IV KK 366/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 24 marca 2026 r.
SSN Ryszard Witkowski
w sprawie oskarżonej A.S. uniewinnionej od popełnienia przestępstwa z art. 212 §
1 k.k.,
po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2026 r., na posiedzeniu w Izbie Karnej bez udziału
stron
wniosku obrońcy uniewinnionej oskarżonej o ustalenie kosztów zastępstwa
procesowego w postępowaniu kasacyjnym,
na podstawie art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. oraz art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k.
oraz § 16 w zw. z § 11 ust. 4 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia
22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
(Dz.U.2026.118 t.j.);
postanowił:
zasądzić od oskarżyciela prywatnego D.R. na rzecz uniewinnionej
oskarżonej A.S. kwotę 720 zł (siedemset dwadzieścia złotych), jako
zwrot wydatków poniesionych przez A.S. w postępowaniu kasacyjnym
z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy, który w toku
postępowania kasacyjnego dokonał czynności procesowej w postaci
sporządzenia i przesłania pisemnej odpowiedzi na kasację wniesioną
przez pełnomocnika oskarżyciela prywatnego.
UZASADNIENIE
IV KK 366/25
2
Postanowieniem wydanym na posiedzeniu, w dniu 25 listopada 2025 r., w
sprawie o sygn. akt IV KK 366/25, Sąd Najwyższy na posiedzeniu bez udziału stron
oddalił jako oczywiście bezzasadną kasację wniesioną przez pełnomocnika
oskarżyciela prywatnego D.R., który kwestionował prawomocny wyrok
uniewinniający A.S. od zarzucanego jej czynu.
O ile w postanowieniu Sądu Najwyższego z 25 listopada 2025 r. o oddaleniu
kasacji pełnomocnika oskarżyciela prywatnego jako oczywiście bezzasadnej
rozstrzygnięto o kosztach sądowych związanych z tym postępowaniem (obciążono
nimi oskarżyciela prywatnego, co znajduje umocowanie w przepisach art.
637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 i 3 k.p.k.), o tyle orzeczenie to - z uwagi na brak
stosownego wniosku - nie zawierało rozstrzygnięcia w przedmiocie poniesionych
przez oskarżonego wydatków związanych z ustanowieniem obrońcy z wyboru w
postępowaniu kasacyjnym.
Pismem z 20 stycznia 2026 r. obrońca oskarżonej r. pr. M.S. złożył wniosek
o uzupełnienie postanowienia i ustalenie kosztów zastępstwa procesowego.
Sąd Najwyższy uznał co następuje.
Wniosek ustalenie kosztów zastępstwa procesowego okazał się słuszny,
gdyż zgodnie z art. 637a k.p.k. do kosztów postępowania kasacyjnego stosuje się
odpowiednio przepisy o kosztach postępowania odwoławczego, chyba że ustawa
stanowi inaczej. Wobec tego odpowiednie zastosowanie w tej sprawie znalazł art.
636 § 1 k.p.k., przewidujący obciążenie oskarżyciela prywatnego kosztami procesu
za postępowanie odwoławcze (kasacyjne), jeżeli środek odwoławczy pochodzi
wyłącznie od niego i nie został uwzględniony, jak miało to miejsce w przedmiotowej
sprawie. Do kosztów procesu niewątpliwie należą uzasadnione wydatki stron, w
tym z tytułu ustanowienia w sprawie jednego obrońcy (art. 626 § 1 pkt 2 k.p.k.).
W przedmiotowej sprawie ustanowiony przez oskarżoną obrońca, w piśmie z
17 czerwca 2025 r., złożył odpowiedź na kasację pełnomocnika oskarżyciela
prywatnego, wnosząc o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej, w uzasadnieniu
IV KK 366/25
3
odnosząc się do dotychczasowego biegu postępowania oraz przedstawiając
stanowisko w zakresie zarzutów podniesionych przez pełnomocnika oskarżyciela
prywatnego.
