IV KK 476/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 marca 2025 r.
SSN Antoni Bojańczyk
po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2025 r.
w Izbie Karnej na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 3 k.p.k.),
sprawy P.T.,
skazanego z art. 160 § 1 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i in.,
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku
z dnia 15 maja 2023 r., sygn. VI Ka 140/23,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju
z dnia 19 grudnia 2022 r., sygn. II K 1128/17,
postanowił:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną w tej części, w
której wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 19 marca 2025 r., sygn.
IV KK 476/23 nie orzeczono w przedmiocie nadzwyczajnego
środka zaskarżenia;
2. zwolnić skazanego P.T. od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa
kosztów sądowych postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
P.T. został oskarżony o to, że:
1. w okresie od stycznia 2015 r. do czerwca 2015 r. w J., działając w krótkich
odstępach czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w celu
IV KK 476/23
2
osiągnięcia korzyści majątkowej, poprzez nabycie z nieustalonego źródła, a
następnie dwunastokrotne odpłatne udzielenie P.W. 5-gramowych porcji
środka zastępczego o nazwie A., a za jego pośrednictwem również K.K. i
P.K., działając w celu umożliwienia zażycia go dla wywołania odurzenia
podobnego do występującego przy korzystaniu z substancji
psychotropowych, których posiadanie jest zabronione, dokonał sprzedaży tej
szkodliwej dla zdrowia substancji o łącznej wadze 60 gram, za kwotę
przynajmniej 1.800 zł, swoim działaniem narażając wymienione osoby na
bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na
zdrowiu, czyniąc sobie z popełnienia przestępstwa stałe źródło dochodu, tj. o
czyn z art. 160 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.;
2. w dniu 19 grudnia 2015 r. w J., w celu osiągnięcia korzyści majątkowej,
poprzez odpłatne udzielenie P.W. 8,11 gram netto środka zastępczego o
nazwie A.1 w celu umożliwienia zażycia go dla wywołania odurzenia
podobnego do występującego przy korzystaniu z substancji
psychotropowych, których posiadanie jest zabronione, dokonał sprzedaży tej
szkodliwej dla zdrowia substancji w łącznej wadze za kwotę przynajmniej
150 zł, swoim działaniem narażając wymienioną osobę na bezpośrednie
niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, tj. o
czyn z art. 160 § 1 k.k.;
3. w okresie od 17 kwietnia 2012 r. do 8 czerwca 2014 r. w J., działając w celu
osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach czasu i w wykonaniu
z góry powziętego zamiaru, bez zgody osób uprawnionych, uzyskał w
drodze nielegalnego zwielokrotnienia cudzych programów komputerowych, a
w tym D. wartości 20 zł, C. w ilości dwóch kopii o łącznej wartości 1.600 zł,
M. wartości 500 zł, M.1 w ilości dwóch kopii o łącznej wartości 2.000 zł, o
sumarycznej wartości przynajmniej 4.120 zł, utrwalonych na komputerze
przenośnym A. oraz komputerowych dyskach twardych, działając na szkodę:
C., C.1, M. sp. z o.o. oraz G. sp. z o.o., tj. o czyn z art. 278 § 2 k.k.;
4. w lipcu 2017 r. w J., w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w J., przechowywał
w celu wprowadzenia do obrotu produkty lecznicze w postaci sterydów
IV KK 476/23
3
anabolicznych preparatów o nazwach T. w łącznej ilości 452 tabletek, D. -
100 tabletek, M. o pojemności 200 mg, T.1 o pojemności 250 mg oraz T.2 o
pojemności 400 ml, nie posiadając pozwolenia na ich dopuszczenie do
obrotu, tj. o czyn z art. 124 Ustawy z dnia 06.09.2001 r. Prawo
farmaceutyczne.
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju z dnia 19 grudnia 2022 r.,
sygn. akt II K 1128/17, oskarżony P.T. został uznany winnym popełnienia czynu:
- opisanego w pkt. I, przyjmując, że wypełnił on znamiona przestępstwa z art. 160 §
1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. i za to na podstawie art. 160 §
1 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 2 k.k. wymierzono mu karę 1 roku i 3
miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 200 stawek
dziennych po 20 złotych każda (pkt 1) zaś na podstawie art. 45 § 1 k.k. za czyn
opisany w pkt. I orzeczono wobec oskarżonego przepadek na rzecz Skarbu
Państwa korzyści majątkowej w kwocie 1.800 zł (pkt 2);
- opisanego w pkt. II, tj. przestępstwa z art. 160 § 1 k.k. i za to na podstawie art.
160 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 2 k.k. wymierzono mu karę 5 miesięcy pozbawienia
wolności oraz karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 20 zł każda (pkt
3) zaś na podstawie art. 45 § 1 k.k. za czyn opisany w pkt II. orzeczono wobec
oskarżonego przepadek na rzecz Skarbu Państwa korzyści majątkowej w kwocie
150 zł (pkt 4);
- opisanego w pkt. III, tj. przestępstwa z art. 278 § 2 k.k. i za to na podstawie art.
