PrawMi

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 124.

Aktualizacja: 13 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Zgłoszenie wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, jak również wniesienie środka odwoławczego od odmowy ich ustanowienia nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania, chyba że chodzi o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego dla powoda na skutek wniosku zgłoszonego w pozwie lub przed wytoczeniem powództwa. Sąd może jednak wstrzymać rozpoznanie sprawy aż do prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku i w związku z tym nie wyznaczać rozprawy, a wyznaczoną rozprawę odwołać lub odroczyć.

§ 2.W razie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego na wniosek zgłoszony przed upływem terminu do wniesienia zażalenia, dla którego sporządzenia ustawa wymaga zastępstwa prawnego przez adwokata lub radcę prawnego, sąd doręcza ustanowionemu adwokatowi lub radcy prawnemu odpis postanowienia z urzędu, a termin do wniesienia zażalenia na postanowienie biegnie od dnia jego doręczenia pełnomocnikowi. Jeżeli strona prawidłowo zażądała doręczenia postanowienia z uzasadnieniem, odpis postanowienia doręcza się pełnomocnikowi z uzasadnieniem.

§ 3.W razie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego na wniosek zgłoszony przed upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę, która prawidłowo zażądała doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem, sąd doręcza ustanowionemu adwokatowi lub radcy prawnemu orzeczenie z uzasadnieniem z urzędu, a termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia doręczenia pełnomocnikowi orzeczenia z uzasadnieniem.

§ 4.W razie oddalenia wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, zgłoszonego w przypadkach, o których mowa w § 2 lub § 3, termin do wniesienia środka zaskarżenia biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym – od dnia jego ogłoszenia. Jeżeli jednak strona wniosła zażalenie w przepisanym terminie, termin do złożenia środka zaskarżenia biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia oddalającego zażalenie, a jeżeli postanowienie sądu drugiej instancji zostało wydane na posiedzeniu jawnym – od dnia jego ogłoszenia.

§ 5.Ponowny wniosek o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, oparty na tych samych okolicznościach, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia środka zaskarżenia.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

III Cz 1583/13Sąd Okręgowy w Gliwicach

Wniosek o pełnomocnika z urzędu wstrzymuje bieg sprawy

Fragment uzasadnienia

… usunięcia braków formalnych pozwu i dołączając kserokopię swego dowodu osobistego, zawierającą numer PESEL. Sąd Okręgowy zważył, co następuje : Zgodnie z art. 124 § 1 k.p.c. zgłoszenie w pozwie wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu wstrzymuje bieg toczącego się postępowania. Celowościowa wykładnia tego przepisu przemawia za przyjęciem, iż skutek w postaci wstrzymania biegu postępowania wywołuje także…
  • pomoc prawna z urzędu
  • postępowanie cywilne
Czytaj orzeczenie
III CZ 14/12Wydział III

Oddalenie skargi o wznowienie postępowania - wyrok SN 2012

Fragment uzasadnienia

… w nie rozpoznaniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, zamieszczonego w skardze o wznowienie postępowania, przed przystąpieniem do jej rozpoznania. Zgodnie z art. 124 k.p.c. zgłoszenie wniosku o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania, chyba że chodzi o ustanowienie ich na skutek wniosku zgłoszonego w pozwie lub przed wytoczeniem powództwa. Sąd może jednak…
Czytaj orzeczenie
II PK 62/11Wydział II

Wyrok SN o wynagrodzeniu i rozliczeniu pracy operatora automatów

Fragment uzasadnienia

… ustalonym stanie faktycznym Sąd Okręgowy wskazał, że podstawę prawną odpowiedzialności pozwanego za mienie powierzone mu przez pracodawcę z obowiązkiem wyliczenia się stanowi art. 124 k.p. Konieczną przesłanką odpowiedzialności pracownika na podstawie tego przepisu jest prawidłowe powierzenie mienia pracownikowi przez pracodawcę w warunkach umożliwiających jego strzeżenie. Tymczasem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy…
Czytaj orzeczenie
III CZ 17/11Wydział III

Odrzucenie zażalenia na koszty postępowania - wyrok SN z 2011 r.

Fragment uzasadnienia

… Na bieg terminu nie mógł już wpłynąć złożony przez uczestnika w dniu 3 listopada 2010 r. wniosek o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu. Zgodnie z postanowieniem art. 124 § 2 i 4 k.p.c., wniosek taki przerywa bieg terminu do złożenia zażalenia jedynie wówczas, kiedy został zgłoszony przed upływem terminu do wniesienia zażalenia, dla którego ustawa wymaga zastępstwa prawnego przez adwokata lub radcę prawnego. Termin…
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 124: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 124 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) szczegółowo normuje kwestie związane z ustanowieniem adwokata lub radcy prawnego w toku postępowania cywilnego. Przepis ten określa skutki zgłoszenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika procesowego, zwłaszcza w zakresie biegu postępowania oraz terminów do wniesienia środków odwoławczych.

