IV KK 428/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Bojańczyk
Dnia 31 lipca 2026 r.
w sprawie B.G.
skazanego z art. 177 § 2 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu bez udziału stron w dniu 31 lipca 2026 r.,
wniosku pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej o zasądzenie kosztów obrony z
wyboru w postępowaniu kasacyjnym,
na podstawie art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k., art. 626 § 2 k.p.k., art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z
art. 637a k.p.k. oraz § 11 ust. 2 pkt 6 i § 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 t.j.)
p o s t a n o w i ł
zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz oskarżycielki posiłkowej
K.Ł. kwotę 1 920 zł (jeden tysiąc dziewięćset dwadzieścia złotych)
tytułem zwrotu kosztów obrony z wyboru w postępowaniu
kasacyjnym, w tym obrony na rozprawie przed Sądem
Najwyższym i wydatków poniesionych za sporządzenie
odpowiedzi na kasację.
UZASADNIENIE
Jeden z pełnomocników oskarżycielki posiłkowej K.Ł. z wyboru – adw. K.W.
wystąpiła do Sądu Najwyższego z wnioskiem o zasądzenie na rzecz oskarżycielki
IV KK 428/25
2
posiłkowej, która w postępowaniu przed Sądem Najwyższym korzystała z jej
pomocy, kosztów procesu, w tym wydatków związanych z ustanowieniem
pełnomocnika w postępowaniu przed Sądem Najwyższym, według norm
przepisanych. Do wniosku załączyła pełnomocnictwo do reprezentowania strony
przed Sądem Najwyższym w uzupełnieniu braków formalnych, do uzupełnienia
których zobowiązała się na rozprawie kasacyjnej w dniu 6 maja 2026 r. (k. 72-73).
Jak wynika z akt sprawy, na rozprawie kasacyjnej w dniu 6 maja 2026 r.
pełnomocnik K.Ł. reprezentowała swoją mandantkę, która nie stawiła się na
terminie rozprawy, biorąc w niej czynny udział (wypowiedziała się co do kwestii
merytorycznych) (protokół k. 66-67). Ponadto, w dniu 28 sierpnia 2025 r. złożyła do
Sądu Najwyższego odpowiedź na kasację obrońcy skazanego B.G. (k. 27-30).
Postanowieniem z dnia 6 maja 2026 r., Sąd Najwyższy oddalił kasację
obrońcy B.G. jako oczywiście bezzasadną, a także zwolnił skazanego od
ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne obciążając nimi Skarb
Państwa (k. 68).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek pełnomocnika należało uznać za słuszny co do zasady.
W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 626 § 2 k.p.k.,
jeśli w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie nie zamieszczono
rozstrzygnięcia o kosztach, jak również, gdy zachodzi konieczność dodatkowego
ustalenia ich wysokości lub rozstrzygnięcia o kosztach postępowania
wykonawczego, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio sąd pierwszej
instancji, sąd odwoławczy, a w zakresie dodatkowego ustalenia wysokości kosztów
także referendarz sądowy właściwego sądu. Przepis ten znajduje zastosowanie w
postępowaniu kasacyjnym w związku z wyraźnym odesłaniem przez art. 637a k.p.k.
O ile w postanowieniu kończącym postępowanie kasacyjne w sprawie
(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 maja 2026 r.) rozstrzygnięto co do
zasady o kosztach sądowych związanych z tym postępowaniem (obciążono nimi
Skarb Państwa zgodnie z art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.), to nie
IV KK 428/25
3
rozstrzygnięto o kosztach poniesionych przez oskarżycielkę posiłkową K.Ł., a to
wobec braku pełnomocnictwa do reprezentowania oskarżycielki posiłkowej w
postępowaniu kasacyjnym złożonym wraz z pisemnym wnioskiem o zasądzenie
kosztów w wymaganym terminie po rozprawie kasacyjnej. Skoro skazany został
zwolniony od ponoszenia kosztów sądowych za postępowanie kasacyjne, to
zgodnie z art. 636 § 1 k.p.k. (a także ww. zasadą), koszty procesu za postępowanie
kasacyjne ponosi Skarb Państwa.
W myśl art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. do kosztów procesu podlegających zwrotowi
należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego
pełnomocnika. W zakresie postępowania kasacyjnego zasadniczo obejmują one
wynagrodzenie za sporządzenie i wniesienie kasacji/odpowiedzi na kasację oraz za
obronę przed Sądem Najwyższym. Jak wynika z treści wniosku oraz akt sprawy,
pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej w postępowaniu kasacyjnym wykonała obie z
wymienionych wyżej czynności, mianowicie reprezentowała oskarżycielkę
posiłkową przed Sądem Najwyższym na rozprawie kasacyjnej w dniu 6 maja 2026 r.