278 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 2 k.k. wymierzono mu karę 3 miesięcy pozbawienia
wolności oraz karę grzywny w wysokości 50 stawek dziennych po 20 zł każda (pkt
5);
- opisanego w pkt. IV, tj. przestępstwa z art. 124 ustawy z dnia 06.09.2001 r. Prawo
farmaceutyczne i za to na podstawie art. 124 ustawy z dnia 06.09.2001 r. Prawo
farmaceutyczne wymierzono mu karę 8 miesięcy pozbawienia wolności (pkt 6). Sąd
ten połączył oskarżonemu wymierzone w pkt. 1, 3, 5 i 6 jednostkowe kary
pozbawienia wolności oraz jednostkowe kary grzywny i wymierzył mu karę łączną 2
IV KK 476/23
4
lat pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wysokości 250 stawek
dziennych po 20 zł każda (art. 85 § 1 i 2 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k.) (pkt 7), a także
zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa koszty postępowania
obejmujące opłatę i wydatki (pkt 8).
Na skutek apelacji wniesionych m. in. przez oskarżonego i jego obrońcę od
wyroku Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-Zdroju, Sąd Okręgowy w Rybniku wyrokiem
z dnia 15 maja 2023 r. w sprawie o sygn. VI Ka 140/23 zmienił zaskarżony wyrok w
ten sposób, że:
- w pkt. 1 ustalił, że oskarżony dopuścił się czynu polegającego na tym, iż w okresie
od stycznia 2015 r. do czerwca 2015 r. w J. działając w krótkich odstępach czasu i
w wykonaniu z góry powziętego zamiaru w celu osiągnięcia korzyści majątkowej
poprzez nabycie z nieustalonego źródła, a następnie dwunastokrotne odpłatne
udzielenie P.W. 5g porcji środka zastępczego o nazwie A. działając w celu
umożliwienia zażycia go dla wywołania odurzenia podobnego do występującego
przy wykorzystaniu substancji psychotropowych, których posiadanie jest
zabronione, dokonał sprzedaży tej szkodliwej dla zdrowia substancji o łącznej
wadze 60 g za kwotę przynajmniej 1.800 zł swoim działaniem narażając
wymienioną osobę na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego
uszczerbku na zdrowiu, tj. przestępstwa opisanego w art. 160 § 1 k.k. w zw. z art.
12 k.k. i za to na podstawie art. 160 § 1 k.k. w zw. z art. 33 § 2 k.k. wymierzył mu
karę roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w rozmiarze 200 stawek
dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 20 zł;
- w pkt. 3 uniewinnił oskarżonego od popełnienia zarzucanego mu w pkt. II aktu
oskarżenia czynu opisanego w art. 160 § 1 k.k.;
- uchylił zawarte w pkt. 4 rozstrzygnięcie;
- w pkt. 7 uchylił rozstrzygnięcia o karach łącznych i wymierzył łącząc orzeczone w
pkt. 1, 5 oraz 6 kary pozbawienia wolności oraz grzywny:
1. nową karę łączną pobawienia wolności w rozmiarze roku i 6 miesięcy;
IV KK 476/23
5
2. nową karę łączną grzywny w rozmiarze 220 stawek dziennych, ustalając
wysokość 1 stawki na kwotę 20 zł (pkt I) zaś w pozostałym zakresie utrzymał
w mocy wyrok sądu pierwszej instancji (pkt II).
Od prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Rybniku, kasację wywiódł
obrońca P.T. Zaskarżył go w części dotyczącej uznania oskarżonego za winnego
zarzucanych mu czynów i zarzucił rażące naruszenie:
1. prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art. 124
ustawy Prawo farmaceutyczne, poprzez jego błędną wykładnię, a w
konsekwencji niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie za sądem pierwszej
instancji, iż P.T. „przechowywał w celu wprowadzenia do obrotu produkty
lecznicze postaci sterydów anabolicznych” mimo, iż nie był ich producentem,
upoważnionym przedstawicielem lub importerem przekazującym wyroby po
raz pierwszy w kraju użytkownikowi, konsumentowi czy sprzedawcy, tj. nie
był osobą mogącą „wprowadzić produkt do obrotu” na terenie kraju;
2. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art.
