III KS 19/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 14 maja 2025 r.
SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący)
SSN Marek Pietruszyński
SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)
Protokolant Ewa Śliwa
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 maja 2025 r.,
w sprawie R. G. oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. w zw.
z art. 178a § 4 k.k.,
skargi wniesionej przez Prokuratora Okręgowego w Szczecinie,
od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 27 stycznia 2025 r., sygn. akt IV Ka 352/24,
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Stargardzie
z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt II K 120/23, i przekazującego sprawę do
ponownego rozpoznania,
uchyla zaskarżony wyrok i
Okręgowemu w Szczecinie do
postępowaniu odwoławczym.
przekazuje sprawę Sądowi
ponownego rozpoznania w
Marek Pietruszyński Małgorzata Gierszon Barbara Skoczkowska
UZASADNIENIE
III KS 19/25
2
Sąd Rejonowy w Stargardzie wyrokiem z dnia 16 listopada 2023 r., sygn. akt
II K 120/23, uznał oskarżonego R. G. za winnego tego, że:
„w dniu 29 grudnia 2022 r. około godziny 13:50 w miejscowości C., gm. I.,
kierował samochodem osobowym marki R. o nr. rej. […]., znajdując się pod
wpływem środka psychotropowego w postaci amfetaminy w stężeniu 66,17
ng/ml, przy czym czynu tego dopuścił się będąc wcześniej prawomocnie
skazanym wyrokiem Sądu Rejonowego w C., sygn. akt II K […]/20, za który
Sąd orzekł zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych wszelkiego rodzaju
w ruchu lądowym na okres 3 lat, obowiązujący od dnia 28 stycznia 2021 roku
do dnia 28 stycznia 2024 roku”,
tj. przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 178a § 4 k.k., za które wymierzył mu
karę 6 miesięcy pozbawienia wolności (pkt I). Ponadto Sąd I instancji na podstawie
art. 42 § 3 k.k. orzekł wobec oskarżonego środek karny w postaci dożywotniego
zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych (pkt II), a na podstawie art.
43a § 2 k.k. orzekł wobec oskarżonego świadczenie pieniężne w kwocie 10.000
złotych na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy
Postpenitencjarnej (pkt III).
Po rozpoznaniu apelacji oskarżonego, w której zarzucono szczegółowo
opisane naruszenie art. 7 k.p.k. i art. 5 § 2 k.p.k., a ponadto rażącą niewspółmierność
kary i środka karnego, Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 27 stycznia 2025
r., sygn. akt IV Ka 352/24, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do
ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w Stargardzie.
Skargę na wyrok Sądu odwoławczego wniósł Prokurator Okręgowy w
Szczecinie, zaskarżając go w całości, zarzucając:
„obrazę przepisów postępowania, a mianowicie art. 437 § 2 k.p.k., poprzez
błędne przyjęcie, że zachodzi potrzeba uchylenia wyroku w całości, mimo że
wadą, o jakiej mowa w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k., dotknięta była wyłącznie cześć
wyroku dotycząca orzeczonego przez Sąd I instancji świadczenia pieniężnego
na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy
Postpenitencjarnej, w związku z czym wystarczające było uchylenie
zaskarżonego wyroku jedynie w tej części”.
III KS 19/25
3
Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku Sądu odwoławczego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego
rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę obrońca oskarżonego wniósł o oddalenie skargi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie ze względu na jej zasadność.
Zgodnie z art. 539a § 3 k.p.k. skarga od wyroku sądu odwoławczego
uchylającego wyrok sądu pierwszej instancji i przekazującego sprawę do ponownego
rozpoznania przysługuje wyłącznie z powodu naruszenia art. 437 k.p.k. lub z powodu
uchybień określonych w art. 439 § 1 k.pk. Oznacza to, że zasadność skargi może
wynikać z zaistnienia w sprawie bezwzględnej przyczyny odwoławczej, braku
konieczności przeprowadzenia na nowo przewodu w całości lub naruszenia przez
sąd odwoławczy reguły ne peius, o której mowa w art. 454 § 1 k.p.k.