W pierwszym paragrafie wskazano, że samo zgłoszenie wniosku o ustanowienie adwokata albo radcy prawnego lub wniesienie zażalenia na odmowę ustanowienia nie wstrzymuje biegu postępowania, z wyjątkiem sytuacji, gdy pełnomocnik ma być ustanowiony dla powoda na skutek wniosku zgłoszonego w pozwie lub przed wniesieniem powództwa. Wtedy sąd może zawiesić rozpoznanie sprawy do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia wniosku, a także odwołać lub odroczyć planowaną rozprawę.

Kolejne paragrafy regulują doręczenia postanowień oraz terminów do wniesienia środków odwoławczych, takich jak zażalenia czy skargi kasacyjne, gdy ustanowienie pełnomocnika następuje przed upływem terminów przewidzianych ustawą. Sąd ma obowiązek doręczyć pełnomocnikowi odpis postanowienia lub orzeczenia wraz z uzasadnieniem, co uruchamia bieg terminu na wniesienie odpowiedniego środka zaskarżenia. W razie oddalenia wniosku o ustanowienie pełnomocnika termin ten liczy się od doręczenia stronie odpowiedniego postanowienia lub jego ogłoszenia.

Paragraf ostatni wyjaśnia, że ponowne wnioski o ustanowienie pełnomocnika oparte na tych samych przesłankach nie wpływają na bieg terminów do zaskarżenia.

Przepis ten ma zastosowanie w sytuacjach, gdy strona postępowania potrzebuje ustanowienia obrońcy w celu skutecznego reprezentowania jej interesów oraz gdy w grę wchodzi reprezentacja wymagana przez ustawę, jak na przykład w postępowaniach apelacyjnych czy kasacyjnych z obowiązkiem zastępstwa przez adwokata lub radcę prawnego.

Przykładem praktycznym może być sytuacja, gdy pozwany w sprawie wnosi o ustanowienie radcy prawnego po otrzymaniu pozwu, ale przed upływem terminu do odpowiedzi. Chociaż sam wniosek nie wstrzymuje postępowania, sąd może zadecydować o odroczeniu rozprawy, aby umożliwić nowemu pełnomocnikowi zapoznanie się z materiałem. Jeśli wniosek zostanie odrzucony, liczy się termin na zażalenie od doręczenia odmowy.

Częstymi błędami dotyczącymi art. 124 KPC są m.in. nieuzasadnione przekonanie, że zgłoszenie wniosku o ustanowienie pełnomocnika zawsze wstrzymuje postępowanie, pomijanie obowiązku doręczeń postanowień pełnomocnikowi co wpływa na bieg terminów sądowych, a także nieuwzględnianie różnicy między wnioskiem złożonym przed i po wniesieniu powództwa. Ponadto strony często mylą terminy i nie pamiętają, że ponowne składanie wniosku na tych samych podstawach nie przerywa biegu terminu na środki zaskarżenia.

W przypadku indywidualnych wątpliwości co do zastosowania art. 124 KPC wskazane jest skonsultowanie się z prawnikiem, który uwzględni specyfikę konkretnej sprawy.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy złożenie wniosku o ustanowienie adwokata zawsze zatrzymuje postępowanie?

Nie, złożenie wniosku nie wstrzymuje postępowania, chyba że dotyczy ustanowienia pełnomocnika dla powoda z wniosku zawartego w pozwie lub przed wytoczeniem powództwa.

Kiedy termin do wniesienia zażalenia biegnie od doręczenia pełnomocnikowi?

Jeśli pełnomocnik został ustanowiony przed upływem terminu na zażalenie, termin ten biegnie od dnia doręczenia pełnomocnikowi odpisu postanowienia sądu.

Co się dzieje, gdy wniosek o ustanowienie pełnomocnika zostanie oddalony?

Termin do wniesienia środka odwoławczego liczy się od doręczenia stronie postanowienia oddalającego lub od dnia jego ogłoszenia, jeśli był na posiedzeniu jawnym.

Czy ponowny wniosek o ustanowienie pełnomocnika przedłuża terminy na środki odwoławcze?

Nie, ponowny wniosek oparty na tych samych okolicznościach nie wpływa na bieg tych terminów.

Czy sąd zawsze musi wstrzymać rozprawę po zgłoszeniu wniosku o ustanowienie adwokata?

Nie, sąd ma taką możliwość, ale nie jest to obowiązek; może odroczyć lub odwołać rozprawę do decyzji o wniosku.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 124
← Wróć do pełnej ustawy