433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez brak jakiegokolwiek
odniesienia się do zarzutów apelacji obrońcy w zakresie podniesionych
zarzutów w zakresie czynu objętego zarzutem nr IV, co budzi uzasadnione
wątpliwości co do całościowego i prawidłowego rozważenia przez Sąd
Okręgowy w Rybniku zarzutów apelacyjnych w szczególności, że sąd drugiej
instancji nie dokonał w tym zakresie samodzielniej całościowej analizy
dowodów zebranych w sprawie tylko oprał się bezkrytycznie na ustaleniach i
wnioskach sformułowanych przez sąd pierwszej instancji, rezygnując z
własnych rozważań, w szczególności dotyczących zarzutów obrońcy:
1. obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego
orzeczenia, tj. art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k. w zw. z art. 193 k.p.k. poprzez
oddalenie wniosku dowodowego obrońcy o dopuszczenie i przeprowadzenie
opinii biegłego z zakresu medycyny sportowej w zakresie substancji objętych
zarzutem nr IV aktu oskarżenia pomimo, iż opinia taka była niezbędna do
ustalenia prawidłowej ilości zabezpieczonych substancji (sterydów
IV KK 476/23
6
anabolicznych) oraz okoliczności czy zabezpieczone substancje mogły być
używane przez oskarżonego w ramach uprawianej przez niego zawodowo
dyscypliny sportowej tj. trójboju siłowego, jak i okoliczności czy
zabezpieczona ilość mogła być przeznaczona na własny użytek;
2. obrazy przepisów postępowania, która mogła mieć wpływ na treść
zaskarżonego wyroku, tj. art. 7 k.p.k. poprzez dokonanie dowolnej, a nie
swobodnej oceny dowodów w zakresie czynu objętego zarzutem nr IV, w
szczególności poprzez odmowę przyznania waloru wiarygodności
wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie stosowania przez niego sterydów w
ramach przygotowań do zawodów w trójboju siłowym, pominięcie
okoliczności przemawiających na korzyść oskarżonego takich jak wyniki
badań oskarżonego oraz medali i dyplomów otrzymanych za osiągnięcia w
trójboju siłowym i oparcie sprawstwa oskarżonego na opinii Wojewódzkiego
Inspektora Farmaceutycznego, która jest niewystarczająca do jej określenia;
3. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art.
433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez brak rzetelnej kontroli
odwoławczej, wyrażacie się w nierozpoznaniu zarzutów podniesionych w
osobistej apelacji P.T. w zakresie czynu objętego zarzutem nr IV, co w
szczególności dotyczy zarzutów:
1. braku w uzasadnieniu na jakiej podstawie sąd określił, że to substancje
niedozwolone, ich ilość nie wskazywała absolutnie na użytek własny, na
jakie produkty potrzeba zezwolenie na posiadanie i na jakiej podstawie
prawnej to pozwolenie jest wymagalne w zw. z art.449a k.p.k.;
2. obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego
orzeczenia, tj. art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 7 k.p.k., art.
170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k., art. 410 k.p.k. poprzez oddalenie wniosku
dowodowego o powołanie biegłego w celu zbadania zabezpieczonych
substancji, jak również określenia ich ilości;
IV KK 476/23
7
3. obrazy przepisów prawa materialnego, ponieważ art. 124 ustawy Prawo
farmaceutyczne penalizuje wprowadzanie produktów leczniczych, a nie
penalizacje wprowadzania innych produktów, związków chemicznych;
4. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art.
167 k.p.k. w zw. z art. 170 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. poprzez
nierozpoznanie wniosków dowodowych P.T. złożonych w osobistej apelacji
oraz ich pominięcie bez wydania w tym przedmiocie postanowienia, jak
również niewskazanie w uzasadnieniu motywów pominięcia tychże
wniosków dowodowych;
5. prawa materialnego, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, polegające na
obrazie art. 160 k.k., poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że P.T.
przez dokonanie rzekomego udzielenia środka „A.” P.W., naraził go na
bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na
zdrowiu;
6. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art.
433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez brak rzetelnej kontroli
odwoławczej, wyrażacie się w nierozpoznaniu zarzutów podniesionych w
osobistej apelacji P.T. w zakresie zarzutu nr I i II, co w szczególności
dotyczy zarzutów:
1. obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego
orzeczenia, tj. art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 6 k.p.k., art 7 k.p.k., art. 193 §
1 k.p.k., art 410 k.p.k. poprzez nie powołanie biegłego do stwierdzenia czym
jest substancja A., zbadania jej oraz jaki ma wpływ na organizm ludzki oraz
czy może bezpośrednio narazić człowieka na bezpośrednie
niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu;
2. błędu w ustaleniach faktycznych, że P.W. był narażony na bezpośrednie
niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu
wskutek sprzedaży środka A.1 w zw. z art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 7
k.p.k., art. 410 k.p.k.;
IV KK 476/23
8
3. błędu w ustaleniach faktycznych, że dokonano sprzedaży substancji A.1 gdy
z materiału dowodowego wynika, że dana substancja została zabezpieczona
u P.B. 18 marca 2016 r. w zw. z art. 2 § 2 k.p.k., art. 4 k.p.k., art. 7 k.p.k., art.
410 k.p.k.;
4. obrazy przepisów prawa materialnego, ponieważ art. 160 § 1 k.k. nie stosuje
się do środków zastępczych tzw. ”dopalaczy”;
5. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art.
