kasacji Sąd
Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego orzeczenia, jak i innego
orzeczenia, którego wykonanie zależy od jej rozstrzygnięcia. Ustawodawca w art.
532 k.p.k. nie wskazał przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego
orzeczenia, niemniej jednak nie budzi żadnych wątpliwości, że rozwiązanie zawarte
w wyżej wymienionym przepisie winno mieć charakter wyjątkowy, albowiem
stanowi ono odstępstwo od zasady natychmiastowej wykonalności wyroków (vide
art. 9 § 3 k.k.w.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd,
zgodnie z którym zastosowanie wskazanej instytucji wymaga kumulatywnego
zmaterializowania się dwóch warunków. Pierwszym z nich jest wystąpienie
oczywistej zasadności zarzutów podniesionych w nadzwyczajnym środku
zaskarżenia. Z kolei drugim będzie wykazanie przez wnioskodawcę, iż dalsze
wykonywanie orzeczenia mogłoby wywołać wyjątkowo dolegliwe i nieodwracalne
dla skazanego skutki (zob. postanowienie SN z dnia 8 lutego 2022 r., II KO 111/21;
postanowienie SN z dnia 18 stycznia 2022 r., III KK 495/21; postanowienie SN z
dnia 10 lutego 2022 r., IV KK 664/21; postanowienie SN z dnia 18 listopada 2021 r.,
III KK 391/21). Dopiero łączne spełnienie wskazanych wyżej warunków daje
asumpt do rozważenia zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania
zaskarżonego orzeczenia.
Odnosząc się do pierwszego z wymienionych kryteriów należy stwierdzić, że
wstępna analiza kasacji wniesionej na korzyść Z.F. nie pozwala dostrzec
ewidentnej, niejako „rzucającej się w oczy” wadliwości rozstrzygnięcia Sądu
Okręgowego w Kaliszu, co potwierdza również stanowisko prokuratora zawarte w
odpowiedzi na kasację. Wprawdzie obrońca podniósł zarzut bezwzględnej
przyczyny odwoławczej w postaci nienależytej obsady sądu ad quem, niemniej w
świetle orzecznictwa Sądu Najwyższego wskazywane uchybienie nie skutkuje
automatycznie zaistnieniem przesłanki z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Pozostałe zaś
zarzuty dotyczą wadliwości związanych z kontrolą instancyjną bądź
procedowaniem sądu odwoławczego – i również nie są na tyle oczywiste, aby na
tym etapie przesądzać o ich zasadności czy niezasadności. Ocena ewentualnej
skuteczności wszystkich zarzutów oraz tego czy w przedmiotowej sprawie doszło
do uchybień wskazywanych przez obrońcę, wymaga szczegółowej i pogłębionej
V KK 112/26
4
analizy akt sprawy, którą Sąd Najwyższy przeprowadzi w chwili rozpoznania
wniesionej kasacji. Takiej oceny nie można bowiem dokonywać na etapie
rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia, tj. na
przedpolu merytorycznego rozpoznania kasacji w sytuacji, gdy podniesione zarzuty
nie wskazują „na pierwszy rzut oka”, a więc bez potrzeby głębszego wnikania w
całokształt materiału dowodowego zawisłej sprawy, na ich niewątpliwą zasadność.
Również drugi ze wskazanych warunków, niezbędnych do uwzględnienia
wniosku o wstrzymanie orzeczenia, nie został spełniony. W orzecznictwie Sądu
Najwyższego słusznie zwraca się uwagę, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego
orzeczenia nie może znaleźć zastosowania, gdy jako przesłanki wskazywane są
m.in. okoliczności dotyczące sytuacji osobistej strony (np. stanu jej zdrowia), gdyż
tego rodzaju względy mogą być powołane we wniosku o odroczenie wykonania
kary lub udzielenie przerwy w jej odbywaniu (zob. postanowienie SN z dnia 21
czerwca 2022 r., III KK 241/22).
Reasumując, należało stwierdzić brak podstaw do uwzględnienia wniosku o
wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia. Podkreślić należy, iż
przedmiotowa decyzja w żadnej mierze nie przesądza o treści przyszłego
rozstrzygnięcia co do wniesionego nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Analiza
podstaw oraz motywacji kasacji, dokonywana jest bowiem w ograniczonym
zakresie – limitowanym jedynie przedmiotem postępowania dotyczącym
rozpoznania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia.
Rozstrzygnięcie wniosku złożonego w oparciu o przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie
stanowi swoistego prejudykatu w postępowaniu kasacyjnym, dlatego też w żaden
sposób nie rzutuje ono na kierunek przyszłego rozstrzygnięcia odnośnie do oceny
zasadności kasacji. Nie oznacza nawet, iżby procesowo niedopuszczalne było w
przyszłości uznanie zarzutów postawionych w kasacji za oczywiście zasadne (zob.
postanowienie SN z dnia 11 marca 2022 r., III KO 12/22).
Jedynie na marginesie należy zauważyć, że wniosek o wyłączenie sędziego
referenta, jaki został złożony w niniejszej sprawie, dotyczy w istocie rozpoznania
wniesionej kasacji, nie zaś kwestii incydentalnych, do których należy ocena
zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia (por. postanowienie SN
z dnia 16 lutego 2022 r., IV KK 460/19, postanowienie SN z dnia 7 maja 2025 r., V
V KK 112/26
5
KK 84/25; postanowienie SN z dnia 7 maja 2025 r., IV KK 16/25). Zgodnie zaś z art.
42 § 3 zd. 3 k.p.k., w przypadku wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy,
czynności procesowe dokonane z jego udziałem po złożeniu wniosku staną się
bezskuteczne.
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[WB]
[a.ł]
