IV KK 10/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 31 marca 2026 r.
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie B.N.
skazanej za czyn z art. 193 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 31 marca 2026 r.
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanej
od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach
z dnia 26 sierpnia 2025 r., sygn. akt IV Ka 11/25,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Zabrzu
z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt II K 9/24,
p o s t a n o w i ł:
1. na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 530 § 1 k.p.k., art.
429 § 1 k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 k.p.k. pozostawić kasację bez
rozpoznania;
2. kosztami procesu za postępowanie kasacyjne obciążyć
skazaną B.N., w tym zasądzić od niej na rzecz oskarżycielki
posiłkowej E.N. kwotę 720 (siedemset dwadzieścia) zł tytułem
zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w postępowaniu
kasacyjnym.
UZASADNIENIE
IV KK 10/26
2
Sąd Rejonowy w Zabrzu wyrokiem z dnia 22 października 2024 r., sygn. akt
II K 9/24, uznał B.N. za winną czynu z art. 193 § 1 k.k., za który wymierzył jej karę
grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, ustalając wysokość jednej stawki na
kwotę 30 zł. Nadto orzekł od oskarżonej na rzecz pokrzywdzonej E.N. kwotę 1000
zł tytułem zadośćuczynienia za doznaną krzywdę oraz obciążył ją kosztami
procesu.
Sąd Okręgowy w Gliwicach po rozpoznaniu apelacji wniesionych przez
obrońcę oskarżonej i pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej wyrokiem z dnia 26
sierpnia 2025 r., sygn. akt VI Ka 11/25, zaskarżony wyrok zmienił co do okresu
popełnienia przypisanego oskarżonej przestępstwa, co do wymierzonej oskarżonej
kary, liczbę stawek dziennych kary grzywny podwyższając do 250 oraz co do
zadośćuczynienia, podwyższając je do kwoty 4000 zł. W pozostałym zakresie
wyrok utrzymał w mocy i obciążył oskarżoną kosztami procesu za postępowanie
odwoławcze.
Kasację od prawomocnego wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca
aktualnie skazanej, adw. M.R., zarzucając:
„I. naruszenie art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. polegające na tym, że uzasadnienie
orzeczenia nie zostało podpisane przez Sędziego, który je wydał. Uznać bowiem
należy, że podpis składu orzekającego jest potwierdzeniem zgodności
rozstrzygnięcia z wolą i wiedzą osób podpisujących oraz gwarancją autentyczności
orzeczenia;
II. rażące naruszenie prawa materialnego, a to art. 193 § 1 k.k. poprzez
błędną wykładnię wskazanych przepisów i uznanie, że stosunek prawny opisany w
wyjaśnieniach skazanej nie odpowiadał treści umowy najmu oraz uznanie, że
skazana B.N. nie posiadała uprawnienia do dysponowania lokalem przy ul. […]”.
Podnosząc powyższe, obrońca wniósł o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku, także zmienionego nim wyroku Sądu I instancji i
uniewinnienie skazanej od zarzucanego jej czynu,
IV KK 10/26
3
- zasądzenie „na rzecz adwokata M.R.” kosztów obrony z wyboru w postępowaniu
przed Sądem I i II instancji,
ewentualnie o:
- uchylenie zaskarżonego wyroku i utrzymanego nim wyroku Sądu I instancji i
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania w postępowaniu
pierwszoinstancyjnym, z pozostawieniem Sądowi Rejonowemu rozstrzygnięcia w
zakresie kosztów procesu.
Autor kasacji nadto wniósł o zasądzenie „na rzecz adwokata M.R.” kosztów
obrony z wyboru w postępowaniu przed Sądem Najwyższym oraz o wstrzymanie
wykonania prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Zabrzu z dnia 22
października 2024 r., zmienionego wyrokiem Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia
26 sierpnia 2025 r., do czasu rozpoznania kasacji.
W Sądzie Okręgowym w Gliwicach kasacja została przyjęta (Zastępca
Przewodniczącego VI Wydziału Karnego Odwoławczego uznał, że „odpowiada
warunkom formalnym”) i wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią prokuratora na
kasację, który postulował jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej, przedstawiona
do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Analogiczne stanowisko co do kasacji zajął
pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej E.N., wnosząc jednocześnie o zasądzenie od
skazanej na rzecz oskarżycielki posiłkowej kosztów zastępstwa adwokackiego w
postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Przedmiotową kasację należało pozostawić bez rozpoznania jako
niedopuszczalną z mocy ustawy. Zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k. kasację na
korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub
przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego
zawieszenia jej wykonania, co nie miało miejsca w odniesieniu do B. N.
Ograniczenie to nie dotyczy kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w
art. 439 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.), co tłumaczy podniesienie w pkt I
przedmiotowej kasacji tego mającego zaistnieć uchybienia. Wskazanie na
IV KK 10/26
4
naruszenie art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k. nie stwarzało natomiast możliwości podniesienia
w pkt II uchybienia nienależącego do kategorii bezwzględnych przyczyn
odwoławczych, tj. naruszenia art. 193 § 1 k.k. (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego: z dnia 24 stycznia 2008 r., II KK 271/07; z dnia 3 czerwca 2020 r., IV
KK 684/19; z dnia 27 maja 2021 r., V KK 47/21; z dnia 12 czerwca 2024 r., V KK
100/24); nasuwa się przy tym spostrzeżenie, że treść tego zarzutu wskazuje, iż
skarżący w istocie kwestionuje poczynione w sprawie ustalenia faktyczne.