433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez lakoniczne i niepełne
odniesienie się bądź brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów
apelacji obrońcy w zakresie podniesionych zarzutów dotyczących czynu
opisanego w zarzucie nr III, co budzi uzasadnione wątpliwości co do
całościowego i prawidłowego rozważenia przez Sąd Okręgowy w Rybniku
zarzutów apelacyjnych w szczególności, że sąd drugiej instancji nie dokonał
w niniejszej sprawie samodzielniej całościowej analizy dowodów zebranych
w sprawie tylko oprał się bezkrytycznie na ustaleniach i wnioskach
sformułowanych przez sąd pierwszej instancji, jednocześnie rezygnując z
własnych rozważań, w szczególności dotyczących zarzutów obrońcy:
1. błędu w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, a
mający istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia polegający na przyjęciu, że
P.T., działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, w krótkich odstępach
czasu i w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, bez zgody osób
uprawnionych uzyskał w drodze nielegalnego zwielokrotnienia cudzych
programów komputerowych, podczas gdy postępowanie dowodowe
wykazało, iż:
1. swobodny dostęp do przedmiotowych komputerów i programów
komputerowych miały również inne osoby oraz nie wykazano, iż niniejsze
programy zostały zainstalowane przez oskarżonego;
2. nie ustalono, iż przedmiotowe programy komputerowe pochodzą z czynu
zabronionego popełnionego przez oskarżonego;
IV KK 476/23
9
3. nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie konkretnej osoby instalującej
przedmiotowe programy;
4. obrazy przepisów postępowania mającej wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7
k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. polegającej na tym, iż sąd orzekający wydając
zaskarżony wyrok ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy z
pomięciem zasad prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i
doświadczenia życiowego oraz poprzez rozstrzygnięcie na niekorzyść
oskarżonego nasuwających się w sprawie wątpliwości dotyczących
okoliczności w zakresie programów komputerowych objętych aktem
oskarżenia, a także pominięciu w zupełności i nie uwzględnieniu dowodów i
okoliczności korzystnych dla oskarżonego, w szczególności bezpodstawne
odmówienie wiarygodności dowodom na korzyść oskarżonego;
5. przepisów postępowania, mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie, tj. art.
433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. poprzez lakoniczne i niepełne
odniesienie się bądź brak jakiegokolwiek odniesienia się do zarzutów
apelacji obrońcy w zakresie podniesionych zarzutów, co budzi uzasadnione
wątpliwości co do całościowego i prawidłowego rozważenia przez Sąd
Okręgowy w Rybniku zarzutów apelacyjnych w szczególności, że sąd drugiej
instancji nie dokonał w niniejszej sprawie samodzielniej całościowej analizy
dowodów zebranych w sprawie tylko oprał się bezkrytycznie na ustaleniach i
wnioskach sformułowanych przez sąd pierwszej instancji rezygnując z
własnych rozważań, w szczególności dotyczących zarzutów obrońcy:
1. obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego
orzeczenia, tj. art. 170 § 1 pkt 2 i 5 k.p.k., poprzez oddalenie wniosków
dowodowych mających na celu wyjaśnienie czy w sprawie doszło do wpływu
policjantów na przesłuchanych świadków, podczas gdy z zeznań świadków
P.W., M.Ż., D.B., M.W. oraz P.T. wynika, że w trakcie postępowania
przygotowawczego był wpływ funkcjonariuszy na treść zeznań składanych
przez świadków;
IV KK 476/23
10
2. obrazy przepisów postępowania, która miała wpływ na treść zaskarżonego
orzeczenia, tj. art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z art. 6 k.p.k. poprzez
uniemożliwienie oskarżonemu P.T. zadawania pytań K.K., a które to miały
istotne znaczenie dla ustalenia jego prawdomówności oraz zdolności do
postrzegania przez niego zdarzeń przeszłych.
W konkluzji obrońca wniósł o uchylenie w zaskarżonej części wyroku Sądu
Okręgowego w Rybniku z dnia 15 maja 2023 r., sygn. akt VI Ka 140/23 i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi drugiej instancji.
Jednocześnie na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. wniósł o wstrzymanie wykonania ww.
orzeczenia w zakresie dotyczącym kary łącznej, który został rozpoznany
postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 15 grudnia 2023 r. (k. 27-30 akt SN).
W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Rejonowej w J. wniósł o jej
oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja w zakresie, o którym mowa w sentencji postanowienia, okazała się
oczywiście bezzasadna, co uzasadniało jej oddalenie na posiedzeniu w trybie art.
535 § 3 zd. pierwsze k.p.k.
Przypomnieć należy, że postępowanie kasacyjne nie jest postępowaniem trzecio-
instancyjnym, którego zadaniem miałoby być dublowanie weryfikacji procesowej o
charakterze apelacyjnym, inne są bowiem cele postępowania apelacyjnego (art.
438 k.p.k.), a inne postępowania kasacyjnego (art. 523 § 1 zd. pierwsze k.p.k.).
