III KZ 41/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 listopada 2025 r.
SSN Jarosław Matras
w sprawie M. J.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 17 listopada 2025 r.
zażalenia obrońcy skazanego
na zarządzenie Przewodniczącego II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego
w Krakowie
z dnia 31 lipca 2025 r., sygn. akt II AKa 51/24,
o odmowie przyjęcia skargi od wyroku sądu odwoławczego
na podstawie art. 539f w zw. z art. 530 § 3 k.p.k.
postanowił
zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Zarządzeniem z dnia 31 lipca 2025 r., sygn. akt II AKa 51/24,
Przewodniczący II Wydziału Karnego Sądu Apelacyjnego w Krakowie odmówił
przyjęcia skargi od wyroku sądu odwoławczego z uwagi na fakt wniesienia jej przez
osobę nieuprawnioną. Jak wynika z treści zarządzenia przedmiotowa skarga
wniesiona została przez obrońcę skazanego M. J. na korzyść współoskarżonych P.
K. i M. S. , co do których Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 28 kwietnia
III KZ 41/25
2
2025 r., sygn. akt II AKa 51/24 uchylił orzeczenie Sądu Okręgowego w Krakowie z
dnia 21 listopada 2023 r., sygn. akt III K 204/22 w zakresie w jakim ich
uniewinniono i przekazał w tej części sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I
instancji.
Zażalenie na to zarządzenie wniósł obrońca skazanego M. J. wskazując na:
„1. obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść skarżonego
orzeczenia tj. art. 429 par. 1 KPK w zw. z art. 530 par. 2 KPK w zw. z art. 539f KPK
poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie, poprzedzone dokonaniem błędnej (zbyt
wąskiej) wykładni art. 425 par. 3 KPK w odniesieniu do występowania gravamen po
stronie skazanego M. J. , z pominięciem szeregu okoliczności (odnoszących się do
negatywnych konsekwencji wydania skarżonego wyroku z perspektywy aspektów
sytuacji życiowej i społecznej skazanego M. J. ), wskazujących na „pokrzywdzenie”
skazanego M. J. w rozumieniu art. 425 par. 3 KPK, co doprowadziło do błędnego
uznania, iż uchylenie wyroku uniewinniającego oskarżonego M. S. i oskarżonego
P. K. nie naruszało praw skazanego M. J. , ani nie szkodziło jego interesom, a co
za tym idzie, iż skazany M. J. nie jest osobą nieuprawnioną do wniesienia skargi na
wyrok sądu odwoławczego, podczas gdy pod pojęciem gravamen należy rozumieć
naruszenie jakiegokolwiek prawnie chronionego dobra uczestnika procesu na
skutek wydania przez organ procesowy decyzji o określonej treści, a ocena
istnienia gravamen, na etapie kontroli warunków skutecznego wniesienia skargi,
powinna być dokonywana w aspekcie obiektywnym, ale z uwzględnieniem
subiektywnego przeświadczenia skarżącego co do uciążliwości dla niego danego
rozstrzygnięcia.
2. obrazę przepisów postępowania, mającą wpływ na treść skarżonego
orzeczenia tj. art. 424 par. 1 pkt 1 i 2 KPK w zw. z art. 93 par. 2 KPK w zw. z art. 94
par. 1 pkt 5 KPK w zw. z art. 94 par. 2 KPK w zw. z art. 99 par. 2 KPK poprzez ich
nieprawidłowe zastosowanie i sporządzenie wadliwego uzasadnienia zarządzenia,
w sposób który powoduje wątpliwości co do treści zapadłego rozstrzygnięcia i nie
pozwala na ustalenie motywów, jakimi kierował się Sąd I instancji „oceniając
przedstawioną przez skarżącego wykładnię pojęcia szkodzenia interesom
skazanego jako nazbyt abstrakcyjnej skoro na przestrzeni całego uzasadnienia
skarżonego zarządzenia nie da się odczytać w jaki sposób i jakie argumenty
III KZ 41/25
3
przemawiają przeciwko wykładni zaprezentowanej przez obrońcę skarżącego w
skardze od wyroku sądu odwoławczego, podczas gdy uzasadnienie zarządzenia
powinno spełniać choćby minimalnie funkcję perswazyjną i wskazywać powody
podjęcia decyzji, aby strony mogły przekonać się o jej słuszności, i funkcję
kontrolną, to jest przedstawić instancji odwoławczej podstawy do sprawdzenia tej
słuszności.”