W przedmiotowej sprawie powodem uchylenia przez Sąd odwoławczy wyroku
Sądu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania było stwierdzenie
wystąpienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 7
k.p.k., tj. sprzeczności w treści orzeczenia, uniemożliwiającej jego wykonanie. Sąd
odwoławczy dostrzegł, że: „Sąd I instancji dokonał nieprawidłowego zredagowania
zaskarżonego orzeczenia, a to poprzez rozbieżne określenie w części dyspozytywnej
wyroku wysokości świadczenia pieniężnego w zapisie cyfrowym oraz słownym. Taki
stan prowadzi do powstania wewnętrznej sprzeczności wyroku, która to stoi na
przeszkodzie jego wykonaniu, który to błąd z kolei implikował stwierdzenie
zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k.” (pkt
5.3.1.1.1 uzasadnienia).
Nie ulega wątpliwości, że rozbieżność w cyfrowym i słownym zapisie
wysokości świadczenia pieniężnego nie tylko narusza wynikający z art. 413 § 2 pkt
2 k.p.k. obowiązek redagowania orzeczenia w sposób jednoznaczny i zrozumiały, ale
przede wszystkim odzwierciedla wewnętrzną sprzeczność wyroku uniemożliwiającą
jego wykonanie (por. np. wyrok SN z dnia 23 maja 2017 r., sygn. akt III KK 186/17).
W sprawie rzeczywiście Sąd I instancji orzekł wobec oskarżonego
świadczenie pieniężne „w kwocie 10.000 (pięciu tysięcy złotych)”, a zatem
wewnętrznie sprzecznie. Rzecz jednak w tym, że wspomnianą wadliwością dotknięty
III KS 19/25
4
był nie cały wyrok, a jedynie punkt III tego wyroku. Bezwzględna przyczyna
odwoławcza określona w art. 439 § 1 pkt 7 k.p.k. może dotyczyć każdego
pojedynczego rozstrzygnięcia zawartego w wyroku. Uchylenie orzeczenia z powodu
tego uchybienia powinno nastąpić zatem tylko w tej części przedmiotowej, której to
uchybienie dotyczy (zob. D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom II.
Komentarz aktualizowany, Warszawa 2025, teza 12 do art. 439; zob. również wyrok
SN z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt IV KK 390/05).
W rezultacie bezwzględna przyczyna odwoławcza w sprawie zaistniała
jedynie w przypadku punktu III wyroku, a pozostała część (pkt I i II wyroku)
pozostawała niewadliwa. Innymi słowy, tylko część wyroku dotycząca orzeczenia
obowiązku świadczenia pieniężnego, była niemożliwa do wykonania. Mając
powyższe na uwadze, a także okoliczność, że w obecnym stanie prawnym wydanie
wyroku kasatoryjnego przez Sąd odwoławczy stanowi wyjątek, Sąd odwoławczy
powinien uchylić wyrok w części dotyczącej orzeczenia o świadczeniu pieniężnym i
w tym zakresie sprawę oskarżonego przekazać Sądowi I instancji do ponownego
rozpoznania. W pozostałym zaś zakresie Sąd odwoławczy powinien dokonać kontroli
instancyjnej zgodnie z treścią art. 433 § 1 k.p.k., a następnie wydać odpowiednie
orzeczenie działając na podstawie art. 437 § 1 i 2 k.p.k.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd odwoławczy uczyni zadość treści art. 437
§ 2 k.p.k., a przesłankę bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 7
k.p.k. wyłoży wąsko, tj. w odniesieniu do tej części przedmiotowej, której to
uchybienie dotyczy.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
Marek Pietruszyński Małgorzata Gierszon Barbara Skoczkowska