Przed przejściem do oceny podniesionych w kasacji zarzutów należy podkreślić, że
nadzwyczajny środek zaskarżenia uregulowany w przepisach Rozdziału 55
Kodeksu postępowania karnego nie jest nakierowany na wywołanie i
przeprowadzenie w procesie kolejnej kontroli o charakterze apelacyjnym. Celem
postępowania kasacyjnego nie jest zatem ponowna weryfikacja orzeczenia sądu
meriti. Kasacja i jej zarzuty mogą być skierowane wyłącznie przeciwko
prawomocnemu orzeczeniu sądu ad quem (art. 519 k.p.k.). W konsekwencji w
nadzwyczajnym środku zaskarżenia zasadniczo wolno poddawać w wątpliwość
jedynie te uchybienia, których dopuścił się sąd w trakcie postępowania
odwoławczego. Uchybienia te muszą mieć ponadto szczególny charakter. Po
IV KK 476/23
11
pierwsze, muszą to być uchybienia dające się zakwalifikować jako „rażące
naruszenia” w rozumieniu przepisu art. 523 § 1 zd. pierwsze k.p.k., po drugie zaś
ich zaistnienie w postępowaniu odwoławczym (dla skuteczności kasacji) powinno
prowadzić do ustalenia, że mogły one mieć istotny wpływ na treść zaskarżonego
orzeczenia. Trzeba ponadto podkreślić, że zgodnie z ugruntowaną praktyką
orzeczniczą najwyższej instancji sądowej, zarzut błędu w ustaleniach faktycznych
nie może stanowić podstawy kasacji, jako niemieszczący się w ramach założeń
kasacyjnych, o których mowa w przepisie art. 523 § 1 zd. pierwsze k.p.k.
Przechodząc obecnie do analizy zarzutów kasacyjnych wyartykułowanych w
nadzwyczajnym środku zaskarżenia wniesionym przez obrońcę P.T.:
To prawda, że sąd ad quem formalnie nie rozpoznał wniosków dowodowych
złożonych przez oskarżonego w jego apelacji osobistej (zarzut z pkt 4-go kasacji).
Jednak ich analiza prowadzi do konstatacji, że naruszenie to (tj. brak odniesienia
się do tych wniosków oskarżonego we właściwej formie procesowej, scilicet
wydania postanowienia w przedmiocie wniosków dowodowych), nie mógł mieć
żadnego wpływu na treść zaskarżonego wyroku, nie wspominając o wpływie
rażącym, czego wymaga ustawa postępowania karnego.
W tym kontekście należy tylko przypomnieć, że akta postępowania przed
Sądem Rejonowym w Jastrzębiu-Zdroju, sygn. II 599/16, były w polu widzenia sądu
orzekającego in merito i były podstawą orzekania w sprawie (por. treść
uzasadnienia sądu pierwszej instancji - uzasadnienie formularzowe sekcja 1.1.1.);
wniosek o dopuszczenie dowodu z akt postępowania sygn. II K 78/20 został już
wcześniej rozpoznany w toku postępowania jurysdykcyjnego przed sądem
pierwszej instancji, zaś przeprowadzenie dowodu z akt postępowania
przygotowawczego [...] jawiło się jako całkowicie irrelewantne z punktu widzenia
rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów postawionych oskarżonemu, bowiem
postępowanie to dotyczyło innych czynów niż zarzucone oskarżonemu T. w
postępowaniu o sygn. II K 1128/17. (Notabene sąd odwoławczy ujawnił do celów
orzekania odwoławczego akta postępowania przed Sądem Rejonowym w
Jastrzębiu-Zdroju, sygn. II K 1128/17, zatem całe akta tego postępowania, a przed
zmianą składu sądu orzekającego kwestia akt postępowania [...] została załatwiona
po myśli obrony, tj. na wniosek obrońcy akta te dołączono do akt sprawy sygn. II K
IV KK 476/23
12
1128/17, obrońca ostatecznie nie zdecydował się z tymi aktami zapoznać i nie
złożył ⎯ do czego został zobowiązany przez sąd ⎯ wniosku odnośnie konkretnych
dowodów z akt tej sprawy).
Co do wniosków o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie
„środków zastępczych, komputerów”, to w tym zakresie należy odesłać do
zaprezentowanych poniżej wywodów dotyczących czynów z pkt. I i III aktu
oskarżenia. Zgromadzony materiał dowodowy nie nasuwał w tym zakresie potrzeby
dopuszczenia dowodu z biegłego, bowiem niebezpieczny dla życia i zdrowia
człowieka charakter substancji udzielonej przez oskarżonego P.W. jawi się na tle
wszystkich zgromadzonych w sprawie dowodów jako nie budzący wątpliwości. Co
do wniosku o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w zakresie "komputerów",
to jest on niezrozumiały, skoro taki dowód został przecież przeprowadzony w
postępowaniu. Jeśli chodzi o postulowane przez oskarżonego przesłuchanie
funkcjonariuszy Policji (KMP J.: R.G., S.P. i K.F.) na okoliczność zatrzymania P.T.
w dniu 15 lutego 2016 r., to częściowo wniosek w tym zakresie został rozpoznany
(co do funkcjonariusza R.G.) w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Ani obrona,
ani oskarżony nie widzieli jednak w toku trwającego ponad rok intensywnie
prowadzonego postępowania jurysdykcyjnego (12 rozpraw) potrzeby składania
wniosku co do innych funkcjonariuszy wskazanych w apelacji osobistej
oskarżonego (to samo dotyczy przeprowadzenia dowodu z zeznań funkcjonariuszy
odnośnie wpływu "na zeznania świadków i wyjaśnienia P.W."). Skarżący nie
wskazał na żadne okoliczności w jakikolwiek sposób uprawdopodobniające tezę o
nielegalnych działaniach funkcjonariuszy Policji, tymczasem analiza zarówno treści
protokołu zatrzymania osoby, jak i protokołu przesłuchania świadka P.T. (w dniu 15
lutego 2016 r.) oraz protokołu przesłuchania świadka P. W. nie daje asumptu do
snucia tezy o "nielegalności" zatrzymania czy wywieraniu wpływu na świadka P.W.
