V CZ 60/17

Sygn. akt V CZ 60/17

POSTANOWIENIE

Dnia 29 września 2017 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Krzysztof Strzelczyk (przewodniczący)
‎SSN Zbigniew Kwaśniewski
‎SSN Roman Trzaskowski (sprawozdawca)

w sprawie ze skargi J.J.
‎o wznowienie postępowania w sprawie VI Ca ../15 Sądu Okregowego

w C. zakończonego prawomocnym postanowieniem

z dnia 27 maja 2015 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu
‎sprawy z wniosku M. M.
‎przy uczestnictwie […]o nadanie tytułu własności,
‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym

w Izbie Cywilnej w dniu 29 września 2017 r.,
‎zażalenia uczestnika postępowania J.J. na postanowienie

Sądu Okręgowego w C.
‎z dnia 9 lutego 2017 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie w przedmiocie odrzucenia skargi o wznowienie postępowania, pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 9 lutego 2017 r. Sąd Okręgowy w C. oddalił wniosek J.J. z dnia 11 stycznia 2017 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania oraz odrzucił wniesioną w tym samym dniu skargę o wznowienie postępowania. Uzasadniając odrzucenie skargi o wznowienie postępowania, wskazał, że skarżący uzyskał dokument (nowy środek dowodowy), który został powołany jako podstawa wznowienia postępowania, najpóźniej w dniu 31 sierpnia 2016 r., co oznacza, iż przewidziany w art. 407 § 1 k.p.c. trzymiesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie upłynął z dniem 30 listopada 2016 r. Skarga podlegała odrzuceniu jako wniesiona po terminie, Sąd Okręgowy bowiem nie znalazł podstaw do przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia skargi, uznając, że przyjmowany na gruncie art. 168 § 1 k.p.c. obiektywny miernik staranności nie pozwala przyjąć, iż strona nie wniosła skargi w terminie bez swojej winy. Wskazane jako przyczyna uchybienia terminowi opóźnienie w rozpoznaniu wniosku skarżącego z dnia 3 listopada 2016 r. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika procesowego (sprawa o sygn. XV Co …/16) nie jest wystarczające, gdyż skarżący nie wyjaśnił, dlaczego wystąpił z takim wnioskiem dopiero w dniu 3 listopada 2016 r., a w szczególności nie wykazał, kiedy uzyskał poradę prawną od adwokata, z której wynikało, że jest to sprawa niecierpiąca zwłoki. Skarżący otrzymał postanowienie Sądu Rejonowego w sprawie XV Co …/13 oddalające jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu w dniu 2 grudnia 2016 r. Po rozpoznaniu zażalenia J.J. odpis prawomocnego orzeczenia Sądu Okręgowego otrzymał w dniu 4 stycznia 2017 r.

Pełnomocnik J.J. zaskarżył postanowienie w całości podnosząc naruszenie art. 6 § 1 k.p.c., art. 124 § 1 k.p.c., art. 407 § 1 k.p.c. oraz art. 233 § 1 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 168 § 1 k.p.c. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W ocenie Sądu Okręgowego przyczyną uchybienia terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania było zachowanie skarżącego wynikające z braku jego zapobiegliwości. Strona dbająca należycie o własne interesy powinna uwzględniać fakt, że od złożenia wniosku o zwolnienie od  kosztów  sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu do wniesienia skargi musi upłynąć pewien okres, a w konsekwencji wystąpić z takim wnioskiem tak szybko, jak to możliwe.

Ocena ta nie uwzględnia jednak, że wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika procesowego skarżący złożył w dniu 3 listopada 2016 r., a więc blisko miesiąc przez upływem terminu do wniesienia skargi o wznowienie postępowania. Jest to czas wystarczający - w normalnym toku czynności - do rozpoznania wniosku o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Skarżący nie powinien być obciążany konsekwencjami opóźnienia w tym zakresie, co jest szczególnie istotne w okolicznościach niniejszej sprawy, gdyż już we wniosku wyjaśnił, dlaczego nie złożył samodzielnie skargi (m.in. ze względu na wykształcenie niepełne średnie, brak umiejętności korzystania z komputera) i zwrócił Sądowi uwagę na zbliżający się termin do złożenia skargi o wznowienie.

Z tych względów Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 398¹⁵ § 1 w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c., pozostawiając rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie (art. 108 § 2 w zw. z art. 391 § 1, 398²¹ i 394¹ § 3 k.p.c.).

kc

jw