Podnosząc powyższy zarzut, skarżący wniósł o „uchylenie zaskarżonego
zarządzenia w całości i przekazanie sprawy do Sądu Apelacyjnego w Krakowie
celem prawidłowego wykonania czynności okołoprocesowych, o których mowa w
art. 539c par. 2 KPK.”
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie jest zasadne, albowiem oba zarzuty są chybione. W
uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia trafnie wskazano, że wykazywanie przez
obrońcę prawomocnie skazanego M. J. , iż uchylenie wyroku uniewinniającego
wobec oskarżonych P. K. i M. S. (których tenże obrońca nie broni) narusza także
prawa skazanego M. J. lub szkodzi jego interesom, jest nie do zaakceptowania na
gruncie art. 425 § 3 k.p.k. Przede wszystkim trzeba stwierdzić, że przedmiotem
skargi na wyrok kasatoryjny jest treść samego rozstrzygnięcia (sama decyzja o
uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji) w kontekście podstaw takiego
orzeczenia (art. 539a § 3 k.p.k.), a więc uchylenie wyroku uniewinniającego
wydanego wobec oskarżonych P. K. i M. S. . W trybie skargi nie można skarżyć
uzasadnienia wyroku i zawartych tam ustaleń (brak odesłania do art. 425 § 2 k.p.k.
w art. 539f k.p.k.). W tym aspekcie ocena istnienia gravamen musi uwzględniać
charakter skargi na wyrok kasatoryjny. Oznacza to, że wykazanie gravamen musi
opierać się na ustaleniach odnoszonych do samej procesowej konsekwencji
wydanego wyroku kasatoryjnego, a nie zawartych w uzasadnieniu sformułowań i
zwrotów (art. 425 § 3 k.p.k.). Tak postrzegając ten obszar możliwego zaskarżenia
wyroku kasatoryjnego przez obrońcę skazanego M. J. , trzeba wskazać po
pierwsze, że od strony prawnej (prawa materialnego i procesowego) sytuacja
skazanego nie ulegnie zmianie na skutek uchylenia wyroku uniewinniającego
oskarżonych P. K. i M. S. , a zatem nie będzie możliwe – na skutek ponownego
procesu – przypisanie mu innego typu przestępstwa niż to, za które skazano go
III KZ 41/25
4
wyroku (art. 43 ustawy prawo prasowe). Zatem, dla interesów procesowych
skazanego jako strony postępowania, ponownie toczące się postępowanie karne
(na skutek uchylenia wyroku co do innych oskarżonych, którzy nie mają i nie mogli
mieć zarzutu działania w porozumieniu z M. J. ) nie ma żadnego znaczenia. Po
drugie, dla wykazania gravamen w ujęciu wskazanym w art. 425 § 3 k.p.k. w zw. z
art. 539a § 1 k.p.k. w odniesieniu do wyroku kasatoryjnego wydanego wobec innej
osoby (innej strony), której autor skargi nie reprezentuje, konieczne byłoby
ustalenie, że sam wyrok kasatoryjny w takim układzie szkodzi interesom strony,
którą autor skargi reprezentuje. Skoro więc w postępowaniu skargowym nie można
zaskarżyć ustaleń zawartych w uzasadnieniu wyroku, to i nie jest możliwe
wykazywanie w oparciu o poczynione ustalenia w uzasadnieniu wyroku sądu
odwoławczego, iż inna strona (nie objęta treścią wyroku kasatoryjnego) ma
gravamen w zaskarżeniu takiego wyroku. Skoro zatem zażalenie jest chybione, to
zaskarżone zarządzenie należało utrzymać w mocy.
[J.J.]
[a.ł]