Wypada podkreślić zresztą, że autor kasacji nie wskazuje w uzasadnieniu, że brak
zajęcia procesowego stanowiska odnośnie wniosków dowodowych
wyartykułowanych w osobistej apelacji oskarżonego mógł mieć "istotny wpływ na
treść orzeczenia" i na czym miałby ten istotny wpływ na treść orzeczenia sądu
odwoławczego polegać.
IV KK 476/23
13
Zarzut z pkt. 5 petitum nadzwyczajnego środka zaskarżenia nie może być
skutecznie podniesiony na etapie postępowania kasacyjnego, w którym
przedmiotem kontroli jest postępowanie odwoławcze (apelacyjne), a zatem
przepisy mające zastosowanie w tym postępowaniu i przepisy stosowane przez sąd
ad quem: sąd odwoławczy nie stosował jednak w tym przypadku prawa
materialnego (przepisu prawa materialnego wskazanego przez autora kasacji),
albowiem jego rola polegała wyłącznie na przeprowadzeniu kontroli odwoławczej
wywołanej wniesieniem środków odwoławczych.
Co do zarzutu 6-go kasacji, to w zakresie, w którym dotyczy on czynu
zarzuconego oskarżonemu w pkt. II aktu oskarżenia, od popełnienia którego to
czynu oskarżony został prawomocnie uniewinniony wyrokiem Sądu Okręgowego w
Rybniku z dnia 15 maja 2023 r. (ppkt b, c i d), to jest on bezprzedmiotowy. W
postępowaniu odwoławczym zapadło procesowo najkorzystniejsze rozstrzygnięcie
dla oskarżonego i nie sposób mówić tutaj o istnieniu jakiegokolwiek gravamen po
stronie skarżącego (art. 425 § 3 zd. pierwsze k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.), zaś co
do niezapieczonego działania A., to sąd odwoławczy wskazał w uzasadnieniu,
dlaczego instancja merytoryczna zasadnie przyjęła w kontekście znamion występku
z art. 160 k.k., że środek A. stanowi substancję o działaniu niebezpiecznym dla
życia i zdrowia.
Odnośnie zarzutu wadliwej kontroli odwoławczej w zakresie przestępstwa
przypisanego oskarżonemu w pkt. 5-tym wyroku Sądu Rejonowego w Jastrzębiu-
Zdroju z dnia 19 grudnia 2022 r. (pkt. 7 petitum nadzwyczajnego środka
zaskarżenia), to stanowi on wierne powtórzenie zarzutów z pkt. 8 i 9 apelacji
obrońcy z tą tylko różnicą, że autor środka odwoławczego, ewidentnie dążąc do
zamaskowania ich rzeczywistego charakteru, uzupełnił te zarzuty apelacyjne o
przepisy pozwalające na nadanie im pozorów zarzutu o charakterze kasacyjnym
(wskazanie na naruszenie przez sąd odwoławczy przepisów art. 433 § 2 k.p.k., art.
457 § 3 k.p.k.), co dobitnie świadczy o tym, że stara się obrońca ominąć wyraźne
ograniczenia procesowe obowiązujące w postępowaniu kasacyjnym. Sąd
odwoławczy w sposób skondensowany odniósł się do zarzutów ześrodkowanych
na czynie z pkt. III aktu oskarżenia, wyjaśniając, dlaczego zarzutów apelacji w tym
zakresie nie uznał za zasadne (czyniąc tym samym zadość zarówno obowiązkowi
IV KK 476/23
14
procesowemu rozważenia wszystkich zarzutów wskazanych w środku
odwoławczym – art. 433 § 2 k.p.k., jak i zwięzłego podania czym kierował się sąd
ad quem wydając wyrok oraz dlaczego zarzuty i wnioski apelacji uznał za zasadne
albo niezasadne art. 457 § 3 k.p.k. w zw. z art. 424 § 1 k.p.k.), wskazując przy tym
trafnie na to, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika, iżby
ktokolwiek inny niż oskarżony mógł umieścić inkryminowane programy
komputerowe na laptopie i komputerowych dyskach twardych zabezpieczonych do
postępowania prowadzonego przeciwko P.T.
