Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 168.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności procesowej bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu.

§ 2.Przywrócenie nie jest dopuszczalne, jeżeli uchybienie terminu nie pociąga za sobą ujemnych dla strony skutków procesowych.

Sprawdź, jak sądy stosują art. 168 KPC

Odpowiedź z sygnaturami orzeczeń i odesłaniem do źródła.

Zapytaj za darmo

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 168 Kodeksu postępowania cywilnego określa zasady dotyczące przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej. Przepis przewiduje, że jeśli strona nie wykonała danej czynności w wyznaczonym terminie, ale zbieg ten nie nastąpił z jej winy, może zwrócić się do sądu z wnioskiem o przywrócenie tego terminu. Przywrócenie terminu jest zatem narzędziem ochrony praw strony przed negatywnymi skutkami niedotrzymania terminu, gdy opóźnienie jest niezawinionym zdarzeniem. Jednocześnie przepis wskazuje, że obowiązuje warunek, iż uchybienie terminu musi powodować negatywne skutki procesowe dla strony, aby możliwe było jego przywrócenie. Jeśli brak działania nie prowadzi do ujemnych konsekwencji prawnych, przywrócenie terminu nie zostanie uwzględnione.

Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy strona postępowania cywilnego zwleka z dokonaniem czynności procesowej mimo upływu terminu, jednak opóźnienie to wynikło z przyczyn od niej niezależnych. Takie sytuacje mogą obejmować np. nagły wypadek czy siłę wyższą. Wniosek o przywrócenie terminu musi zostać złożony przez stronę, której dotyczy niedotrzymanie terminu. Warunkiem rozpatrzenia wniosku jest wykazanie braku winy oraz istnienie ujemnych skutków prawnych wynikających z uchybienia. W przeciwnym wypadku sąd odrzuci prośbę o przywrócenie terminu.

Przykładem zastosowania tego przepisu może być sytuacja, w której uczestnik postępowania nie zdążył złożyć wniosku dowodowego w terminie z powodu poważnej choroby. Po ustaniu przeszkody i udokumentowaniu jej, strona wnosi do sądu o przywrócenie terminu. Jeśli sąd uzna, że nieterminowe działanie było niezawinione, a brak wniosku powoduje negatywne skutki procesowe, przywraca termin, umożliwiając stronie pełne korzystanie z przysługujących jej praw procesowych.

Częstym błędem przy stosowaniu art. 168 KPC jest niezłożenie wniosku w terminie albo brak właściwego usprawiedliwienia opóźnienia czynności procesowej. Niekiedy strony mylnie uważają, że zawsze przysługuje prawo do przywrócenia terminu, mimo że musi istnieć wyraźna przyczyna niezawinionego uchybienia oraz rzeczywiste ujemne skutki prawne. Należy również pamiętać, że przywrócenie terminu ma charakter fakultatywny i zależy od decyzji sądu. W indywidualnej sprawie zaleca się skonsultować z prawnikiem, aby poprawnie przygotować wniosek oraz ocenić szansę powodzenia.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

III AUz 65/15Sąd Apelacyjny w Szczecinie

Przywrócenie terminu do apelacji w sprawie o rentę

Fragment uzasadnienia

… o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji wskazując, że nie usłyszał na jaki dzień wyznaczony został następny termin rozprawy. Sąd okręgowy rozważył wniosek na podstawie art. 168 § 1 k.p.c. i uznał, że ubezpieczony nie wykazał, aby nie dokonał w terminie czynności procesowej bez swojej winy. Ubezpieczony cierpi na niedosłuch od wielu lat i mimo tego w trakcie rozprawy nie zasygnalizował przewodniczącemu, że schorzenie…
  • apelacja
Czytaj orzeczenie
V C 669/14Sąd Rejonowy w Mrągowie

Przedawnienie roszczenia z nakazu zapłaty – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… 2007r., umowy zlecenia, na potwierdzenie swojego miejsca zamieszkania tj. C. ul. (...) ( dowody k. 69-80), którym to Sąd przyznał walor prawdziwości. Przepis art. 168 § 1 k.p.c. określa dwie przesłanki przywrócenia terminów procesowych - ustawowych i sądowych oraz terminów egzekucyjnych. Nie podlegają natomiast przywróceniu terminy instrukcyjne ani terminy prawa materialnego. Przesłankami tymi są brak winy strony w…
Czytaj orzeczenie
III AUa 671/14Sąd Apelacyjny w Gdańsku