A.S. została w niniejszej sprawie uniewinniona, zatem zgodnie z ogólną
zasadą wynikającą z art. 632 pkt 1 k.p.k. koszty procesu w sprawach z oskarżenia
prywatnego sąd zasądza od oskarżyciela prywatnego (w przedmiotowej sprawie nie
doszło do pojednania się stron).
Nie ulega wątpliwości, że do kosztów procesu zgodnie z treścią art. 616 § 1
pkt 2 k.p.k. należą uzasadnione wydatki stron, w tym z tytułu ustanowienia w
sprawie jednego obrońcy lub pełnomocnika. Ich wysokość wynika
z rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w
sprawie opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 215; dalej:
rozporządzenie). W przedmiotowej sprawie nie mógł mieć jednak zastosowania §
11 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia, gdyż kasacja pełnomocnika oskarżyciela
prywatnego została oddalona na posiedzeniu bez udziału stron. Tymczasem
wskazany przepis przewiduje stawki minimalne za obronę przed Sądem
Najwyższym, a zatem dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy sprawa została rozpoznana
na rozprawie lub jawnym posiedzeniu, w których uczestniczył obrońca.
Jednocześnie zauważyć należy, że w rozporządzeniu brak jest określenia
stawki wynagrodzenia za sporządzenie "odpowiedzi na kasację". Dlatego też,
respektując brzmienie § 20 rozporządzenia, który nakazuje wysokość stawek
minimalnych w sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustalać przyjmując za
podstawę stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju uznano, że
zastosowanie znajduje tu przepis § 11 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia, określający
stawki minimalne przewidziane dla czynności m.in. sporządzenia opinii o braku
podstaw do wniesienia kasacji (zob.m.in. postanowienie SN z 26 czerwca 2019
r. sygn. akt IV KK 372/18; postanowienie SN z 9 września 2020 r. sygn. akt IV KK
603/19; postanowienie SN z 22 marca 2021 r. sygn. akt IV KK 574/20).
Wysokość przysługującego zwrotu poniesionych kosztów obrony z wyboru
określona jest rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października
2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2026.118 t.j.).
IV KK 366/25
4
Zgodnie z jego przepisami, w sytuacji nieuwzględnienia środka zaskarżenia
wniesionego na niekorzyść oskarżonego, przysługuje mu zwrot poniesionych
kosztów ustanowienia jednego obrońcy z wyboru. W przedmiotowym postępowaniu
zrealizowane na zewnątrz (a więc niejako widoczne dla Sądu Najwyższego)
czynności polegały na złożeniu przez obrońcę oskarżonej odpowiedzi na kasację.
Reasumując, w ocenie Sądu Najwyższego właściwą kwotą, którą należało
zasądzić od oskarżyciela prywatnego D.R. na rzecz uniewinnionej A.S., tytułem
zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej z wyboru przed Sądem Najwyższym, tj.
za sporządzenie i wniesienie odpowiedzi na kasację, była zgodnie z § 11 ust. 4 pkt
2 rozporządzenia kwota 720 zł. Biorąc bowiem pod uwagę brak udokumentowania
poniesionych przez oskarżoną wydatków, zastosowanie znalazła regulacja z § 16
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2026.118 t.j.) stanowiąca, iż w
przypadku braku oświadczenia o wysokości kosztów obciążających stronę z tytułu
wynagrodzenia radcy prawnego, opłatę ustala się w wysokości odpowiadającej
stawce minimalnej, a zatem w przypadku sporządzenia odpowiedzi na kasację, na
podstawie § 11 ust. 4 pkt 2 cyt. rozporządzenia – kwotę 720 zł (siedemset
dwadzieścia złotych), (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 29 kwietnia 2022 r.
sygn. akt III KK 21/22 i cyt. tam orzecznictwo), od oskarżyciela prywatnego na
rzecz oskarżonej.
Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
[WB]
[r.g.]