(protokół rozprawy kasacyjnej k. 66-67), a także sporządziła odpowiedź na kasację
(k. 27-30). Tym samym oskarżycielka posiłkowa poniosła ww. koszty obrony na
rozprawie przed Sądem Najwyższym, za którą to czynność rozporządzenie Ministra
Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964 t.j., dalej cyt. jako rozporządzenie) w § 11
ust. 2 pkt 6 przewiduje stawkę w wysokości 1 200 zł, a także dodatkowe koszty
obrony w postaci uzasadnionych wydatków z tytułu sporządzenia przez jej
pełnomocnika odpowiedzi na kasację, za którą to czynność prawną ww.
rozporządzenie nie przewidziało odrębnej stawki. Jednak najbardziej zbliżona
swym charakterem jest opinia o braku podstaw do wniesienia kasacji (§ 11 ust. 4
pkt 2), dlatego należało na tej podstawie przyjąć wartość stawki minimalnej na
kwotę 720 zł. W orzecznictwie prezentowany był również pogląd, że jest to
czynność zbliżona do samej kasacji (zob. np. post. SN z dnia 24 października 2013
r., sygn. III KK 316/13). Przyjmując takie stanowisko, wartość stawki minimalnej
zamyka się również w tej kwocie, gdyż § 11 ust. 3 pkt 1 ww. rozporządzenia
ustanawia ją w wysokości 720 zł (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 11
stycznia 2021 r., III KK 218/19, LEX nr 3245744).
IV KK 428/25
4
Stosownie do dyspozycji § 16 ww. rozporządzenia, wniosek o zasądzenie
kosztów zastępstwa prawnego i kosztów adwokackich może zawierać
oświadczenie o wysokości kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia
adwokata. W braku takiego oświadczenia, opłatę ustala się w wysokości
odpowiadającej stawce minimalnej, chyba że okoliczności określone w § 15 ust. 3
przemawiają za innym jej ustaleniem. Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, tak w
ustnym wniosku o zasądzenie kosztów zawartym w protokole rozprawy kasacyjnej
(k. 67), jak i w pisemnym wniosku (k. 72) nie zawarła oświadczenia o wysokości
kosztów obciążających stronę z tytułu wynagrodzenia adwokata, dlatego Sąd
Najwyższy ustalił wynagrodzenie pełnomocnika z uwzględnieniem ww. stawek
minimalnych, nie dopatrując się przy tym okoliczności określonych w § 15 ust. 3
rozporządzenia.
Oskarżycielka posiłkowa K.Ł., jako wygrywająca proces na etapie
postępowania kasacyjnego, powinna uzyskać zwrot całości poniesionych kosztów
związanych z tym postępowaniem, które to - zgodnie z orzecznictwem Sądu
Najwyższego - należy ustalić jak wskazano wyżej bacząc na treść § 15 ust. 3 oraz
§ 11 ust. 2 pkt 6 i § 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia (zob. postanowienia SN: z dnia
29 lipca 2022 r., III KK 72/21, LEX nr 3482106; z dnia 13 października 2022 r., V
KK 49/22, LEX nr 3509710; z dnia 13 października 2022 r., V KK 218/21, LEX nr
3511321). Koszty obrony/reprezentacji z wyboru w postępowaniu kasacyjnym
ustalić należało na łączną kwotę 1 920 zł, na którą składa się kwota 1 200 zł
stanowiącą stawkę minimalną za obronę/reprezentację oskarżycielki posiłkowej na
rozprawie przed Sądem Najwyższym oraz kwota 720 zł stanowiąca wydatek z
tytułu sporządzenia przez pełnomocnika odpowiedzi na kasację (§ 11 ust. 4 pkt 2
rozporządzenia). Zasądzenie kosztów obrony/reprezentacji wyższych od
wskazanych powyżej kwot/stawek minimalnych (maksymalnie w wysokości ich
sześciokrotności) w sprawach wymagających przeprowadzenia rozprawy wymaga
wykazania i ustalenia okoliczności uzasadniających takie rozstrzygnięcie
wymienionych w § 15 ust. 3 rozporządzenia, czego pełnomocnik oskarżycielki
posiłkowej nie wykazała (zaniechała ich ustalenia). W swym wniosku (zarówno
ustnym, jak i pisemnym) pełnomocnik nie wskazała nawet na czynność
sporządzenia odpowiedzi na kasację. Dlatego Sąd Najwyższy kierując się
IV KK 428/25
5
powyższymi wskazaniami zasądził od Skarbu Państwa na rzecz oskarżycielki
posiłkowej K.Ł. koszty procesu tytułem uzasadnionych wydatków, w tym za obronę
oskarżycielki posiłkowej przed Sądem Najwyższym i za sporządzenie odpowiedzi
na kasację w łącznej kwocie 1 920 zł, tj. kwotę 1 200 zł (za obronę) i 720 zł (za
odpowiedź na kasację).
Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w części dyspozytywnej
postanowienia.
[WB]
[r.g.]
