III KK 614/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 29 grudnia 2025 r.
SSN Marek Siwek
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 29 grudnia 2025 r.,
sprawy D.S.
skazanego z art. 292 § 1 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k.
z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w Nowym Sączu
z dnia 18 czerwca 2025 r., sygn. akt II Ka 161/25
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Gorlicach
z dnia 23 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 426/23
[WB]
p o s t a n o w i ł
I. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
II. obciążyć skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
D.S. został oskarżony o to, że w bliżej nieustalonym dniu, w okresie od 21
października 2020 r. do dnia 30 października 2020 r. działając wspólnie i w
porozumieniu z P.B., z otwartego garażu przy ul. [...] w G. woj. [...], dokonali zaboru
w celu przywłaszczenia dwóch kompletów felg samochodowych wraz z oponami o
wartości łącznej 3400 zł na szkodę A.G., tj. o popełnienie przestępstwa z art. 278 §
1 k.k.
III KK 614/25
2
Sąd Rejonowy w Gorlicach wyrokiem z 23 grudnia 2024 r., sygn. akt II K
426/23:
1. orzekając w zakresie czynu zarzucanego oskarżonemu D.S. uznał go za
winnego tego, że w bliżej nieustalonym dniu okresu od 21 października
2020 r. do 13 września 2021 r. w G. woj. [...] nabył od P.B. za 200 zł komplet
felg samochodowych z oponami o wartości 1200 zł, o których m.in. mowa w
akcie oskarżenia, co do których na podstawie towarzyszących okoliczności
powinien i mógł przypuszczać, że pochodzą z czynu zabronionego, tj. uznał
oskarżonego za winnego popełnienia występku z art. 292 § 1 k.k. w zw. z art.
4 § 1 k.k., za który wymierzył mu karę grzywny w wysokości 60 stawek
dziennych, przyjmując wysokość jednej stawki na kwotę 15 zł;
2. na zasadzie art. 624 § 1 k.p.k. zwolnił oskarżonego od zapłaty na rzecz
Skarbu Państwa kosztów sądowych.
Apelację od tego wyroku wniósł obrońca oskarżonego, który zaskarżając to
orzeczenie w całości, podniósł zarzut obrazy przepisów postępowania, tj. art. 14 § 1
k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k. poprzez przekroczenie granicy skargi
uprawnionego oskarżyciela tj. ujęcia w opisie czynu zabronionego zachowania,
które nie było objęte pierwotną skargą wniesioną przez oskarżyciela publicznego,
gdzie zgodnie z zasadą skargowości wyrażoną w art. 14 § 1 k.p.k. do wszczęcia i
prowadzenia postepowania wymagana jest skarga uprawnionego podmiotu, a co w
konsekwencji doprowadziło do uchybienia przepisom postępowania, będącym
bezwzględną przyczyną odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, po rozpoznaniu apelacji obrońcy, wyrokiem z 18
czerwca 2025 r., sygn. akt II Ka 161/25 zaskarżony wyrok utrzymał w mocy,
zwalniając oskarżonego od ponoszenia kosztów sadowych za postępowanie
odwoławcze.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł obrońca skazanego, który
zaskarżając to orzeczenie w całości, zarzucił obrazę przepisów postępowania
mającą istotny wpływ na treść orzeczenia, polegającą na naruszeniu art. 14 § 1
k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., poprzez rozpoznanie sprawy pomimo braku
skargi uprawnionego oskarżyciela co do części czynu objętego opisem
przypisanego oskarżonemu czynu zabronionego, tj. poprzez przekroczenie granic
III KK 614/25
3
skargi wniesionej przez oskarżyciela publicznego i ujęcie w opisie czynu
zabronionego zachowania, które nie zostało objęte pierwotnym aktem oskarżenia,
co w konsekwencji doprowadziło do uwzględniania okoliczności nieuwzględnionych
przez uprawniony podmiot w ramach skargi inicjującej postępowanie, a tym samym
do rozpoznania sprawy pomimo braku skargi w wymaganym zakresie – co stanowi
bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
Wskazując na ten zarzut obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu
Okręgowego oraz wyroku Sądu Rejonowego oraz umorzenie postępowania
karnego wobec D.S.
Prokurator Rejonowy w G. w odpowiedzi na kasację wniósł o jej oddalenie jako
oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście bezzasadna, dlatego podlegała oddaleniu na
posiedzeniu zgodnie z art. 535 § 3 k.p.k.
Przypomnieć należy, że kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie
skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę
pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania (art. 523 § 2
k.p.k.). Ograniczenia przewidziane w tym przepisie nie dotyczą jednak kasacji
wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. oraz w wypadku
określonym w art. 521 k.p.k. (§ 4 pkt 1 i 2). Powyższe oznacza, że na skarżącym,
niebędącym podmiotem szczególnym, który wnosi kasację od wyroku skazującego
na karę inną niż kara pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej
wykonania, ciąży obowiązek powołania uchybienia stanowiącego co najmniej jedną
z bezwzględnych przyczyn odwoławczych, co wiąże się zarazem z wykazaniem, że
uchybienie to faktycznie nastąpiło.
Obrońca skazanego D.S., który został skazany przez Sąd I instancji za czyn
z art. 292 § 1 k.k. zarzucił w apelacji, że Sąd ten dopuścił się naruszenia przepisów
art. 14 § 1 k.p.k. w zw. z art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., co również miało stanowić
bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.
