IV KS 24/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 13 sierpnia 2025 r.
SSN Włodzimierz Wróbel
w sprawie B.W.
oskarżonego z art. 200 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 13 sierpnia 2025 r.,
skargi prokuratora w trybie art. 539a k.p.k.,
na wyrok sądu odwoławczego – Sądu Okręgowego w Ostrołęce
z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt II Ka 119/25,
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Przesnyszu
z dnia 30 stycznia 2025 r., sygn. akt II K 778/23,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić skargę;
2. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania sądowego
przed Sądem Najwyższym.
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Przasnyszu z dnia 30 stycznia 2025 r. (sygn.
akt II K 778/23) oskarżony B.W. został uznany za winnego popełnienia czynu z art.
13 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k. i skazany na karę 2 lat pozbawienia wolności, a
także orzeczono wobec niego 3-letni zakaz zbliżania się i kontaktowania z
pokrzywdzoną.
IV KS 24/25
2
W wyniku apelacji wniesionej przez obrońcę oskarżonego, Sąd Okręgowy w
Ostrołęce wyrokiem z dnia 22 maja 2025 r. (sygn. akt II Ka 119/25) uchylił
zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu w Przasnyszu do
ponownego rozpoznania. Apelacja obrońcy opierała się na następujących
zarzutach: obrazy prawa materialnego, tj. art. 13 § 1 k.k. w zw. z art. 200 § 1 k.k.,
przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie; naruszenia przepisów
postępowania, tj. art. 170 § 1 k.p.k., poprzez oddalenie wniosku dowodowego
obrońcy o przesłuchanie świadków jako spóźnionego; oraz naruszenia przepisów
postępowania, tj. art. 4, art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., poprzez dowolną, a nie
swobodną ocenę dowodów, polegającą na odmówieniu wiarygodności
wyjaśnieniom oskarżonego i oparciu rozstrzygnięcia wyłącznie na zeznaniach matki
pokrzywdzonej.
Na powyższy wyrok skargę w trybie art. 539a k.p.k. wniósł Prokurator
Okręgowy w Ostrołęce. Skarżący zarzucił orzeczeniu rażące naruszenie prawa
procesowego, tj. art. 437 § 2 k.p.k., polegające na niezasadnym uchyleniu wyroku
sądu pierwszej instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania.
Zdaniem Prokuratora, taka decyzja była nieuzasadniona, ponieważ brak było
przesłanek z art. 439 § 1 k.p.k., a także nie było konieczności przeprowadzania w
całości na nowo przewodu sądowego. Prokurator wniósł o uchylenie wyroku Sądu
Okręgowego w Ostrołęce i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego
rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skarga okazała się bezzasadna.
Sąd Najwyższy w pełni podziela stanowisko Sądu Okręgowego, że
uchybienia procesowe popełnione przez Sąd Rejonowy miały tak istotną wagę, że
nie było możliwe ich konwalidowanie na etapie postępowania odwoławczego bez
naruszenia prawa oskarżonego do sprawiedliwego procesu i postępowania
dwuinstancyjnego. Sąd Okręgowy słusznie uznał, że konieczne jest
przeprowadzenie przewodu sądowego w całości od początku. Trafnie zauważył, że
oddalenie wniosków dowodowych o przesłuchanie świadków S.G. i J.Ż. było
IV KS 24/25
3
niezasadne. Zgodnie z art. 170 § 1a k.p.k. oddalenie spóźnionego wniosku
dowodowego jest niedopuszczalne, gdy okoliczność, która ma zostać
udowodniona, ma znaczenie dla ustalenia, czy popełniono czyn zabroniony. W tej
sprawie dowody te miały służyć do wykazania alibi oskarżonego, co miało kluczowe
znaczenie wobec rozbieżności w wersjach zdarzeń oskarżonego i pokrzywdzonej.
Ponadto, Sąd Rejonowy dokonał oceny zeznań świadka J.Ż., mimo że nigdy nie
został on przesłuchany, co stanowi rażące naruszenie art. 170 § 2 k.p.k. Sąd
Rejonowy dopuścił się także naruszenia przepisów o dokumentowaniu czynności
procesowych, powołując się w uzasadnieniu na oględziny telefonu stacjonarnego
E.C., które nie zostały udokumentowane protokołem zgodnie z art. 143 § 1 pkt 3
k.p.k. Ponadto, Sąd pierwszej instancji w rażący sposób naruszył art. 174 k.p.k.,
opierając swoje ustalenia faktyczne na notatkach urzędowych, co jest
niedopuszczalne.
Naruszenia te są na tyle poważne, że Sąd Okręgowy nie mógł ich sanować
w postępowaniu odwoławczym. Przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków,
których wcześniej Sąd Rejonowy oddalił, oraz prawidłowe dokonanie oceny
wszystkich dowodów, w tym zeznań pokrzywdzonej i prawidłowe wprowadzenie do
procesu okazania wizerunku, wymagało ponownego przeprowadzenia przewodu
sądowego w całości, a nie jedynie uzupełnienia materiału dowodowego. Sąd
Najwyższy w pełni podziela ocenę Sądu Okręgowego, że w takim stanie sprawy nie
było możliwe wydanie orzeczenia reformatoryjnego, a jedynym słusznym
rozwiązaniem było uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Tym samym skarga Prokuratora, oparta na
błędnym założeniu, że uchybienia te można było naprawić w postępowaniu
odwoławczym, jest bezzasadna.
[WB]
[a.ł]
IV KS 24/25
4