Kasacja byłaby dopuszczalna, gdyby w zarzucie podniesiono, choćby niesłusznie,
zaistnienie uchybienia rzeczywiście opisanego w art. 439 § 1 pkt 6 k.p.k., tj.
wskazano, że wydany w sprawie wyrok Sądu odwoławczego, względnie Sądu
pierwszej instancji, nie został podpisany przez osobę biorącą udział w jego
wydaniu. Tego nie uczyniono, natomiast twierdzono, że uzasadnienie orzeczenia
(nie sprecyzowano którego orzeczenia, wypada przyjąć, że obrońca ma na myśli
wyrok zaskarżony kasacją) nie zostało podpisane przez sędziego, który je wydał.
Autor kasacji jako podmiot fachowy powinien wiedzieć, że pisemne uzasadnienie
wyroku nie jest jego integralną częścią, zatem wskazany w zarzucie przepis tego
przypadku nie obejmuje. Dostrzegalna jest też sprzeczność w treści zarzutu, w
którym twierdzono, że nie zostało podpisane uzasadnienie orzeczenia, a następnie
akcentowano, że „podpis składu orzekającego jest potwierdzeniem zgodności
rozstrzygnięcia z wolą i wiedzą osób podpisujących oraz gwarancją autentyczności
orzeczenia”. Podobnie w części motywacyjnej kasacji wskazano, że „podpis nadaje
orzeczeniu (podkr. SN) walor aktu wymiaru sprawiedliwości, z którym obowiązujące
prawo wiąże określone skutki”. Dla porządku należy zaznaczyć, że wyroki sądów
obu instancji są opatrzone podpisami osób (sędziów), które brały udział w ich
wydaniu, co w odniesieniu do wyroku Sądu Okręgowego odnotował prokurator,
który stwierdził, że „nie może więc być mowy o zaistnieniu bezwzględnej przyczyny
odwoławczej”. Natomiast pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej, podzielając
„wnioski i twierdzenia podniesione w odpowiedzi na kasację sporządzonej przez
Prokuraturę Rejonową w [...]”, dodatkowo słusznie zauważył, że „analiza akt sprawy
wykazuje w sposób jednoznaczny i niebudzący jakichkolwiek wątpliwości, że wbrew
zarzutom obrońcy skazanej uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach
IV KK 10/26
5
zostało podpisane przez sporządzającego je sędziego. Wyraźny podpis Pana
Sędziego znajduje się bowiem na karcie 332 akt sprawy”.
Sąd Najwyższy niejednokrotnie wskazywał, że w przypadku kasacji
wnoszonej przez stronę na korzyść, gdy oskarżonego nie skazano na karę
pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, opisane w
skardze uchybienie musi w sposób rzeczywisty mieścić się w formule uchybień,
które określone są w art. 439 § 1 k.p.k. (zob. postanowienia: z dnia 11 grudnia 2013
r., IV KK 402/13; z dnia 1 marca 2024 r., V KK 17/24; z dnia 10 grudnia 2014 r., IV
KK 215/14;; z dnia 1 czerwca 2016 r., IV KK 182/16, i in.), co należy mieć w polu
widzenia i podczas podejmowania decyzji w przedmiocie przyjęcia kasacji badać,
czy treść postawionego zarzutu rzeczywiście odpowiada podniesionemu
naruszeniu prawa. Jeżeli tak nie jest, co ma miejsce w niniejszej sprawie, należy
podjąć decyzję o odmowie przyjęcia kasacji, a skoro nie uczyniono tego w Sądzie
Okręgowym w Gliwicach, konieczne było podjęcie przez Sąd Najwyższy decyzji o
pozostawieniu kasacji bez rozpoznania. W uzupełnieniu celowe będzie zauważyć,
że nie jest zrozumiałe żądanie obrońcy ustanowionego przez skazaną, by to na
jego rzecz, a nie na rzecz skazanej, zasądzono koszty „obrony z wyboru”.
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w pkt 1 postanowienia, co
skutkowało w pkt 2 obciążeniem skazaną kosztami procesu za postępowanie
kasacyjne (art. 637 § 1 i art. 637a k.p.k. w zw. z art. 636 § 1 k.p.k.), obejmującymi
uzasadnione wydatki stron (art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k.), tj. i wydatek oskarżycielki
posiłkowej z tytułu udziału pełnomocnika w postępowaniu kasacyjnym. Kwotę
wydatku ustalono z uwzględnieniem stawki określonej w § 11 ust. 4 pkt 2
Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności adwokackie (t.j. Dz.U.2026.215). Mając na uwadze treść § 20
wskazanego aktu prawnego, zgodnie z którym wysokość stawek minimalnych w
sprawach nieokreślonych w rozporządzeniu ustala się przyjmując za podstawę
stawkę w sprawach o najbardziej zbliżonym rodzaju, uznano, iż sporządzenie
odpowiedzi na kasację było czynnością najbardziej zbliżoną do sporządzenia opinii
o braku podstaw do wniesienia kasacji (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego:
z dnia 22 listopada 2017 r., V KK 147/17; z dnia 26 czerwca 2019 r., IV KK 372/18;
IV KK 10/26
6
z dnia 22 marca 2021 r., IV KK 574/20). Należy dodać, że pozostawienie kasacji
bez rozpoznania dezaktualizowało wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia.
[WB]
