IV KK 35/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 22 kwietnia 2026 r.
SSN Kazimierz Klugiewicz (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Jacek Błaszczyk
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie K. K. ,
skazanego z art. 178b k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w dniu 22 kwietnia 2026 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego, na niekorzyść skazanego,
od wyroku nakazowego Sądu Rejonowego w Siemianowicach Śląskich
z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt II K 95/25,
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku orzeczenia o
środku karnym, o którym mowa w art. 43a § 2 k.k. i w tym zakresie
sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi
Rejonowemu w Siemianowicach Śląskich.
[J.J.]
Tomasz Artymiuk
Kazimierz Klugiewicz
UZASADNIENIE
Jacek Błaszczyk
IV KK 35/26
2
Sąd Rejonowy w Siemianowicach Śląskich wyrokiem nakazowym z dnia 24
kwietnia 2025 r., sygn. akt II K 95/25, po rozpoznaniu sprawy K. K. orzekł kolejno:
1. uznał oskarżonego za winnego, tego, że w dniu 6 marca 2025 r. w S., pomimo
wydania przez umundurowanego funkcjonariusza policji, przy użyciu sygnałów
świetlnych i dźwiękowych służbowego radiowozu oznakowanego, polecenia
zatrzymania samochodu osobowego marki S., nie zatrzymał niezwłocznie pojazdu i
kontynuował jazdę, czym wyczerpał ustawowe znamiona występku z art. 178b k.k. i
za to na mocy art. 178b k.k. w zw. z art. 37a § 1 k.k., skazał go na karę 6 miesięcy
ograniczenia wolności, polegającej na wykonywaniu, nieodpłatnej, kontrolowanej
pracy na cele społeczne w wymiarze 30 godzin miesięcznie;
2. na podstawie art. 42 § 1a pkt 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny
w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 2 lat;
3. zwolnił oskarżonego od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych,
obciążając nimi w całości Skarb Państwa (k. 39).
Wskazany wyrok uprawomocnił się z dniem 14 maja 2025 r., bez
postępowania odwoławczego. Odpis wyroku nakazowego został doręczony stronom
postępowania (k. 43-45).
Pismem z dnia 21 stycznia 2026 r. Prokurator Generalny wniósł kasację od
powyższego wyroku, na niekorzyść oskarżonego, w części dotyczącej braku
orzeczenia o obligatoryjnym środku karnym, o którym mowa w art. 43a § 2 k.k., w
postaci świadczenia pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz
Pomocy Postpenitencjarnej.
Podniósł zarzut rażącego i mającego istotny wpływ na treść wyroku
naruszenia przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 43a § 2 k.k.,
polegającego na zaniechaniu orzeczenia wobec oskarżonego K. K. , pomimo
uznania go w punkcie 1 części dyspozytywnej wyroku za winnego popełnienia
występku z art. 178b k.k., środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na
rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, podczas
IV KK 35/26
3
gdy stosownie do treści powołanego przepisu art. 43a § 2 k.k., orzeczenie tego
środka w wysokości co najmniej 5000 zł było w tym przypadku obligatoryjne.
Na podstawie tak sformułowanego zarzutu autor kasacji wniósł o uchylenie
wyroku w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi
Rejonowemu w Siemianowicach Śląskich do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Kasacja jest oczywiście zasadna, co uprawniało do jej rozpoznania na
posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Trafnie bowiem, na gruncie niniejszej sprawy, zauważył Prokurator Generalny,
że środek karny, przewidziany w art. 39 pkt 7 k.k., w postaci świadczenia pieniężnego
na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej,
zgodnie z treścią art. 43a § 1 k.k. orzekany jest w przypadku odstąpienia od
wymierzenia kary, a także w wypadkach wskazanych w ustawie, przy czym wysokość
tego świadczenia nie może przekroczyć 60000 zł. Zgodnie z treścią art. 43a § 2 k.k.,
po nowelizacji, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2023 r. na mocy art. 7 pkt 1
lit. a) ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks kamy wykonawczy
oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2022.1855), w razie skazania sprawcy za
przestępstwo określone w art. 164 § 1, art. 165 § 1, art. 165a § 1 lub 2, art. 171 § 1,
2 lub 3, art. 174 § 1, art. 178a § 1, art. 178b, art. 179, art. 180, art. 200a § 1 lub 2,
art. 200b, art. 202 § 4b lub 4c, art. 244, art. 255a § 1 lub 2, art. 258 § 1, art. 263 § 2
sąd orzeka świadczenie pieniężne wymienione w art. 39 pkt 7 na rzecz Funduszu
Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej
5000 złotych. Przepis art. 43a § 2 k.k., we wskazanej powyżej wersji, obowiązywał
zatem zarówno w dacie popełnienia przez oskarżonego występku z art. 178b k.k. (tj.
w dniu 6 marca 2025 r.), jak i w czasie orzekania przez Sąd Rejonowy w
Siemianowicach Śląskich (tj. w dniu 24 kwietnia 2025 r.).
Sąd Rejonowy, skazując za występek określony w art. 178b k.k., czyli
wymieniony w katalogu zawartym w dyspozycji art. 43a § 2 k.k., był zobligowany do
orzeczenia świadczenia pieniężnego, wymienionego w art. 37 pkt 7 k.k. na rzecz
Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości
IV KK 35/26
4
co najmniej 5000 złotych. Orzeczenie tego świadczenia jest bowiem obligatoryjne, a
Kodeks karny nie przewiduje od tego obowiązku żadnego wyjątku. Zaniechanie
wydania takiego rozstrzygnięcia w zaskarżonym wyroku stanowiło rażącą obrazę art.
43a § 2 k.k., która – co oczywiste – miała istotny wpływ na treść wyroku. Konieczne
stało się zatem jego uchylenie i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi
Rejonowemu w Siemianowicach Śląskich do ponownego rozpoznania w celu
wydania orzeczenia, które zawierałoby orzeczenie o świadczeniu pieniężnym na
rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w wyroku.
[J.J.]
[a.ł]
Tomasz Artymiuk
Kazimierz Klugiewicz
Jacek Błaszczyk