Godzi się przy tym wskazać na to, że forsując tezę o tym, że jakoby
nieograniczona ilość osób (w tym m. in. "znajomi oskarżonego i [jego siostry]" czy
⎯ bliżej niesprecyzowana przez autora zwyczajnego środka odwoławczego ⎯
"rodzina P.T.") miała dostęp do sprzętu komputerowego, na którym zostały
zabezpieczone programy D., C., M. i M.1 (v15), w środku odwoławczym (apelacji)
nie skonkretyzowano w żadne sposób tego, kto (poza faktycznym posiadaczem i
głównym użytkownikiem komputera) i w jakich konkretnie okolicznościach (kwestia
dostępu lub pokonania blokad i/lub systemowych haseł bezpieczeństwa komputera)
mógł zainstalować wskazane powyżej programy, zatem przeprowadzona przez sąd
odwoławczy ocena zarzutów odwoławczych w perspektywie naruszenia przepisu
art. 7 k.p.k. i błędu w ustaleniach faktycznych nie może być uznana za wadliwą w
płaszczyźnie naruszenia rażącego prawa, o którym mowa w art. 523 § 1 zd.
pierwsze k.p.k.
Skoro ani sami apelujący, ani też oskarżony składający wyjaśnienia w
postępowaniu przygotowawczym czy postępowaniu pierwszoinstancyjnym (to samo
dotyczy depozycji procesowych rodziców oskarżonego: małżonków P. i G.T.) poza
wskazaniem na kwestię własności sprzętu komputerowego i wyartykułowaniem
ogólnikowych twierdzeń o „dostępie do sprzętu dużej ilości osób”, nie wskazali
żadnego konkretnego użytkownika sprzętu komputerowego, który mógł mieć
dostęp do zabezpieczeń systemowych komputera (czy też zabezpieczenia te bez
świadomości faktycznego użytkownika komputera przełamać) oraz zainstalować i
korzystać z aplikacji (gier, programów) D., C., M. czy M.1 (v15), to wnioski sądu
odwoławczego w tym zakresie należało uznać za prawidłowe.
IV KK 476/23
15
Trzeba także dodatkowo podkreślić, że z opinii biegłego z zakresu
informatyki i komputerów wynika, że na komputerze przenośnym A. poza profilami
systemowymi utworzono tylko jeden profil użytkownika o nazwie "P." (\Users\P.).
Jak wiadomo, folder ten zawiera dane i ustawienia użytkownika, zaś dokumenty
były zapisywane właśnie na tym folderze (opinia biegłego, k. 112-117 akt), nie ma
zaś na tym komputerze innych profili użytkowników. Ponadto z drobiazgowego
rejestru ruchu internetowego na tym urządzeniu cyfrowym (wyszukiwane dane,
dane formularzy) nie wynika (por. w tym względzie liczne logowania z adresu
mailowego oskarżonego, charakter wyszukiwań prowadzonych na urządzeniu), iżby
poza oskarżonym, ktokolwiek miał dostęp do i był użytkownikiem tego komputera (k.
118-146 akt). Figuruje tam wprawdzie m. in. adres mailowy korespondujący z
danymi osobowymi jego matki; w swej relacji procesowej nie potwierdziła ona
jednak, iżby używała komputerów należących do P.T. W każdym razie oskarżony
(uwaga ta dotyczy także zwyczajnego środka odwoławczego wniesionego przez
jego obrońcę) ⎯ poza gołosłownym podnoszeniem, że komputer mógł być
użytkowany przez nieograniczoną ilość osób ⎯ nie odniósł się do detalicznej opinii
z zakresu informatyki, obrazującej w sposób szczegółowy kwestię rzeczywistego
użytkownika komputera A., dane zapisywane na laptopie i prowadzony na nim ruch
internetowy, nie wskazał też na żadne konkretne wpisy do rejestru wyszukiwań i
danych formularzy, które mogłyby świadczyć o tym, że komputer był używany przez
kogoś innego niż on (rodzice P.T. zaprzeczyli, iżby używali komputera, brak też
jednoznacznego wskazania na to, że jego użytkowniczkami były bądź to babka
oskarżonego O.M., bądź też jego siostra) i ktokolwiek bez jego woli i wiedzy mógł
zainstalować na nim wskazane powyżej aplikacje.