Umorzenie składek ZUS: decyzja musi określać warunki

Fragment uzasadnienia

… nr 39141). Ze względu na regulację zawartą w art. 477 9 § 3 k.p.c. nie jest możliwe zgłoszenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 168 k.p.c. (tak też postanowienie SA w Gdańsku z dnia 28 lutego 2013 r., III AUz 24/13, LEX nr 1317881; wyrok SA w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 1994 r., III AUr 344/94, OSA 1995/1/9, LEX nr 13846). W szczególności nie wydaje się postanowienia o przywróceniu…
  • składki na ubezpieczenie społeczne
Czytaj orzeczenie
II Ca 1589/14Sąd Okręgowy w Krakowie

Eksmisja z lokalu a zabezpieczenie umowy – wyrok SO w Krakowie

Fragment uzasadnienia

… instancji w przedmiocie przywrócenia terminu pozwanym M. B. (1) , J. B. i H. B. do wniesienia apelacji od zaskarżonego wyroku w związku z odmienną oceną przesłanek z art. 168 § 1 k. p. c. W konsekwencji powyższego apelacja wymienionych pozwanych podlegała odrzuceniu, jako wniesiona po terminie, a to na podstawie art. 370 k. p. c. w zw. z art. 373 k. p. c. Nie zmienia to jednak faktu, że rozpoznaniem w niniejszej sprawie…
  • zabezpieczenie
Czytaj orzeczenie
I ACz 976/13Sąd Apelacyjny w Rzeszowie

Przywrócenie terminu po zwrocie pozwu – SA Rzeszów

Fragment uzasadnienia

… zażalenie, w którym domagała się jego uchylenia. Wskazując na naruszenie: art. 130 § 2 k.p.c. , art. 130 § 1 zd. k.p.c. drugie w zw. z art. 125 § 1 k.p.c. w zw. z art. 168 § 1 k.p.c. oraz art. 316 § 1 k.p.c. w zw. z art. 361 k.p.c. w zw. z art. 362 k.p.c. – zarzuciła, że zarządzenie zwrocie pozwu nastąpiło pomimo nierozpoznania jej wniosku o przywrócenie terminu, który zgłosiła w piśmie z dnia 12 czerwca 2013 r., a ponadto…
  • termin
Czytaj orzeczenie
VIII Cz 318/13Sąd Okręgowy w Toruniu

Przywrócenie terminu a niedopuszczalna czynność procesowa

Fragment uzasadnienia

… odrzucenie przez Sąd Rejonowy wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia z przyczyn formalnych ( art. 171 k.p.c. ) , a nie jego oddalenie z przyczyn materialnych ( art. 168 § 1 k.p.c. ) oraz odrzucenie zażalenia jako niedopuszczalnego , a nie jako złożonego po terminie ( art. 370 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. i art. 397 § 2 k.p.c. ) , chociaż w tym ostatnim przypadku nie miało to wpływu na samą treść…
  • przywrócenie terminu
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 6

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 168: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Najczęściej zadawane pytania

Co to znaczy przywrócenie terminu?

Przywrócenie terminu to decyzja sądu umożliwiająca dokonanie czynności procesowej po upływie ustawowego terminu, gdy opóźnienie nie zależało od strony.

Kiedy sąd może nie przywrócić terminu?

Sąd odrzuci wniosek, jeśli opóźnienie nie wywołuje ujemnych dla strony skutków procesowych.

Czy wniosek o przywrócenie terminu może złożyć każda ze stron?

Tak, wniosek składa strona, która nie dokonała czynności procesowej w terminie i twierdzi, że nie zawiniła.

Jakie są najczęstsze powody niezawinienia uchybienia terminu?

Przyczyny to zwykle nagłe zdarzenia, choroba, siła wyższa lub inne okoliczności niezależne od strony.

Czy decyzja o przywróceniu terminu jest obligatoryjna dla sądu?

Nie, sąd rozpatruje wniosek i podejmuje decyzję według uznania, uwzględniając przesłanki z art. 168 KPC.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 168