Sąd apelacyjny – Sąd Okręgowy w Nowym Sączu, nie podzielił jednak tych
twierdzeń obrońcy, szeroko argumentując w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku,
III KK 614/25
4
dlaczego Sąd Rejonowy miał prawo i podstawy, aby oskarżonego D.S., w ramach
pierwotnie zarzucanego mu aktem oskarżenia zachowania mającego polegać na
kradzieży dwóch kompletów felg i opon na szkodę A.G., w konsekwencji uznać
winnym paserstwa tych przedmiotów, co – wbrew wyrażonym już w apelacji
twierdzeniom skarżącego – nie naruszało granic skargi uprawnionego oskarżyciela.
Zachowanie oskarżonego, polegające na nabyciu kompletu felg samochodowych z
oponami, o których na postawie towarzyszących okoliczności powinien i mógł
przypuszczać, że pochodzą z czynu zabronionego, mieści się w ramach zdarzenia
historycznego stanowiącego postawę faktyczną oskarżenia. Potwierdza to
szczególności: tożsamość sprawcy, czas czynu mieszczący się w granicach aktu
oskarżenia (odnośnie okresu od 21 października 2020 r do 30 października 2020 r.),
miejsce zdarzenia, dobro prawne będące przedmiotem ochrony (mienie), osoba
pokrzywdzonej, konkretny przedmiot czynności wykonawczej, współdziałanie z P.B.,
tożsamy skutek działania (pozbawienie pokrzywdzonej należącego do niej mienia).
Zdaniem Sądu odwoławczego, suma tych okoliczności wskazuje, że znaczna część
przypisanego oskarżonemu zachowania pokrywa się z zachowaniem, które zostało
mu zarzucone przez oskarżyciela publicznego w akcie oskarżenia. Tym samym
wspólny obszar pomiędzy czynem zarzucanym i przypisanym w wyroku, wyklucza
uznanie, że Sąd I instancji wyszedł poza granice skargi uprawnionego oskarżyciela.
Sąd Najwyższy podziela stanowisko wyrażone w wyroku Sądu
odwoławczego. Stanowisko to zostało w sposób właściwie zupełny
uargumentowane w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Można wszakże dodać,
że analizując zagadnienie tożsamości czynu w judykaturze Sądu Najwyższego
wskazano, że zgodnie z zasadą skargowości (art. 14 § 1 k.p.k.), ramy
postępowania jurysdykcyjnego są określone przez zdarzenie historyczne opisane w
akcie oskarżenia, a nie przez poszczególne elementy tego opisu. Zatem, zasada
skargowości nie ogranicza sądu w ustaleniach wszystkich cech faktycznych tego
zdarzenia oraz w zakresie oceny prawnej rozpoznawanego czynu. W konsekwencji,
sąd nie jest związany ani szczegółowym opisem czynu zawartym w zarzucie aktu
oskarżenia, ani kwalifikacją prawną nadaną temu czynowi przez oskarżyciela. Nie
jest wyjściem poza ramy oskarżenia takie postąpienie, w którym sąd w wyniku
III KK 614/25
5
przeprowadzonego przewodu sądowego i weryfikacji ujawnionego materiału
dowodowego:
1) ustali, że rozpoznawane przez niego zdarzenie miało miejsce w innym
czasie, niż to przyjął prokurator w akcie oskarżenia;
2) dokona w wyroku pewnych ustaleń faktycznych odmiennie, niż to zostało
przyjęte w akcie oskarżenia, popieranym przez prokuratora; przy czym ustalenia te
mogą dotyczyć nie tylko strony przedmiotowej, ale także (co nawet występuje
częściej) strony podmiotowej czynu;
3) przyjmie odmienne, co do szczegółów, zachowanie się i sposób działania
poszczególnych sprawców;
4) powiąże zachowanie oskarżonego, zarzucane mu w akcie oskarżenia, z
odmiennym skutkiem niż to stwierdza prokurator.
Warunkiem wprowadzenia jednej, czy też nawet wszystkich zmian jest
jedynie to, aby w realiach dowodowych konkretnej sprawy oczywistym było, iż sąd
dokonywał oceny tego samego zachowania oskarżonego, które stanowiło
przedmiot oskarżenia (tzw. tożsamość czynu zarzucanego i przypisywanego) - zob.
tak w wyroku z 30 października 2012 r., II KK 9/12.
Wyrażona w art. 14 § 1 k.p.k. zasada skargowości wyznacza zatem granice
podmiotowe i przedmiotowe rozpoznania sprawy w danym postępowaniu. Granice
te określone są jednak nie wyłącznie przez sam opis czynu zawarty w akcie
oskarżenia lub przyjętą kwalifikację prawną, lecz przez zdarzenie w znaczeniu
historycznym. Przy uwzględnieniu tej zasady, jak również prawidłowo przyjętych
kryteriów tożsamości czynu, jakimi operował Sąd odwoławczy należy stwierdzić, że
nie doszło do uchybienia polegającego na rozpoznaniu sprawy pomimo braku
skargi uprawnionego oskarżyciela, w więc z naruszeniem art. 14 § 1 k.p.k. w zw. z
art. 17 § 1 pkt 9 k.p.k., a co za tym idzie, zaskarżony wyrok nie kończy
postępowania dotkniętego uchybieniem w postaci bezwzględnej przyczyny
odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k.).
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w pkt. I postanowienia, na
podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. obciążając skazanego
kosztami postępowania kasacyjnego.
III KK 614/25
6
[WB]
[r.g.]
