III KO 47/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Gierszon
Dnia 28 maja 2025 r.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 28 maja 2025 r.
wniosku skazanego M. S.
w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie
z dnia 12 maja 2022 r., II AKa 6/22,
utrzymującego w mocy wyrok łączny Sądu Okręgowego w Rzeszowie
z dnia 13 października 2021 r., II K 40/21,
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. a contrario
postanowił
1. stwierdzić brak podstaw do wznowienia z urzędu
postępowania w oparciu o wskazane przez skazanego
okoliczności;
2. na podstawie art. 545 § 3 k.p.k. odmówić – w pozostałym
zakresie - przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania jako
oczywiście bezzasadnego;
UZASADNIENIE
Skazany M. S. w piśmie skierowanym do Ministra Sprawiedliwości wystąpił z
wnioskiem o wznowienie postepowania w sprawie zakończonej prawomocnym
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Rzeszowie z dnia 12 maja 2022 r., II AKa 6/22,
III KO 47/25
2
utrzymującego w mocy wyrok łączny Sądu Okręgowego w Rzeszowie z dnia 13
października 2021 r., II K 40/21. Uzasadniając ten wniosek podał, że pomimo jego
leczenia w systemie terapeutycznym nie został mu wyznaczony obrońca z urzędu.
Poza tym, sędzia, która rozpoznawała sprawę wyroku łącznego wydała jeden z
„łączonych” wyroków. Poza tym, podał, że w jego ocenie sprawa toczyła się według
„widzi mi się” sędziego, bo była prowadzona na podstawie przepisów
znowelizowanych w związku z pandemią Covid. Mimo krótkiego odstępu czasu nie
objęto tym postępowaniem wyroków we wszystkich jego sprawach, orzeczona
wobec niego kara łączna jest zbyt surowa. Podał również okoliczności dotyczące
swojej trudnej sytuacji rodzinnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że niektóre z podniesionych przez
skazanego okoliczności, o ile okazałyby się zasadne, stanowiłyby podstawę do
wznowienia postępowania z urzędu. Dlatego pismo skazanego w tym zakresie
należało potraktować jako sygnalizację wznowienia przez Sąd Najwyższy
postępowania z urzędu.
Odnosząc się do tych okoliczności, to brak wyznaczenia obrońcy z urzędu,
gdy obrona miała charakter obligatoryjny oraz nienależyta obsada Sądu I instancji
stanowią okoliczności zaliczane do tzw. bezwzględnych powodów odwoławczych
opisanych w art. 439 § 1 k.p.k. Jeśli chodzi o zarzucane przez skazanego
uchybienie z art. 439 § 1 pkt 10 k.p.k., to z faktu „leczenia terapeutycznego” przy
braku podania przez skazanego, o jaką chorobę chodzi, nie można wnosić, że w
jego przypadku zachodzi podstawa do obrony obligatoryjnej. Natomiast
podnoszona przez skazanego okoliczność dotycząca sędziego, który orzekał w
przedmiocie jednego z wyroków podlegających połączeniu, a następnie wydawał
wyrok łączny, to nie stanowi ona jednej z tych okoliczności będących podstawą
wyłączenia sędziego z urzędu wymienionej w art. 40 § 1 k.p.k. Nie świadczy
również o braku jego bezstronności. W postępowaniu o wydanie wyroku łącznego
nie rozpoznaje się po raz kolejny zarzutów o popełnienie przestępstw, których
dotyczą łączone wyroki. Sędzia nie wypowiada się jeszcze raz w tej samej sprawie,
co mogłoby przemawiać za stwierdzeniem, że ma już ukształtowaną opinię i
świadczy o jego bezstronności. Jego rola polega na połączeniu kar wynikających z
III KO 47/25
3
wydanych wobec skazanego wyroków spełniających kryteria opisane w art. 85 § 1
k.k.
Jeśli chodzi natomiast o pozostałe wymienione w piśmie skazanego
okoliczności, to jest zarzut nadmiernej surowości kary oraz jej prowadzenie na
podstawie znowelizowanych przepisów postępowania, co miałoby wpływać na
dowolność w rozpoznaniu sprawy, nie mieszczą się w okolicznościach
wymienionych w art. 540, 540a i b k.p.k. Ich niezasadność jest oczywista w takim
stopniu, że uzasadnia odmowę przyjęcia wniosku. Skazany nie podał żadnych
okoliczności świadczących o tym, że w związku z postepowaniem dopuszczono się
przestępstwa, pojawiły się nowe fakty lub dowody wskazujące na okoliczności
wymienione w art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k. Nie doszło również do wydania orzeczenia
Trybunału Konstytucyjnego, ani organu międzynarodowego, które miałoby związek
z podstawą wydanego wobec niego orzeczenia albo świadczyłoby o potrzebie
wznowienia wobec niego postępowania. Podane okoliczności dotyczące przesłanek
orzeczenia kary łącznej, stopnia jej surowości, czy bardzo subiektywna, nie poparta
żadnym konkretnym zarzutem ocena postępowania sądowego jako prowadzonego
w sposób uznaniowy, nie uzasadniają wznowienia postępowania.
Jeśli chodzi o wymienione przez skazanego okoliczności dotyczące jego
trudnej sytuacji rodzinnej, to powinien on rozważyć o wystąpienie z wnioskiem o
zastosowanie jednej z instytucji przewidzianych w Kodeksie karnym wykonawczym
umożliwiającym kontakt z chorą matką.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.
[J.J.]
[r.g.]