Zarzut kasacyjny z pkt. 8 lit. a) nie jest zasadny. Wszechstronna analiza
depozycji składanych przez świadków w postępowaniu dokonana we wzajemnym
powiązaniu nie potwierdza, iżby w toku prowadzonych w toku postępowania
czynności dowodowych mogło dojść do próby wywierania przez organy procesowe
(Policję) jakichkolwiek nieuprawnionych nacisków na składających relacje
procesowe. Przeciwnie, analiza ewolucji relacji procesowych składanych przez
świadków i brak jakichkolwiek racjonalnych wyjaśnień zmiany treści składanych w
sprawie depozycji (P.W.: "jeśli chodzi o pozostałe substancje, które przy mnie
IV KK 476/23
16
znaleziono, a które powiedziałem że mam od P.T., to również nie była to prawda
[] kiedy byłem zatrzymany przychodziły mi [g]o głowy różne rzeczy i różne
nazwiska" (k. 48v akt), "nigdy nie kupowałem od P.T. żadnych dopalaczy ani
narkotyków. Słyszałem tylko plotki, że 'handluje' dopalaczami. Nie pamiętam skąd
słyszałem te plotki, nie brałem ich poważnie" (k. 312v akt), "nie podtrzymuję tych
zeznań w całości ponieważ tak nie było. [] nie wiem dlaczego wskazałem P.T.[ę]"
(k. 674v akt), M.W.: "nie wiem jak te zeznania tam [tj. w protokole przesłuchania w
toku postępowania przygotowawczego - przyp. SN] się tam znalazły. To są moje
podpisy, to [jest] moje pismo. Ja nie potrafię wytłumaczyć, dlaczego takiej treści
protokół znajduje się w aktach, ponieważ takich sytuacji, jakie zostały tam opisane
nie było. Ja nie wiem jak to się stało że taka jest treść tego protokołu" (k. 744v akt);
świadkowie M.Ż. i D.B. wycofali się z wcześniej złożonych depozycji, nie byli jednak
w stanie wyjaśnić w sposób korelujący z zasadami doświadczenia życiowego i
logiką, dlaczego odstąpili od zawiadomienia właściwych organów procesowych o
poważnych nadużyciach popełnionych na ich szkodę przez funkcjonariuszy Policji;
przesłuchano także funkcjonariuszy Policji, A.M. i P.B., którzy nie potwierdzili
zarzutów dotyczących stosowania niedozwolonych metod przesłuchiwania)
dowodzi tego, że wyraźna modyfikacja postawy procesowej osób składających
zeznania i wyjaśnienia w sprawie była ściśle związana i wynikała z lęku i obaw
świadków (podejrzanego) przed oskarżonym, o czym świadczy m. in. konieczność
przesłuchiwania niektórych z nich pod nieobecność oskarżonego na sali rozpraw z
zastosowaniem rygorów procesowych wskazanych w ustawie (art. 390 § 2 zd.
pierwsze k.p.k.) czy wyartykułowana przez sąd orzekający in merito, mający
przecież bezpośrednią styczność ze świadkami, ocena ich postawy i sposobu
zeznawania (wrażenie zastraszenia, przestraszenia, nerwowości świadków P.W.,
M.Ż., M.W. czy P.K.).
Zgodzić należy się z obrońcą (zarzut z pkt 8 lit. b), że sąd odwoławczy nie
odniósł się wprost do apelacyjnego zarzutu naruszenia art. 366 § 1 k.p.k. w zw. z
art. 6 k.p.k., co jednak wcale nie oznacza, że zarzut ten nie został rozpoznany (art.
433 § 2 k.p.k.), zaś przypomnieć trzeba, że ewentualne mankamenty uzasadnienia
nie mogą stanowić podstawy uchylenia zaskarżonego orzeczenia sądu
odwoławczego (art. 537a k.p.k.). W tym zakresie należy zwrócić uwagę przede
IV KK 476/23
17
wszystkim na to, że formułując ten zarzut w apelacji nie sprecyzowano w żaden
sposób, na czym konkretnie miało polegać naruszenie prawa do obrony
oskarżonego i jakich konkretnie pytań oskarżony nie mógł zadać świadkowi K.K..
Analiza protokołu rozprawy przed Sądem Rejonowym w Jastrzębiu-Zdroju z dnia 11
lipca 2019 r., w trakcie której był przesłuchiwany ten świadek (k. 499-500v),
wskazuje, że oskarżony miał możliwość poddania świadka badaniu w ramach
realizowanego prawa do obrony. Jeśli zaś chodzi o listę prawie sześćdziesięciu pod
adresem świadka K.K., to uchylenie tych pytań nie stanowiło naruszenia przepisów
postępowania, bowiem miała rację Przewodnicząca, że były to pytania bądź to
nieistotne (wykraczające poza materię postępowania), bądź też pytania, na które
świadek udzielił już był wcześniej odpowiedzi w swoich relacjach procesowych.
Istotne jest tu ponadto to, że zeznania K.K. w kompleksie dowodów stanowiących
bazę dla dokonania ustaleń faktycznych co do sprawstwa czynu zarzuconego w pkt
I-szym aktu oskarżenia miały ⎯ na co słusznie wskazuje sąd odwoławczy ⎯
charakter weryfikacyjny wobec kluczowych dla sprawy zeznań P.W. Sąd
odwoławczy odniósł się do kwestii znaczenia tych zeznań w perspektywie sposobu
oceny ich wiarygodności i ocenę tę należało podzielić jako trafną.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak w sentencji
postanowienia (wyrokiem sygn. IV KK 476/23, który zapadł na rozprawie w dniu 19
marca 2025 r., Sąd Najwyższy rozstrzygnął wyłącznie odnośnie zarzutów
oznaczonych jako pkt 1-3 petitum nadzwyczajnego środka zaskarżenia
wniesionego przez obrońcę P.T. i w tym zakresie wydano rozstrzygnięcie
uchylające w części zaskarżone orzeczenie Sądu Okręgowego w Rybniku w
Rybniku z dnia 15 maja 2023 r., sygn. VI Ka 140/23), jednocześnie zwalniając P.T.
od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne.
[WB]
[r.g.]
[
IV KK 476/23
18