Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 12 lipca 2026
Czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.
Sprawdź, jak sądy stosują art. 167 KPC
Odpowiedź z sygnaturami orzeczeń i odesłaniem do źródła.
Art. 167 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi jasno, że każda czynność procesowa podjęta przez stronę po upływie określonego terminu jest bezskuteczna. Oznacza to, że działania dokonane po wyznaczonym czasie nie wywołują skutków prawnych w postępowaniu, co ma na celu zapewnienie porządku i przewidywalności w toku spraw sądowych. Przepis ten nakłada na strony obowiązek pilnowania terminów i działań zgodnych z nimi, aby nie narażać się na odrzucenie ich czynności.
Zastosowanie artykułu 167 zachodzi w każdym przypadku, gdy w toku postępowania cywilnego strona podejmuje czynność procesową po ustawowo lub sądowo wyznaczonym terminie. Może to dotyczyć na przykład wnoszenia pism procesowych, dowodów, środków zaskarżenia czy innych działań wymagających terminowego podjęcia. Celem przepisu jest klarowne wyeliminowanie z postępowania dokumentów lub działań skutkujących przewlekaniem lub utrudnianiem procesu, jeśli nie mieszczą się w czasie wyznaczonym przez prawo lub sąd.
Przykładowo, jeśli strona ma obowiązek wnieść odpowiedź na pozew w terminie 14 dni od doręczenia pozwu, a z powodu niezastosowania się do terminu złoży ją po jego upływie, czynność ta pozostanie bezskuteczna. Oznacza to, że sąd nie będzie brał pod uwagę tego pisma przy rozpatrywaniu sprawy, co może skutkować negatywnymi konsekwencjami dla strony. Takie rozwiązanie wymusza na stronie staranne planowanie i pilnowanie terminów proceduralnych, aby nie utracić prawa do adekwatnej obrony lub dochodzenia roszczeń.
W praktyce częstym błędem jest niedostateczna znajomość terminów lub ich nieprecyzyjne ustalenie, co prowadzi do składania pism po terminie. Innym nieporozumieniem jest próba uzasadniania braków formalnych zwłoką, która jednak nie skutkuje przywróceniem terminu bez odpowiedniego wniosku i zgody sądu. Artykuł 167 KPC zwraca uwagę na konieczność sumiennego przestrzegania terminów oraz na konsekwencje ich przekroczenia, które mogą skutkować utratą uprawnień procesowych. W każdej sytuacji indywidualnej, w której istnieją wątpliwości co do terminu lub skutków jego przekroczenia, warto skonsultować się z prawnikiem, który pomoże właściwie ocenić sytuację i ewentualnie podjąć działania zmierzające do przywrócenia terminu lub innego rozwiązania proceduralnego.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… złożeniem tego pisma dysponował możliwością powołania się na naruszenie przepisów postępowania w przedmiocie wadliwego zawiadomienia go o terminie rozprawy, złożenia w trybie art. 167 i nast. k.p.c. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia apelacji w sprawie (wraz z jej wniesieniem) i w ten sposób starać się o zniweczenie niekorzystnego dla siebie wyroku. W omawianej sprawie nie zostały przedstawione okoliczności i…
Fragment uzasadnienia
… art. 222 k.p.c. zd. 2 w zw. z art. 24 ust. 1 ustawy o: pozostawienie bez rozpoznania zarzutu niewłaściwości miejscowej Sądu jako spóźnionego i przez to bezskutecznego ( art. 167 k.p.c. ) oraz pozostawienie bez rozpoznania wniosku o sprawdzenie przez Sąd wartości przedmiotu sporu jako spóźnionego i przez to bezskutecznego ( art. 167 k.p.c. ), ewentualnie o oddalenie tego wniosku, w szczególności przy uwzględnieniu, iż…
Fragment uzasadnienia
… ono skutków w zakresie zawartego w nim wniosku o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu skargowym, obejmujących sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na skargę (art. 167 k.p.c. w zw. z art. 42412 k.p.c. i art. 3987 § 1 k.p.c.) (zob. m.in. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2002 r., IV CKN 1071/00, OSNC 2003, nr 9, poz. 120; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 marca 2003 r., V CKN 1733/00, nie publ.; wyrok…
Fragment uzasadnienia
… był bezskuteczny, ponieważ został zgłoszony dopiero w piśmie procesowym z uchybieniem terminu wniesienia odpowiedzi na apelację, co skutkowało naruszeniem art. 372 k.p.c. oraz art. 167 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W judykaturze wyrażono pogląd, że przewidziany w art. 372 k.p.c. termin wniesienia odpowiedzi na apelację jest terminem instrukcyjnym, a niewniesienie jej…
Fragment uzasadnienia
… wniesione po upływie dwutygodniowego terminu przewidzianego dla podjęcia tego rodzaju czynności (art. 3987 § 1 k.p.c.). Pismo to nie mogło być zatem za taką odpowiedź uznane (art. 167 k.p.c.), co wykluczało przyznanie zwrotu kosztów wiążących się z jego sporządzeniem i wniesieniem.
Fragment uzasadnienia
… 2 k.p.c. Zawarty w odpowiedzi na skargę wniosek o zasądzenie kosztów postępowania nie został uwzględniony, jako złożony po terminie, a zatem bezskutecznie (art. 3987 § 1 w zw. z art. 167 k.p.c.).
Wyświetlone orzeczenia: 6
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 167: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoOznacza to, że działanie podjęte po wyznaczonym terminie nie ma żadnego prawnego efektu w postępowaniu.
Możliwe jest przywrócenie terminu na podstawie odpowiedniego wniosku i decyzji sądu, jeśli zachodzą ku temu przesłanki.
Mogą to być m.in. wniesienie pozwu, odpowiedzi na pozew, zażalenia, czy przedstawienie dowodów w terminie.
Zasadniczo tak, choć istnieją wyjątki przewidziane przez prawo, jak np. przywrócenie terminu na wniosek strony.
Termin można przedłużyć tylko wtedy, gdy przepisy lub sąd na to zezwolą; inaczej przekroczenie terminu skutkuje bezskutecznością czynności.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 167