IV KK 263/24
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 20 sierpnia 2025 r.
Prezes SN Zbigniew Kapiński (przewodniczący)
SSN Małgorzata Bednarek
SSN Stanisław Stankiewicz (sprawozdawca)
w sprawie Ł. W.
w przedmiocie wyroku łącznego
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 20 sierpnia 2025 r.
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Myszkowie
z dnia 13 listopada 2023 r., sygn. akt II K 327/23
1. uchyla zaskarżony wyrok i na podstawie art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
umarza postępowanie w przedmiocie wydania wyroku łącznego;
2. wydatkami postępowania kasacyjnego obciąża Skarb Państwa.
Małgorzata Bednarek
Zbigniew Kapiński
Stanisław Stankiewicz
UZASADNIENIE
Wyrokiem łącznym z dnia 9 października 2023 r., wydanym w sprawie o sygn.
akt II K 130/23, Sąd Rejonowy w Myszkowie, na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k., art.
IV KK 263/24
2
85a k.k., art. 86 § 1 k.k., art. 568a § 1 pkt 2 k.p.k., art. 572 k.p.k. i art. 577 k.p.k.,
połączył Ł. W. kary pozbawienia wolności orzeczone w sprawach:
a) Sądu Rejonowego w Myszkowie z dnia 19 września 2022 r., sygn. akt II K
975/21;
b) Sądu Rejonowego w Zawierciu z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. akt II K
883/21;
c) Sądu Rejonowego w Myszkowie z dnia 25 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K
934/22 i wymierzył skazanemu Ł. W. karę łączną 1 roku pozbawienia wolności. Na
poczet tej kary zaliczył skazanemu okres kary faktycznie odbytej w sprawie II K
975/21 od 3 kwietnia 2023 r., w pozostałym zakresie łączone wyroki pozostawił do
odrębnego wykonania oraz umorzył postępowanie o wydanie wyroku łącznego w
sprawie II K 462/20 Sądu Rejonowego w Myszkowie, zwalniając skazanego od
ponoszenia wydatków.
Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 17 października 2023 r.
Następnie wyrokiem łącznym z dnia 13 listopada 2023 r. Sąd Rejonowy w
Myszkowie, w sprawie o sygn. akt II K 327/23, na podstawie art. 85 § 1 i 2 k.k., art.
85a k.k. i art. 86 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 2 k.k., art. 568a § 1 pkt 2 k.p.k., art. 572
k.p.k. i art. 577 k.p.k., połączył kary pozbawienia wolności orzeczone w tych samych
wyrokach jednostkowych, które zostały objęte wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego
w Myszkowie z dnia 9 października 2023 r., sygn. akt II K 130/23 i wymierzył
skazanemu Ł. W. karę łączną 11 miesięcy pozbawienia wolności, zaliczając okres
faktycznie wykonanej kary, w pozostałym zakresie łączone wyroki pozostawił do
odrębnego wykonania i umorzył postępowanie w pozostałym zakresie.
Wyrok ten nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 14 grudnia 2023 r.
Kasację od powyższego wyroku łącznego wniósł Prokurator Generalny, który
zaskarżył go w całości na niekorzyść skazanego Ł. W. i na podstawie art. 523 § 1
k.p.k., art. 526 § 1 k.p.k., art. 537 § 1 i 2 k.pk. zarzucił:
IV KK 263/24
3
„rażące naruszenie przepisu prawa karnego procesowego, to jest art. 17 § 1
pkt 7 k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę uchylenia orzeczenia, określoną w
art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k., polegające na wydaniu w dniu 13 listopada 2023 r. wyroku
łącznego, który uprawomocnił się bez postępowania odwoławczego w dniu 14
grudnia 2023 r. (sygn. akt II K 327/23) oraz orzeczeniu kary łącznej 11 miesięcy
pozbawienia wolności, obejmującej kary wymierzone wobec Ł. W. wyrokami Sądu
Rejonowego w Myszkowie o sygn. akt: II K 975/21 i II K 934/22 oraz Sądu
Rejonowego w Zawierciu, sygn. akt II K 883/21, podczas gdy kary wynikające z tych
samych orzeczeń, wymierzone temu samemu skazanemu wcześniej objęte zostały
wyrokiem łącznym Sądu Rejonowego w Myszkowie z dnia 9 października 2023 r.,
sygn. akt II K 130/23, który uprawomocnił się w dniu 17 października 2023 r., również
w pierwszej instancji”.
W konkluzji Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego
orzeczenia i na podstawie art. 537 § 2 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. w zw. z
art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku
łącznego.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja okazała się oczywiście zasadna, co pozwalało na jej rozpoznanie i
uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
Rację ma bowiem autor kasacji, że zaskarżone przez niego orzeczenie jest
wadliwe, gdyż zostało wydane z rażącą obrazą przepisów prawa procesowego
wskazanych w zarzucie kasacyjnym. Mianowicie doszło do rażącego naruszenia
przez Sąd pierwszej instancji art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k. w związku z wcześniejszym
wydaniem wyroku łącznego przez Sąd Rejonowy w Myszkowie w dniu 9 października
2023 r., sygn. akt II K 130/23, obejmującego te same wyroki stanowiące przedmiot
rozstrzygnięcia i dotyczącego tego samego skazanego Ł. W.. W realiach tej sprawy
gdyby Sąd Rejonowy w Myszkowie, procedujący w sprawie II K 327/23, dysponował
informacją, że w tym samym przedmiocie został już wcześniej wydany wyrok łączny
w sprawie II K 130/23 (obejmujący połączenie tych samych kar), to powinien umorzyć
IV KK 263/24
4
postępowanie w tym zakresie z uwagi na ujemną przesłankę procesową res iudicata
(art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.).
Sąd Najwyższy dostrzega, iż orzeczenie wydane w sprawie II K 130/23 było
przedmiotem sprostowania (vide postanowienie Sądu Rejonowego w Myszkowie z 7
listopada 2023 r., sygn. akt II K 130/23), a wskazane postanowienie uprawomocniło
się w dniu 28 listopada 2023 r. Rzecz jednak w tym, że decydujące znaczenie dla
wystąpienia przesłanki z art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. ma data uprawomocnienia się
wyroku ponownie kształtującego wymiar kary łącznej, dopiero bowiem z tą datą
orzeczenie to zaistniało w obrocie prawnym (zob. wyrok SN z 24 lipca 2024 r., IV KK
267/24), zaś wyrok łączny Sądu Rejonowego w Myszkowie z dnia 13 listopada 2023
r., wydany w sprawie o sygn. akt II K 327/23, uprawomocnił się w dniu 14 grudnia
2023 r. Z powyższego wynika, że w dniu wydania zaskarżonego wyroku łącznego o
sygn. akt II K 327/23, tj. w dniu 13 listopada 2023 r., w obrocie prawnym funkcjonował
już prawomocny (od dnia 17 października 2023 r.) wyrok łączny z dnia 9 października
2023 r., sygn. akt II K 130/23, wydany przez ten sam Sąd, wobec tego samego
skazanego, który połączył, orzeczone wobec Ł. W., tożsame kary pozbawienia
wolności (orzeczone w sprawach o sygn. akt II K 975/21, II K 883/21 i II K 934/22) i
w ich miejsce wymierzył karę łączną 1 roku pozbawienia wolności.
Wobec stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt
8 k.p.k. konieczne było uchylenie zaskarżonego wyroku i na podstawie art. 17 § 1 pkt
7 k.p.k. umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego albowiem
to ten przepis a nie art. 572 k.p.k. stanowi podstawę rozstrzygnięcia w przypadku
wystąpienia naruszenia powagi rzeczy osądzonej. Powołanie jako podstawy
umorzenia art. 572 k.p.k. ma miejsce tylko wówczas, gdy w ogóle brak jest warunków
do wydania wyroku łącznego. Zauważyć także należy, iż zgodnie z wyrażonym w
orzecznictwie Sądu Najwyższego poglądem, wydanie nowego wyroku łącznego,
wbrew przesłance powagi rzeczy osądzonej nie powoduje utraty mocy przez
poprzedni wyrok łączny, albowiem skutek, o którym mowa w art. 575 § 1 in fine k.p.k.,
może nastąpić tylko wówczas, gdy spełnione są przesłanki określone w tym przepisie,
a zatem gdy zachodzi realna potrzeba wydania nowego wyroku łącznego. W
przypadku uchylenia wyroku wydanego z naruszeniem art. 17 § 1 pkt 7 k.p.k.
IV KK 263/24
5
wykonaniu podlega poprzedni wyrok łączny, gdyż nie stracił on mocy na podstawie
art. 575 § 1 k.p.k. (por. wyroki SN: z 30 listopada 2011 r., II KK 149/11, OSNKW 2011,
z. 12, poz. 113; z 12 kwietnia 2018 r., III KK 126/18). Sąd Najwyższy podzielił zatem
argumentację zawartą w kasacji Prokuratora Generalnego, zaś podjęte
rozstrzygnięcie wyeliminowało z obrotu prawnego wyrok łączny Sądu Rejonowego w
Myszkowie z dnia 13 listopada 2023 r., wydany w sprawie o sygn. akt II K 327/23.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 637a k.p.k. w zw. z art.
634 k.p.k. w zw. z art. 632 pkt 2 k.p.k.
Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
[J.J.]
[r.g.]
Małgorzata Bednarek
Zbigniew Kapiński
Stanisław Stankiewicz
